bog’lanishlar va bog’lanish reaksiyalari

DOCX 19 стр. 242,8 КБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 242,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

2-maruza mavzu: bog’lanishlar va bog’lanish reaksiyalari.kesishuvchi kuchlar tizimi. kuchning nuqtaga va o’qqa nisbatan momenti. juft kuch. erkin jismda bog`lanish bo`lmaydi, shu sababli u xohlagan tomonga harakat qilaoladi. shuning uchun shu qattiq jismlarning erkinliklarini chegaralovchi boshqa jismlarni bog`lanishlar deyiladi. agar jism o`zining erkinligini chegaralovchi boshqa jismga, yani bog`lanishga nisbatan biror kuch bilan tasir etsa, o`z o`rnida bog`lanish hisoblangan boshqa jism ham unga aks tasir ko`rsatadi, shu aks tasir kuchini bog`lanish reaktsiyasi deyiladi. yani bog`lanish reaktsiyasi ham kuch vektori bo`lib, ushbu kuch faqat aks tasirsifatidagina mavjud bo`ladi, agar jism bog`lanishga kuch tasir etmasa, yani bog`lanish olib tashlansa uning reaktsiyasi ham nolga teng bo`ladi. yuqoridagilarga asosan kuchlarni endi ikki guruhga ajratamiz, bog`lanishlar bormi yo`qligidan qatiy nazar jismga tasir etuvchi kuchlarni aktiv kuchlar deyiladi, masalan, og`irlik kuchi, bog`lanishlarning jismga ko`rsatadigan aks tasir kuchlarini reaktsiya kuchlari deyiladi. 1.7-shakl bog`lanishlarning turlari juda ko`p, shunga ko`ra ularning reaktsiyalari ham turlicha bo`ladi, reaktsiyalarining son qiymatlarini har bir masaladagi …

2 / 19

shakl bunday bog`lanishlarning reaktsiya kuchlari ikkita tashkil etuvchilardan iborat bo`lib, ular sharnir o`qiga perpendikuyar tekislikda yotuvchi ixtiyoriy ikkita o`zaro perpendikulyar o`qlar bo`ylab yo`naladilar, amalda doimo ox va ou o`qlari bo`ylab yo`naltiriladi. 4) sharsimon sharnir va tovonlardan iborat bog`lanishlar (1.9 b, v- shakl). bunday bog`lanishlar bilan bog`langan jismlarga uchta tashkil etuvchidan iborat reaktsiya kuchi tasir etadi, va ular sharsimon sharnirning markazidan o`tuvchi o`zaro perpendikulyar bo`lgan uchta o`qlar bo`ylab yo`naladilar. amalda reaktsiya kuchining tashkil etuvchilari qoidaga ko`ra ox, ou, oz o`qlar bo`ylab yo`naltiriladi. 5) ingichka sterjenlardan iborat bog`lanishlar. 1.10- shakl. bunday bog`lanishlar jismga faqat shu sterjening o`qi bo`ylab yo`nalgan qarshilik kuchi ko`rsataoladilar xolos, shunga ko`ra ularning reaktsiya kuchlari faqat sterjenlar o`qi bo`ylab yo`naltiriladi. 6) sferasimon silliq yuzadan iborat bog`lanish (1.7 a- shakl). bunday bog`lanishlar jimslarga faqat normal yo`nalishdagi reaktsiya kuchi (qarshilik kuchi) ko`rsataoladilar xolos, shunga ko`ra jism bilan sferik yuza tutashgan nuqtadan urinma o`q o`tkaziladi va reaktsiya kuchini shu nuqtadan boshlab urinma …

3 / 19

hni tashlab yuborib, uni o`rniga nd va na reaktsiya kuchlarini qo`yib, doe bog`lanishni tashlab yuborsak, av brus unga qo`yilgan to`rtta nd , na , t va r - kuchlar tasirida erkin holatda muvozanatini saqlab turaveradi deb hisoblanadi, va statikaning barcha masalalari shu asosda echiladi. kesishuvchi kuchlar sistemasi. statika qismida jismlarga tasir etuvchi kuchlar ham yo`nalishi, ham son qiymati jihatidan o`zgarmas deb qabul qilinadi. aslida har bir kuch vektor qiymat bo`lganligi uchun ularni geometrik va analitik ravishda qo`shish usullari vektorlar algebrasida ko`rib o`tilgan. agar kuch vektorlarining tasir chiziqlari bir nuqtada kesishsa bunday kuchlar sistemasini kesishuvchi kuchlar sistemasi deyiladi. bir tekislikda joylashgan iikita kuchni qo`shish. agar biror jismning a va b nuqtalariga qo`yilgan ikkita kuchlarni qo`shish zarur bo`lsa, ularni uchinchi aksiomaga asosan parallelogramm usulida qo`shiladi. 2.1- shakl. faraz filaylik biror a nuqtada ikkita va kuchlar qo`yilgan bo`lsin. uchinchi aksiomaga asosan shu kuch vektorlarga parallelogramm quramiz, shu parallelogramning a nuqtasidan o`tuvchi diagonali bo`lgan …

4 / 19

yuqoridagi usul bilan, yani kuch ko`pburchagi usuli bilan birin ketin qo`shib, oxirgi kuchning oxiri bilan birinchi kuchning boshi joylashgan o nuqtani tutashtiruvchi kesma, teng tasir etuvchi kuch vektori hisoblanadi, yani (2.1) 2.2 b shaklda ko`rsatilgan figura kuch ko`pburchagi deyiladi, agar berilgan kuchlar bir tekislikda joylashgan bo`lsa teng tasir etuvchi kuch vektori ham shu tekislikda yotadi, agar berilgan kuchlar sistemasi fazoda joylashgan bo`lsa teng tasir etuvchi kuch vektori ham fazoda joylashadi. 3.bir tekislikda joylashgan parallel yoki tasir chiziqlari chizmadan tashqarida kesishuvchi ikkita kuchni qo`shish. faraz qilaylik bir tekislikda joylashgan lekin tasir chiziqlari mutloq kesishmaydigan, yoki chizmadan tashqarida kesishadigan ikkita kuchlarni qo`shish zarur bo`lsin (2.4 shakl.), 2.4 shakl. buning uchun, va kuchlar qo`yilgan nuqtalardan o`tuvchi av - o`q o`tkazamiz, so`ngra birinchi kuchni oxiriga ikkinchi kuchni o`z yo`nalishi va qiymati bilan ko`chirib qo`yamiz. 2.5 shakl. yuqorida aytganimizdek kuch ko`pburchagi usulidagi kabi, a nuqtani, ikkinchi kuchni ko`chirilgandan keyingi holatini oxiri bilan birlashtiruvchi kesma teng …

5 / 19

etadi, shuning uchun ikkinchi aksiomaga asosan ularni sistemadan olib tashlasak, ushbu sistemada o nuqtada kesishuvchi kuchlar qoladi xolos. u holda ularning teng tasir etuvchisi vektori ham shu o nuqtadan o`tishligi isbotlandi, yani uning yo`nalishi ham, son qiymati ham aniqlandi. ushbu qoida orqali parallel kuchlarning teng tasir etuvchisini tasir chizig`i qaerdan o`tishini osongina aniqlash mumkin. 1. kuchning o`qqa va tekislikka proektsiyasi. yuqoridagi usullar geometrik yoki grafik usul hisoblanadi, kuchlar soni oz bo`lgan hollarda va katta aniqlik talab qilinmagan hollarda, ushbu usul o`zining soddaligi sababli keng qo`llaniladi. lekin kuchlar soni ko`p bo`lganda va katta aniqlik talab qilgan hollarda analitik usul qo`llaniladi, ayniqsa xozirgi zamonaviy kompyuterlar yordamida masalalar albatta analitik usul bilan echiladi. buning uchun, harqanday kuch tekislikda joylashgan bo`lsa ikkita tashkil etuvchilarga, fazoda joylashgan bo`lsa uchta tashkil etuvchilarga ajratilib, masalalar echiladi. agar shu tashkil etuvchilar ox, ou va oz o`qlariga parallel bo`lsa, ular shu kuchning koordinata o`qlaridagi proektsiyalari hisoblanadilar. 2.7 shakl. shunga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bog’lanishlar va bog’lanish reaksiyalari"

2-maruza mavzu: bog’lanishlar va bog’lanish reaksiyalari.kesishuvchi kuchlar tizimi. kuchning nuqtaga va o’qqa nisbatan momenti. juft kuch. erkin jismda bog`lanish bo`lmaydi, shu sababli u xohlagan tomonga harakat qilaoladi. shuning uchun shu qattiq jismlarning erkinliklarini chegaralovchi boshqa jismlarni bog`lanishlar deyiladi. agar jism o`zining erkinligini chegaralovchi boshqa jismga, yani bog`lanishga nisbatan biror kuch bilan tasir etsa, o`z o`rnida bog`lanish hisoblangan boshqa jism ham unga aks tasir ko`rsatadi, shu aks tasir kuchini bog`lanish reaktsiyasi deyiladi. yani bog`lanish reaktsiyasi ham kuch vektori bo`lib, ushbu kuch faqat aks tasirsifatidagina mavjud bo`ladi, agar jism bog`lanishga kuch tasir etmasa, yani bog`lanish olib tashlansa uning reaktsiyasi ham nolga teng bo`la...

Этот файл содержит 19 стр. в формате DOCX (242,8 КБ). Чтобы скачать "bog’lanishlar va bog’lanish reaksiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bog’lanishlar va bog’lanish rea… DOCX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram