litosfera va yer relyefi

PPTX 400.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1426323918_60630.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: litosfera va yer relyefi litosfera va yer relyefi www.arxiv.uz reja: 1. litosfera tushunchasi 2. yer relyefi 3. videolavha www.arxiv.uz 1. litosfera - grek tilida «tosh o’ram» ma’nosini anglatadi. yerning qattiq holatdagi tosh o’ramining qalinligi okean tubida 5-7 km, quruqlikda 30-40 km va tog’li o’lkalarda 70-80 km gacha boradi, u cho’kindi, metamorfik va magmatik tog’ jinslaridan tashkil topgan. yer sathida, asosan, cho’kindi tog’ jinslari tarqalgan bo’lib, ularning qalinligi 20 km gacha, okean tublarida esa bir necha yuz metrga etadi. ular tarkibi bo’yicha chaqiq. kimyoviy va organik chuqindilardan tashkil topgan bo’lishi mumkin. chuqindilarning ostida 10-40 km qalinlikdagi granit qobig’i joylashgan bo’ladi, okean tubida ular uchramaydi. granit va okean chuqindilari kobig’i ostida bazal’t qobig’i joylashgandir. uning qalinligi okean tubida 5-7 km va quruqlikda 20-30 km ga boradi. yerning tosh urami satxining tashqi tuzilishiga rel’ef deyiladi. rel’efning shakllanishi uning yoshini, morfologik tuzilishini, o’zgarishi va tarqalishi konuniyatlarini gemorfologiya fanini o’rganadi. yer sathining …

an chirindiga boy bo’lgan eng unumdor qismi a-gumusli qavat hisoblanadi. uning ostida tepadan yuvilib tushgan karbonat tuzli villyuvial qavat joylashgan bo’lib, 1,5-2 metr chuqurlikgacha kam o’zgargan eng quyida s-ona jinsli kabat yotadi. tuproq. turlari qutblardan ekvatogga hamda tekisliklardan tog’larga qarab iqlim uzgarishi bilan qonuniy ravishda o’zgarib boradi. mo’tadil mintaqaning yillik yog’ingarchiligi 500-600 mm bo’lgan o’rmon cho’llarida chirindi(gumus) ga boy (10 % gacha) eng unumdor, ko’ng’ir, qora tuproqlar tarqalgan. markaziy osiyoning dasht va yarim dashtlarida o’simliklarning tabiiy sharoitda rivojlanishi uchun namlik etish-maganligi sababli, kam (1-2 %) gumusli kul rang, buz tuproqlar tarqalgan. geologik zamin, rel’ef va iqlimning o’zgarishiga qarab, har erning o’ziga xos tuproqlari, o’simlik turlari va hayvonot dunyosi rivojlanadi. insoniyatning dehqonchilik va qurilish faoliyatlari bilan shug’ullanishi natijasida tabiiy landshafti uzgargan xududlar maydoni yildan-yilga oshib bormokda. hozirgi vaqtda quruqlikning 10-11% i xaydab dehqonchilik qilinadigan va 2% i ҳar xil inshootlar qurib band qilingan madaniy landshaftlarga aylantirilgan. yevropada bu nisbat 30-10%ni, osiyoda …

ming tonna qo’rg’oshin rudasi, 5430 ming tonna rux rudasi, 159200 ming tonna tuz, 118500 ming tonna fosforit va boshqalar qazib olingan. yirik metallurgiya sanoat korxonalari atrofida landshaftlarning o’zgarishi, o’simliklarning qurib dashtga aylanishi yuz bergan, evropada birinchi marta kalmiklar erida 500 ming gektarli dasht paydo bo’lgan(u xar yili 50 ming gektarga kengayib bormokda). mutaxassislarning fikricha, xxi asrda quruqlikning 1g’6 qismi kon, yo’l va har xil inshootlar bilan band bo’ladi. aholi sonining oshib borishi, qurilishlarning kengaiishi dehqonchilikka yaroqli yerlarning kamayishiga sabab bo’lmoqda. mutaxassislarning fikricha, xxi asrda erlarning unumdorligini 3,5-4% ga oshirilmasa, sayyoramizda yiliga 200 mln tonna don etishmovchiligi holati yuz berishi mumkin. www.arxiv.uz 2. relyef - (frans, relief, lot. relevo — koʻtaraman) (geografiyada) — yer yuzasi, okean va dengiz tubidagi tashqi koʻrinishi, oʻlchamlari, kelib chiqishi, yoshi va rivojlanish tarixiga koʻra turlituman notekisliklar: togʻ, tekislik, payettekislik, adir, yassitogʻ, tepalik, qir, vodiy, botiq, soylik, jarlar va b. pastbalandliklar majmui. r. kattaligiga koʻra quyidagi toifalarga …

uchlarning birgalikda hamda muntazam oʻzaro taʼsiri natijasida vujudga keladi. shuningdek, yer yuzasining shakllanishiga gravitatsiya jarayonlari, inson faoliyati ham oʻz taʼsirini koʻrsatadi. endogen jarayonlar (yer poʻstining tektonik harakatlari) taʼsiri natijasida nisbatan yirik mikyosdagi — kuru klik, dengiz va okeanlar tubida strukturali r. shakllari hosil boʻladi. www.arxiv.uz yirik r. shakllarining vujudga kelishi (sayyoraviy masshtabda), shuningdek, kosmik kuchlar — yerning aylanishi, quyoshoy tortilishi va b. bilan ham bogʻliq. ekzogen kuchlar (oqar suvlar, dengiz toʻlqinlari, shamol va h.k.) odatda, nisbatan maydaroq r. shakllarini yuzaga keltiradi, yirik masshtabli r.larni yemiradi, pasaytiradi, mayda shakllarga boʻlib yuboradi, pastqam joylarni nurash mahsulotlari bilan toʻldiradi. endogen kuchlar natijasida yuzaga kelgan r. shakllari morfostrukturalar tarkibiga kiritiladi. ularda yer poʻstining geologik strukturasi (tuzilishi) aniq ifodalanadi. r.dagi katlamlar gorizontal yotgan platformali geologik strukturalarga tekislik xududlar, burmali strukturalarga togʻli oʻlkalar toʻgʻri keladi. r.ning nisbatan mayda, asosan, ekzogen jarayonlar taʼsirida vujudga kelgan shakllari (dare vodiylari, jarliklar, barxanlar, qator tepalar va b.) morfoskulipuralar sifatida ajratiladi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "litosfera va yer relyefi"

1426323918_60630.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu: litosfera va yer relyefi litosfera va yer relyefi www.arxiv.uz reja: 1. litosfera tushunchasi 2. yer relyefi 3. videolavha www.arxiv.uz 1. litosfera - grek tilida «tosh o’ram» ma’nosini anglatadi. yerning qattiq holatdagi tosh o’ramining qalinligi okean tubida 5-7 km, quruqlikda 30-40 km va tog’li o’lkalarda 70-80 km gacha boradi, u cho’kindi, metamorfik va magmatik tog’ jinslaridan tashkil topgan. yer sathida, asosan, cho’kindi tog’ jinslari tarqalgan bo’lib, ularning qalinligi 20 km gacha, okean tublarida esa bir necha yuz metrga etadi. ular tarkibi bo’yicha chaqiq. kimyoviy va organik chuqindilardan tashkil topgan bo’lishi mumkin. chuqindilarning ostida 10-40 km qalinlikdagi granit qobig’i joylashgan bo’ladi, okean tubida ular uchram...

PPTX format, 400.5 KB. To download "litosfera va yer relyefi", click the Telegram button on the left.

Tags: litosfera va yer relyefi PPTX Free download Telegram