qo‘qon xonligida xalq harakatlari

DOCX 5 стр. 20,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 5
2-ma’ruza. qo‘qon xonligida xalq harakatlari. qo‘qon xonligining tugatilishi reja: 1. qo’qon xonligidagi ichki siyosiy nizolarning kuchayishi: 2. qo‘qon xonligining bosib olinishi va xonlikning tugatilishi 3. mag’lubiyat sabablari va oqibatlari: qo’qon xonligidagi ichki siyosiy nizolarning kuchayishi: rossiya imperiyasi 19-asrning 50-60-yillarida harbiy istilochilik yo’li bilan qo’qon xonligi hududining bir qismini bosib oldi. k.p.kaufman xonlikda o’z ta’sirini kuchaytirish maqsadida 1868-yilda xon bilan shartnoma tuzdi. unga ko’ra xonlikda rossiya savdogarlariga katta imkoniyatlar berildi. bu davrda xonlik yerlari ancha qisqarib, xazinaga tushadigan daromadlar kamaydi. urush natijasida ko’rilgan zararlar xalq ommasi zimmasiga tushdi, soliq va majburiyatlar ko’paydi. buning oqibatida xonlikda ichki nizolar, xalq noroziligi kuchaydi. 19-asrning 70-yillarida qo’qon xonligida ko’plab qo’zg’olonlar bo’lib o’tdi. ulardan biri 1875-yil bahorida avj olib, unga mulla is’hoq mullo hasan o’g’li «po’latxon» nomi bilan rahbarlik qildi. qo’qon hukmdori xudoyorxon qo’zg’olonni bostirish uchun abdurahmon oftobachi, iso avliyolar boshchiligida qo’shin yubordi. lekin ular 17-iyulda qo’zg’olonchilar tomoniga o’tib ketdi. xudoyorxonning o’g’li nasriddinbek ham qo’zg’olonchilarga qo’shilgandan …
2 / 5
janglar keskin davom etayotgan vaqtda nasriddinbek mag’lubiyatdan qo’rqib, 1875-yil 22-sentabrda taslim bo’ldi va fon kaufman bilan shartnoma imzoladi. unda o’zini imperatorning «sodiq quli» deb tan olishi, tashqi siyosatda hyech qanday bitimlar tuza olmasligi, ikki million rubl tovon to’lashi, sirdaryoning o’ng sohilidagi yerlar namangan va chust rossiya ixtiyoriga o’tganligi belgilangan edi. bu yerlarda tashkil qilingan namangan bo’limiga general m.skobelev boshliq etib tayinlanadi. nasriddinbek imzolagan shartnomadan norozi bo’lgan aholi yana qo’zg’olon ko’tardi. po’latxonning tarafdorlari soni oshdi va buning natijasida u nasriddinbekni siqib chiqarib, hokimiyatni o’z qo’liga oldi. andijonga uyushtirilgan hujum: po’latxon qo’zg’olonining kuchayib ketishidan xavotirga tushgan mustamlakachi hukumat ularni tor-mor qilish uchun andijonga hujum qildi. chunki qo’zg’olonchilarning asosiy kuchlari shu yerda joylashgan edi. general m.skobelev boshchiligidagi hujum 1875-yil oktyabr oyi boshida boshlandi. shahar kun davomida to’plardan o’qqa tutildi. andijon aholisi mudofaa janglarida shaharning har bir qarich yeri uchun jon-jahdi bilan kurashdi. m.skobelev boshchiligidagi qo’shinning dastlabki urinishlari jiddiy qarshilikka uchradi. shundan so’ng podsho …
3 / 5
abrda namanganga joylashib, k.p.kaufman qo’mondonligi ostidagi harbiy kuchlarga qo’shildi. mustamlakachi qo’shinlarga qarshilik harakatlari namanganda bir oy davom etdi. shaharni ozod etish uchun atrofdagi qishloqlardan qo’shimcha kuchlar keldi. shunga qaramasdan, podsho qo’shinlari tomonidan shaharning yarmi qo’lga kiritildi. podsho hukumati harbiy qo’shini uch kun davomida shahar qal’asida turdi. ikki tomon o’rtasida janglar 1876-yil yanvar oyi oxirigacha davom etdi. general m.skobelev boshchiligidagi qo’shin fevral oyiga kelibgina harbiy qurol ustunligi bilan g’alabaga erishdi. po’latxon va uning tarafdorlari qatl qilindi. 1876-yil 19-fevralda podsho hukumatining qo’qon xonligining tugatilganligi to’g’risidagi farmoni e’lon qilindi. shu tariqa qo’qon xonligi hududi o’rnida turkiston general-gubernatorligi tarkibiga kiruvchi farg’ona viloyati tashkil qilindi. viloyatga qo’qon xonligini bosib olishdagi harbiy yurishlarga rahbarlik qilgan general m.skobelev harbiy gubernator etib tayinlandi. o’rta osiyoni bosib olishning to’rtinchi bosqichi amudaryo va kapettog’ oralig’idagi qoraqum sarhadlaridagi turkmanlarga qarshi qaratildi. 1879-yil iyulda angliya afg’oniston hududining bir qismini bosib olgandan so’ng inglizlar uchun o’rta osiyoga yo’l ochildi. shuning uchun 1879-yil iyulda …
4 / 5
rilgach, 1881-yilda rossiya va eron o’rtasidagi chegaralar belgilandi. shu yili sharqiy turkistonning ili o’lkasidagi qo’zg’olon podsho hukumati qo’shinlari tomonidan bostirilishi bilan rossiya va xitoy o’rtasidagi chegaralar ham belgilandi. shu harakatlar bilan rossiya imperiyasining o’rta osiyo hududidagi istilochilik yurishlarining to’rtinchi bosqichi (1880-1885) tugadi. shunday qilib, istilo qilingan hududlarda besh viloyat, ya’ni sirdaryo, yettisuv, farg’ona, samarqand va kaspiyorti viloyatlari tashkil qilinib, ular turkiston general-gubernatorligi tarkibiga kiritildi. rossiya imperiyasining 19-asr o’rtalaridan boshlab amalga oshirilgan harbiy istilochilik yurishlari natijasida buxoro amirligi va xiva xonligi imperiyaning protektoratiga aylantirildi. qo’qon xonligi esa batamom tugatildi. kaufman xiva xonligi taqdirini hal qilgach, qo’qon xonligini tugatishga kirishdi. bu vaqt qo’qon xonligida xokimiyat uchun ichki kurash avjga chiqqan edi. 1868 yil 13 fevralda kaufman va qo’qon xoni xudoyorxon o’rtasida shartnoma imzolangan bo’lib, xonlikning istilochilar bosib olgan hududlari rossiya tasarrufiga o’tganligi e'tirof etilgan edi. rossiya savdog’arlariga qo’qon xonligining barcha hududlarida hech qanday moneliksiz faoliyat yuritish, karvonsaroylarga ega bo’lish huquqi berilgan edi. …
5 / 5
lar bir tomondan, chor rossiyasi bosqinchilarga qarshi, ikkinchi tomondan, kaufmanga batamom tobe bo’lib qolgan xudoyorxonga qarshi kurash boshlagan edilar. xalq qozg’alonchi kuchlarga ergashadi va 1873 yildan e'tiboran butun vodiyda qozg’alon boshlanadi. xudoyorxon ularni bostirishga ojizlik qilib, oxiri qo’qondan toshkentga qochib ketadi. kaufman xudoyorxonning 40 aravadagi boyliklarini musodara qilib, o’zini orenburgga surgun qiladi. xon u yerdan qochib hajga ketadi va hayoti ayanchli yakun topadi. xudoyorxon qochgach, qozg’alonchi kuchlar kimni xon qilib ko’tarish masalasida ikkiga bo’linib ketadi. ayrim kuchlar nasriddinbekni, boshqalari po’latxonni taxtga chiqarmohchi bo’ladi, ziddiyat yanada kuchayib bordi. kaufman xonlikdagi ichki kelishmovchilikdan foydalanib, uni batamom bosib olish uchun 1875 yil avgustda katta qo’shinlarni urushga safarbar etadi. nasriddinbek, lashkarboshi abdurahmon oftobochi bosqinchilarga taslim bo’lib ular tomoniga o’tadilar. 1876 yil fevralda po’latxon boshchiligidagi xalq qozg’alonlari qon bilan bostirildi. po’latxon 1876 yil 1 martda dorga osildi, uning safdoshlari ayovsiz jazolandi. 1873-1876 yillardagi farg’ona vodiysidagi qozg’alonlar xalqning ozodlik harakati edi. buni o’sha davrda kaufman ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qo‘qon xonligida xalq harakatlari"

2-ma’ruza. qo‘qon xonligida xalq harakatlari. qo‘qon xonligining tugatilishi reja: 1. qo’qon xonligidagi ichki siyosiy nizolarning kuchayishi: 2. qo‘qon xonligining bosib olinishi va xonlikning tugatilishi 3. mag’lubiyat sabablari va oqibatlari: qo’qon xonligidagi ichki siyosiy nizolarning kuchayishi: rossiya imperiyasi 19-asrning 50-60-yillarida harbiy istilochilik yo’li bilan qo’qon xonligi hududining bir qismini bosib oldi. k.p.kaufman xonlikda o’z ta’sirini kuchaytirish maqsadida 1868-yilda xon bilan shartnoma tuzdi. unga ko’ra xonlikda rossiya savdogarlariga katta imkoniyatlar berildi. bu davrda xonlik yerlari ancha qisqarib, xazinaga tushadigan daromadlar kamaydi. urush natijasida ko’rilgan zararlar xalq ommasi zimmasiga tushdi, soliq va majburiyatlar ko’paydi. buning oqibatida xonli...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (20,7 КБ). Чтобы скачать "qo‘qon xonligida xalq harakatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qo‘qon xonligida xalq harakatla… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram