yer haqida umumiy ma'lumotlar. yerning rivojlanish tarixi

DOC 68,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1663267749.doc yer haqida umumiy ma'lumotlar yer haqida umumiy ma`lumotlar. yerning rivojlanish tarixi reja: 1. quyosh sistemasining tuzilishi. 2. yer sharining tuzilishi va uning o`lchamlaru. 3. yerning ichki tuzilishi va kimyoviy tarkibi. 4. yer qobig`ining issiqlik rejimi. tayanch iboralar: sayyora, kometa, yulduz, meridian, yoy, ekvator, radius, diametr, jomolungma, geoid, massa, yuza, seysmologik, graviymetrik, astronomic, qobiq, giosfera, litosfera, yadro, atmosfera, noosfera, tronosfera, stratosfera, gidrosfera, ionosfera, magmatik, cho`kindi, granit, radioaktiv, kalloriya, geotermik pog`ona, bosim, barisfera, zichlik . quyosh sistemasiga quyosh va to`qqizta sayyora: merkuriy, venera, yer, mars, yupiter, saturn, uran, neptun, pluton va va o`n minglab mayda sayyora, kometa va meteoritlar kiradi. quyosh sistemasi murakkab va turli qiyofada bo`lib, ular xali yaxshi o`rganilmagan. yerning shakli. yer yuzasi meridian yoyining uzunligi ekvatorda qutb doi-rasiga nisbatan qiskarokdir. meridian yoyining bir gradus uzunligi ekvatorda 110,9 km, parijda 111,3 km, qutb doirasida 111,9 km. yer qutblarida bir oz qisilgan bo`lib, qutb o`qlari uzunligi 12714km, ekvator bo`yicha diametr …

ning tuzilishini va tarkibini tuzatish yuli bilan aniqlab bo`lmaydi, shuning uchun xam u bil vosita geofizik, seysmologik, graviymetrik va astronomik usullar yordamida aniqlanadi. yer yuzasida tez-tez uchrab turadigan moddalarning o`rtacha zichligi 2,7 gg`sm3, bu esa yerning o`rtacha zichligidan kamroqdir. yer sharining tuzilishi yer shari asosan bir necha kontsentrik qobiqlardan iborat bo`lib, uning zichligi sirtidan markaziga qarab oshib boradi. bu qobiqlar yig`indisi geosfera deb ataladi. geosfera o`z navbatida atmosfera, gidrosfera, biosfera va litosfera deb ataluvchi qobiqlardan iborat. yerning markaziy qismi yadro deb ataladi. atmosfera. yer sharini o`rab turgan xavo qatlami atmosfera deb ataladi, u o`z navbatida troposfera, stratosfera va ionosfera qatlamlaridan iborat. atmosfera-ning qalinligi taxminan 1300 km ga teng. troposfera atmosferaning quyi termodi-namik qobigi bo`lib, qalinligi qutbda 7–10 km, ekvatorda 16–18 km. uning tarkibida azot 75,5 %, kislorod 23,2 %, argon, karbonat kislota gazi, suv bug`lari va boshqa gazlar 1,3 % ni tashkil etadi. troposfera atmosfera massasining 90 % ni tashkil …

lar kiradi. gidrosfera suvlari bilan yer osti suvlari uzviy bog`liqdir. gidrosferaning geosferalardan farqi u yerning tutash qobiklarini tashkil eta olmasligidadir. u yer yuzasining 70,8% ini, ya`ni 361 mln. km2 maydonni (yerning quruqlik qismi 29,2% ni, ya`ni 149 mln. km2 maydonni tashkil etadi) egallaydi. gidrosferaning o`rtacha qalinligi 3,75km ga, eng qalin joyi 11,521km ga (filippin cho`kmasi) teng. gidrosfera qatlami o`zining tarkib to vaqtidan suvlarning aylanma xarakatlanishi bilan xarakterlanadi. shuning uchun xam u yer yuzasining rivojlanishida kuchli geologik faktor xisoblanadi. gidrosfera yerda xayotning paydo bo`lishiga asosiy omildir. shu boisdan xayotni suvsiz tassavur qilib bo`lmaydi. litosfyera. yerning tashqi qattiq qismi litosfera (tosh qobik) deb ataladi (1-rasm). 1-rasm. yerning ichki tuzilishi sxemasi. litosferaning qalinligi taxminan okean suvlari ostida 3-18km ga va togliklarda 50–84km ga teng. uning eng qalin qismi tyan-shan tog`larida deb xisoblanadi. yerning qattik qismi geofizika, seysmologiya va graviyametriya usullari bilan 15–20 km chuqurlikkacha o`rganilgan. burg` quduqlari yordamida esa faqat 15km dan oshiqroq …

nligi uchun yer yuzasining tarkibi va tuzilishida o`zgarishlar yuz berib turadi. litosferaning yuqori qismi asosan cho`kindi, magmatik va metamorfik tog` jinslaridan tashkil topgan bo`lib, ximiyaviy va fizikaviy xossalariga qarab ularni granit–metamorfik va bazali qatlamlarga bo`lish mumkin. granit qatlamning o`rtacha qalinligi 50–70 km bo`lib, yer qobig`ida bir xil joylashmagan. baland tog`li rayonlarda granit qatlami 60–80km, past tog`li rayonlarda esa 50–60 km. okean suvlari ostida granit qatlami deyarli uchramaydi yoki uning qalinligi 3–18 km dan oshmaydi. granit qatlami tarkibi bir xil jinsli bo`lib, zichligi 2,6–2,7 gg`sm3 gacha o`zgaradi. chuqurlik oshgan sari xarorat, bosim va zichlik tez ortadi, 2,3–3,3 km chuqurlikda tog` jinslarining xarorati 1000s ga yetadi. bazalt qatlamining qalinligi tekisliklarda 20–30 km, yosh tog`li rayonlarda 15–20 km, okean suvlari tubuda 5–6 km ni tashkil etadi. uning zichligi 2,8–2,9 gg`sm3 bo`lib, kremniy oksidi kam bo`lgan (bazalt, gabbro va x.k.) jinslardan tarkib topgan. granit va bazalt qatlamlari tarkibida kremniy va alyuminiy elementlari ko`p tarqalganligi …

r–nikel va temirdan iborat. zichligi 7–11 gg`sm3. yerning yadro qismida bosim 3–4 mln. atmosfera, xarorat esa 2000–50000s. ba`zi olimlar yerning yadro qismi 5100 km chuqurlikda (2200 km qalinlikda) suyuq massadan iborat deb qarashsa, ba`zilari yer markazigacha qattik jismdan iborat deb xisoblaydilar. seysmologik tekshirishlar aniqlashicha yerning granit va bazalt qatlamlari qattiq jinslardan, mantiya va yadro qobiqlari esa o`zining fizik xossalariga binoan suyuq, xamirsimon, parafin ko`rinishidagi moddadan iborat. yer qobig`ining issiqlik rejimi. yerning issiqlik rejimi uning ichki va tashqi tuzilishiga bog`lik. shuning uchun xam yer qobig`ini isitadigan issiqlik tashqi–quyoshdan keladigan va ichki – yer bag`ridan ajraladigan issiqlik turlariga ajratiladi. yer bag`ridan chiqadigan issiqlk asosan radioaktiv elementlarning parchalanishidan xosil bo`ladi va tog` jinslarini isitadi. shunga ko`ra issiqlik yerning turli qatlamlarida turlicha bo`ladi. yer qobig`ining yuqori qismi quyoshdan keladigan issiqlik xisobiga isiydi. yer qobig`ining quyosh nurlariga perpindekulyar joylashgan 1 sm 2 maydoni quyoshdan bir minutda 1,94 kkal issiqlik oladi. bir yilda esa yer shari …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"yer haqida umumiy ma'lumotlar. yerning rivojlanish tarixi" haqida

1663267749.doc yer haqida umumiy ma'lumotlar yer haqida umumiy ma`lumotlar. yerning rivojlanish tarixi reja: 1. quyosh sistemasining tuzilishi. 2. yer sharining tuzilishi va uning o`lchamlaru. 3. yerning ichki tuzilishi va kimyoviy tarkibi. 4. yer qobig`ining issiqlik rejimi. tayanch iboralar: sayyora, kometa, yulduz, meridian, yoy, ekvator, radius, diametr, jomolungma, geoid, massa, yuza, seysmologik, graviymetrik, astronomic, qobiq, giosfera, litosfera, yadro, atmosfera, noosfera, tronosfera, stratosfera, gidrosfera, ionosfera, magmatik, cho`kindi, granit, radioaktiv, kalloriya, geotermik pog`ona, bosim, barisfera, zichlik . quyosh sistemasiga quyosh va to`qqizta sayyora: merkuriy, venera, yer, mars, yupiter, saturn, uran, neptun, pluton va va o`n minglab mayda sayyora, kometa va meteori...

DOC format, 68,0 KB. "yer haqida umumiy ma'lumotlar. yerning rivojlanish tarixi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: yer haqida umumiy ma'lumotlar. … DOC Bepul yuklash Telegram