umumiy yer bilimining rivojlanish tarixi

PPT 3,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1461728493_62517.ppt слайд 1 umumiy yer bilimining rivojlanish tarixi umumiy yer bilimi eng qadimgi fanlar qatoriga kiradi. uning rivojlanishida quyidagi bosqichlarni ajratish mumkin. qadimgi yoki antik davr bosqichi. fan insonning ongli fao-liyati sifatida qadimgi yunonistonda miloddan awalgi vi—v asrda vujudga kelgan. ushbu bosqichda geografik ahamiyatga ega bo'lgan ilmiy natijalar quyidagilardan iborat: — gomer tomonidan miloddan awalgi xii asrda dunyo xaritasi tuzildi. o'rta asrlar bosqichi. mazkur bosqichda geografiya fani aso-san sharq mamlakatlarida rivojlandi. aleksandriyalik kosma indikoplov iv asrda dunyo xarita-sini tuzdi. uning xaritasida shimoliy afrika, yevropa, o'rta dengiz (rim), osiyo, kaspiy dengizi tasvirlangan. u yer yuzasini okean bilan o'ralgan yassi to'rtburchak shaklida tasvirlagan. viii-ix asrlarda axmad al-farg'oniy astrolabiya asbobini yaratdi, astronomiya, gidrologiya va geodeziya sohasida muhim ilmiy ishlar olib bordi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz ushbu bosqichdan boshlab yevropada fan yana rivojlana boshladi. natijada dunyo ahamiyatiga ega bo'lgan kashfiyotlar qilindi. 1492-yil xristofor kolumb tomonidan amerika qit'asi ochil-di. x. kolumbning asosiy maqsadi hindistonga dengiz yo'lini ochish …

amerika qirg'oqlari, afrikaning va janubiy amerikaning ichki qismlari va tabiati o'rganildi. yerning ichki qismlari, yer yuzasi relyefi, ye.r usti va osti suvlari, shamollar, o'simliklar haqida bilimlarni to'planishi bilan tabiiy geografiyadan geologiya, gidrologiya, geobotanika va meteorologiya ajralib chiqib ketdi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz xx asr bosqichi. . mazkur bosqich ikki davrdan iborat: birin-chi davr xx asrning birinchi qismini o'z ichiga oladi. mazkur davrda tabiiy geografiyada qator muhim ta'limotlar yaratildi. v.v.dokuchayev tomonidan tabiat zonalligi ta'limoti yaratildi. a. a. grigorev tomonidan esa geografik qobiq va geografik muhit ta'limoti yaratildi. biosfera haqida ta'limot esa v. a. vernadskiy tomonidan yaratildi www.arxiv.uz www.arxiv.uz umumiy yer bilimining o'rganish obekti geografik qobiqdir. geografik qobiq haqidagi ta'limot xx asrning 30-yillarida yara-tilgan bo'lsada, ammo uning ayrim g'oyalari tabiiy geografiya fanining rivojlanishining butun tarixi-davomida shakjiana borgan. ko'p davrlar davomida geografiya asosan yer yuzasini tas-virlash bilan shug'ullanib keldi. geografik o'lkalarni, mamla-katlarni tasvirlash bilan bir qatorda ilmiy geografiya ham rivoj-lana boshladi. geografik voqea va hodisalarni …

ravishda o'zgarmoqda. shuning uchun geografik qobiq jamiyat bilan uzviy ravishda bog'langan. natijada geografik qobiq tarkibida tabiiy-texnogen tizimlar shakllangan. geografik qobiqni holati o'zgara boshlaydi, bunday yangi holatda geografik qobiq yangi miqdoriy jihatlarga ega bo'ladi. tabiiy-texnogen tizimlarni shakllanishini tarkibini va tuzilishini o'rganish umu-miy yer bilimining asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi; — geografik qobiqni boshqarish juda murakkab muammo-lardan hisoblanadi. shuning uchun geografik qobiqning boshqarishni modelini ishlab chiqish mazkur fanning asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi; — geografik qobiqning tuzilishi murakkabdir. shu sababli umumiy yer bilimining muxim vazifalaridan biri geografik qobiqning bo'ylama va ko'ndalang tuzilishini asosiy hususiyatlari va qonuniyatlarini o'rganishdir; — geografik qobiq doimo rivojlanishda va harakatdadir. mazkur harakatlami o'rganish geografik qobiqning asosiy husu-siyatlarini ochib berishga imkon beradi. umumiy yer bilimining navbatdagi vazifasi geografik qobiqdagi harakatlar sababi-ni va oqibatini o'rganishdan iboratdir; — geografik qobiq murakkab rivojlanish tarixiga ega. uning rivojlanishining va murakkablashishining ma'lum bir bosqichida yerda hayot va odam paydo bo'lgan. shuning uchun umumiy yer bilimi geografik …

eografiyada fanlararo qo'llaniladigan matematik, gcoximik, geofizik va modellashtirish usullaridan ham foydalaniladi. hozirgi paytda tabiiy geografiyada matematik usullar juda sustlik bilan qo'llanilmoqda. ko'proq matematik statistika va ehtimollar nazariyasi qo'llanilmoqda. geografik obyektlar juda murakkab bo'lganligi uchun hozirgacha ularni matematik jihatdan ifodalash ancha murakkab masala hisoblanadi. shunga qaramasdan murakkab matematik tahlil usullari geomorfologik tadqiqotlarda keng qo'llanilmoqda (devdariani, 1973). geoximik usullar landshaftshunoslik tadqiqotlarida keng qo'llaniladi. geoximik usul yordamida landshaftshunoslikda xi-miyaviy elementlarni harakati o'rganiladi. ximiyaviy element-lar ko'proq balandliklardan pastqam joylar tomon harakat qiladi. natijada turli xil landshaftlar hosil bo'ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz geoximik usullar landshaftshunoslik tadqiqotlarida keng qo'llaniladi. geoximik usul yordamida landshaftshunoslikda xi-miyaviy elementlarni harakati o'rganiladi. ximiyaviy element-lar ko'proq balandliklardan pastqam joylar tomon harakat qiladi. natijada turli xil landshaftlar hosil bo'ladi. geofizik usullar yordamida landshaftlarda sodir bo'ladigan energiya va modda almashinuvi jarayoni o'rganiladi. modellashtirish usuli tabiiy geografiyada keng qo'llaniladi. hozirgi paytda jamiyat va tabiatni o'zaro ta'sirini modellashtirish tabiiy geografiyani va ekologik geografiyaning asosiy mu-ammolaridan …

roq, hayvonot dunyosi, tabiat zonalari va landshaftlarni o'rganishda keng qo'llaniladi. mazkur usul mamlakatshunoslikda ko'proq foydalaniladi www.arxiv.uz www.arxiv.uz ekspeditsiya yoki data usuli tabiiy geografiyaning asosiy usul-laridan biridir. geografik nazariyalar asosan dalada to'plangan ma'lumotlar asosida rivojlanadi. shuning uchun mazkur usul antik davrdan to hozirgi davrgacha geografik ma'lumotlar olishning va tabiatni hamda xo'jalikni o'rganishning asosiy usuli bo'lib hisoblanib kelmoqda. mazkur ekspeditsiyalar tabiatni yoki xo'jalikni ayrim tar-blarini hamda tarmoqlarini o'rganish uchun uyushtiriladi. ma-alan. geologik qidiruv ekspeditsiyalarida hududning geologik va foydali qazilmalari, tuproqshunoslik ekspeditsiyalarida tuproqlar, landshaftshunoslik ekspeditsiyalarida landshaft-br o'rganiladi. bundan tashqari muntazam ishlaydigan ekspe-iyalar ham uyushtiriladi. masalan, tyan-shan statsionari 1945-yilda ochilgan. kartografik usul har bir geografik tadqiqot ishlarida qo*llaniladi. kartografik usul yordamida tabiiy va iqtisodiy sha-roitning umumiy va xususiy tomonlari tavsiflanadi. masalan, kompleks xaritalar, tabiiy xaritalar, geologiya, tuproq, o'simlik, landshaft, qishloq xo'jaligi, sanoat va boshqa xaritalar. aerokosmik usullari ham tabiiy geografiyada keng qo'llani-. ular turli ilmiy ishlarda hamda xaritalar tuzishda foyda-laniladi. paleogeografik usul tabiiy geografiyada …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umumiy yer bilimining rivojlanish tarixi"

1461728493_62517.ppt слайд 1 umumiy yer bilimining rivojlanish tarixi umumiy yer bilimi eng qadimgi fanlar qatoriga kiradi. uning rivojlanishida quyidagi bosqichlarni ajratish mumkin. qadimgi yoki antik davr bosqichi. fan insonning ongli fao-liyati sifatida qadimgi yunonistonda miloddan awalgi vi—v asrda vujudga kelgan. ushbu bosqichda geografik ahamiyatga ega bo'lgan ilmiy natijalar quyidagilardan iborat: — gomer tomonidan miloddan awalgi xii asrda dunyo xaritasi tuzildi. o'rta asrlar bosqichi. mazkur bosqichda geografiya fani aso-san sharq mamlakatlarida rivojlandi. aleksandriyalik kosma indikoplov iv asrda dunyo xarita-sini tuzdi. uning xaritasida shimoliy afrika, yevropa, o'rta dengiz (rim), osiyo, kaspiy dengizi tasvirlangan. u yer yuzasini okean bilan o'ralgan yassi to'rtburchak shak...

Формат PPT, 3,4 МБ. Чтобы скачать "umumiy yer bilimining rivojlanish tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umumiy yer bilimining rivojlani… PPT Бесплатная загрузка Telegram