falsafa va mantiq

DOCX 11 pages 39.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.4 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1-modul. falsafa va mantiq 1-mavzu. falsafa va uning jamiyat hayotidagi roli. reja: 1. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati. falsafaning predmeti va asosiy masalalari. 2. falsafiy bilimning strukturasi. falsafaning asosiy funksiyalari. falsafaning jamiyatdagi ahamiyati yoki amaliy falsafa. 3. dunyoqarashning mohiyati, tuzilishi va funksiyalari. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mifologik dunyoqarashning mohiyati va funksiyalari. 4. falsafiy dunyoqarashning mohiyati. ilmiy dunyoqarash va unig rivojlanish bosqichlari. falsafa va fanning mutanosibligi va farqi. 5. raqamli sivilizatsiya davrida falsafaning yoshlar ongida to’gri fikrlash mahorati va mafkuraviy immunitetni shakllantirishdagi ahamiyati. tayanch tushunchalar: falsafa, donishmandlik, dunyoqarash, mifoljgiya, diniy dunyoqarash, falsafiy dunyoqarash, olam, borliq, fan, falsafaning funksiyalari,dunyoqarash funksiyalari. raqamli sivilizatsiya, mafkuraviy immunitet «falsafa» tushunchasining kelib chiqishi. har qanday noma’lum so‘z mazmunini uning etimologiyasidan, ya’ni u qachon, qanday va nima uchun yuzaga kelganini aniqlashdan boshlash o‘rinli bo‘ladi. «falsafa» tushunchasi yunoncha phileo – sevaman va sophia – donolik so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, mazkur atamaning dastlabki ma’nosini donolikka muhabbat deb talqin qilish mumkin. …

2 / 11

ar, zero, o‘sha davrda keng tarqalgan tasavvurga ko‘ra, haqiqiy donishmandlik ajdodlardan meros qolgan, asrdan asrga o‘tib kelayotgan afsonalar, din va rivoyatlarda mujassamlashgan. donishmandlar deb, asrlar sinovidan, eng so‘nggi haqiqat manbai sifatidagi bilimlarga ega bo‘lgan bashoratgo‘ylar, kohinlar va oqsoqollar e’tirof etilgan. ularning so‘zlari birdan-bir to‘g‘ri deb qabul qilingan. faylasuf esa, qadimgilar fikriga ko‘ra donishmandlik muxlisi bo‘lishi, e’tiqod sifatida qabul qilingan tayyor haqiqatlarga emas, balki o‘z aqliga tayanib, ijodiy yo‘l bilan, shuningdek boshqa faylasuflar tomonidan olingan bilimlar va tajribadan foydalangan holda maqsadga intilishi lozim bo‘lgan. falsafaning predmeti. falsafaning predmeti – insonning olamga munosabatini o’rganishdan iborat. dunyoqarashning mohiyati. ayni shu davrdan boshlab insonning ancha rivojlangan dunyoqarashi shakllangani haqida va umuman to‘plangan bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, vujudga kelgan qadriyatlar, o‘zi va o‘zini qurshagan dunyo haqidagi tasavvurlar majmui sifatidagi odamlar dunyoqarashi to‘g‘risida ishonch bilan so‘z yuritish mumkin. hayot tajribasi va empirik bilimlar asosida shakllanadigan dunyoqarash oddiy dunyoqarash deb ataladi va insonning dunyo haqidagi tasavvurlarining tizimsiz majmui …

3 / 11

ash qobiliyatini kasb etadi, balki tayyor bilimdan yangi bilim olish uchun foydalana boshlaydi. insonning bunday faoliyatini, uning ijodiy faolligini tavsiflovchi aql odamzot va jamiyat evolyusiyasini jadallashtirishning qudratli omiliga aylanadi hamda pirovardda insonni hayvondan ajratish imkonini beruvchi asosiy belgi sifatida amal qiladi. dunyoqarashda ijtimoiy muhitning roli. aql paydo bo‘lishi bilan inson o‘zini fikrlovchi mavjudot sifatida anglay boshlaydi, unda o‘z «meni» va o‘zgalar haqida tasavvuri shakllanadi va rivojlanadi. shu tariqa u o‘zini va o‘zini qurshagan borliqni anglaydi, o‘zi va boshqa odamlarni, o‘zi va tashqi muhitni farqlaydi, ilgari o‘ziga ma’lum bo‘lmagan dunyoning yangi va yangi jihatlarini idrok etadi. bunday qarashlar insonning o‘zi va o‘zini qurshagan borliq haqidagi tasavvurlari majmui sifatida shakllanadigan dunyoqarash negizini tashkil etadi. bunda inson o‘ziga ma’qul va noma’qul narsalarni farqlaydi, baholar beradi, ustuvorliklar tizimini yaratadi va muayyan maqsadlarga erishishda tegishli tarzda ish ko‘radi. demak, dunyoqarashda bilish, qadriyatlarga munosabat va xulq-atvorni belgilash funksiyalari mujassamlashadi. dunyoqarashning bilish funksiyasi insonda qiziqish uyg‘otuvchi barcha …

4 / 11

larga ega bo‘lmagan savollar esa, uzil-kesil javob berish mumkin bo‘lgan savollarga qaraganda, ko‘proqdir. shu bois, muammolarga nisbatan muayyan tarzda yondashadigan har bir odamning dunyoqarashi, savollari va javoblari doim shaxsiy o‘ziga xoslik bilan ajralib turadi va hech bo‘lmasa shu sababga ko‘ra boshqa odamlar dunyoqarashiga hech qachon o‘xshamaydi. dunyoqarashda intellektual, emotsional va ruhiy asoslar uzviy bog‘liq bo‘lib, ,ular jamuljam holda har bir inson uchun mutlaqo muayyan, individual xususiyatlar sifatida amal qiladi. intellektual, emotsional va ruhiy asoslar iroda bilan uyg‘unlikda e’tiqodlar – odamlar faol qabul qiladigan, ularning ong darajasi va hayotdagi mo‘ljallariga mos keladigan qarashlarni yuzaga keltiradi. dunyoqarashning muhim elementi shubha bo‘lib, u insonni dogmatizm, ya’ni biryoqlama, notanqidiy fikrlash, u yoki bu qoidani shak-shubhasiz haqiqat deb qabul qilishdan asraydi. dogmatizmning qarama-qarshisi skeptitsizm bo‘lib, bunda shubha mutlaqlashadi, fikrlashning asosiy omiliga aylanadi, bilish va borliqni idrok etishning bosh tamoyili sifatida amal qiladi. dunyoqarashning tuzilishi - dunyoni sezish, dunyoni idrok etish va dunyoni tushunish kabi eng …

5 / 11

alar, suv parilari, alvastilar, kentavrlar haqidagi tasavvurlarga o‘xshash fantaziyalar paydo bo‘ladi. dunyoni tushunish – insonning va uni qurshagan dunyoning mohiyatini aniqlash, shuningdek tabiatda yuz beruvchi voqea va jarayonlarning o‘zaro aloqalarini tushunishga qaratilgan aqliy-bilish faoliyatidir. dunyoni sezish va qisman (elementar shakllarda) dunyoni idrok etish nafaqat insonga, balki hayvonlarga ham xos bo‘lsa, dunyoni tushunish esa faqat odamlarga xos xususiyatdir. dunyoqarashning tarixiy shakllari.turli davrlar bilishni yanada teranlashtirdi va inson dunyoqarashini kengaytirdi. shunga mos ravishda oddiy (empirik) dunyoqarash ham boyib bordi, uning negizida o‘zini o‘zi tashkil etish qonunlariga muvofiq yanada murakkabroq tuzilmalar asta-sekin shakllandi va bu pirovard natijada dunyoqarashning alohida shakllari yoki, tarixiy tiplari farqlanishiga olib keldi. tarixan dunyoqarashning dastlabki shakllari mif va din, falsafa va fan bo‘lib, bu hol insoniyat tadrijiy rivojlanishining umumiy mantiqi bilan mushtarakdir. ko‘nikmalar, tajriba va oddiy bilimlar to‘planishiga qarab, nafaqat ularni avloddan avlodga o‘tkazish muammosi yuzaga kelgan, balki ibtidoiy odamlarning dunyoqarashi ham murakkablashib borgan. bu dunyoqarash rivojlanishining muayyan bosqichida, …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa va mantiq"

1-modul. falsafa va mantiq 1-mavzu. falsafa va uning jamiyat hayotidagi roli. reja: 1. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati. falsafaning predmeti va asosiy masalalari. 2. falsafiy bilimning strukturasi. falsafaning asosiy funksiyalari. falsafaning jamiyatdagi ahamiyati yoki amaliy falsafa. 3. dunyoqarashning mohiyati, tuzilishi va funksiyalari. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mifologik dunyoqarashning mohiyati va funksiyalari. 4. falsafiy dunyoqarashning mohiyati. ilmiy dunyoqarash va unig rivojlanish bosqichlari. falsafa va fanning mutanosibligi va farqi. 5. raqamli sivilizatsiya davrida falsafaning yoshlar ongida to’gri fikrlash mahorati va mafkuraviy immunitetni shakllantirishdagi ahamiyati. tayanch tushunchalar: falsafa, donishmandlik, dunyoqarash, mifoljgiya, diniy dunyoq...

This file contains 11 pages in DOCX format (39.4 KB). To download "falsafa va mantiq", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa va mantiq DOCX 11 pages Free download Telegram