деҳқонобод тумани табиий флорасининг геофитлари

DOCX 185,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

туман.docx деҳқонобод тумани табиий флорасининг геофитлари кириш кейинги йигирма йил давомида кўлами тобора ортиб бораётган чора-тадбирларга қарамасдан дунёда биологик хилма-хилликнинг глобал инқирози давом этмоқда. биологик ресурсларни барқарор бошқариш ва улардан оқилона фойдаланиш алоҳида турлар ва экотизимларни сақлаб қолишга қаратилган мақсадли тезкор ва қатъий чораларни талаб этмоқда. бунинг учун миллий ва халқаро миқёсда биологик хилма-хилликни ўрганиш ва уни тизимли равишда кузатишга қаратилган салоҳиятни янада мустаҳкамлаш, табиий экотизимларнинг функционал фаолиятини яхшилаш борасидаги самарали маҳаллий чора-тадбирлар мажмуасини ишлаб чиқиш зарур (1). ўзбекистонда ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объекларини муҳофаза этиш ва ундан барқарор фойдаланиш давлат экологик сиёсатининг муҳим устувор йўналишларидан бири ҳисобланади. биохилма-хиллик компонентларини сақлаб қолиш уларни ўрганилганлик даражаси билан чамбарчас боғлиқдир. айни пайтда ўзбекистоннинг айрим ҳудудларини флористик жиҳатдан ўрганилганлик ҳолати талаб даражасида эмас. “ўзбекистон флораси”нинг охирги нашридан сўнг янги маълумотларни қайд этиш борасидаги тизимли тадқиқотлар йўлга қўйилмаган (2 к). деҳқонобод тумани табиий ландшафтларни сақлаб қолиш муаммосининг долзарблиги билан алоҳида ажралиб туради. ҳанузгача ҳудуд …

рининг табиий популяциялари ва биологиясига бағишланган тадқиқотлар в.а. черемушкина(4) асарларида акс эттирилган ва геофитларнинг табиий флоралардаги тур таркиби г.а. лазьков(5) илмий асарларида келтирилган. мамлакатимизда олиб борилган тадқиқотлар давомида деҳқонбод ҳудуди флораси таркиби ва географияси бўйича айрим маълумотлар келтирилган (б. хўжамқулов). бироқ, сўнгги йиллар давомида деҳқонобод ҳудудида ўсувчи камёб турларнинг замонавий таркиби ва уларнинг ҳолатини тадқиқ этишга бағишланган махсус тадқиқотлар олиб борилмаган. ўзбекистон қизил китобининг барча нашрларида эълон қилинган маълумотлар танқидий ёндашув ва тўлдиришларни талаб этади. ишнинг мақсади деҳқонобод ҳудудида ўсадиган геофитларнинг таксономик таркибини аниқлаш, ботаник тавсиф беришдан иборат. ишнинг вазифалари: · деҳқонобод туманининг физик-географик шароитларини ўрганиш; · геофитларининг таксономик таркибини аниқлаш; · геофитлар ҳаётий шаклларининг турли гуруҳчалари ўртасидаги нисбатини аниқлаш; · айрим ўсимликларнинг ботаник тавсифи ва аҳамиятига доир маълумотларни шакллантириш; · хулоса ва тавсиялар бериш. ишнинг объекти бўлиб гулли ўсимликларни замонавий apg iii таксономик тизими бўйича деҳқонобод флорасидаги геофит турлар ҳисобланади. ишнинг предмети бўлиб геофитларнинг таксономик ва ботаник-географик таҳлиллари ҳисобланади. …

. ишнинг таркиби кириш, тўрт боб, хулоса, фойдаланилган адабиётлар рўйхати ва иловалардан иборат. ишнинг ҳажми ... бетни ташкил этган. i bob. dehqonobod tumanining fizik-geografik tasnifi dehqonobod tumanining geografik o‘rni. dehqonobod — qashqadaryo viloyatining janubi-sharqida joylashgan bo‘lib, tog‘li rayonlardan biri hisoblanadi. qadim zamonlardan buyon bu yerlarda odamlar yashab kelganlar va bunga machay g‘oridan topilgan qadimiy manzilgoh guvohlik beradi. tumanga 1926 yil 29 sentyabrda dehqonobod deb nom berilgan va alohida tuman sifatida tashkil etilgan. bunga qadar bu joylar “tangiharam”, ya’ni “haromdan xoli joy” nomi bilan yuritilgan. dehqonobod sharqda boysun tizma tog‘lari orqali surxondaryo viloyati bilan, janubda torqopchiq‘ay va toychisoy tog‘lari orqali turkmaniston respublikasi bilan, g‘arbda odamtosh tog‘lari orqali g‘uzor tumani va shimolda hisor tizma tog‘lari orqali qamashi tumani bilan chegaradosh. sobiq ittifoq davrida dehqonobod bir necha bor g‘uzor tumani tarkibiga qo‘shilib yana qayta tashkil etilgan. so‘nggi marta 1971 yil 31 avgustda o‘zbekiston respublikasi oliy sovetining qarori bilan tashkil etilgan. tumanning ma’muriy va …

iradi. bu joylarda buloqlar va doimiy oqar suvlar yo‘qligi uchun cho‘l zonasi deb ham ataladi, aholisi esa ichimlik suvi sifatida va chorvalarini sug‘orishda quduq suvlaridan foydalanadi. adir va tog‘ mintaqalari dehqonobod tumani hududining asosiy qismini tashkil qiladi. shimoli-sharqda joylashgan va janubi-g‘arbga yo‘nalgan chaqchar tizma tog‘i hisor tizmasining janubi-g‘arbiy tarmog‘i bo‘lib, o‘tkir qirrali cho‘qqilar va juda chuqur, tor qopchig‘aylar — daralarga boydir. uning eng baland cho‘qqisi — xuroson dengiz sathidan 3744 m balandlikda joylashgan. chaqchar tizmasi mezozoy ohaktoshlaridan tashkil topgan hamda uning etaklarida toshqotgan marjon poliplari va dengiz kirpilarining qoldiqlari ko‘plab uchraydigan ohaktosh qatlamlari mavjud. chaqchar tizmasining janubi-g‘arbidagi davomi boysuntog‘, ketmonchopdi va suvsiztog‘ massivlari deyarli meridianal yo‘nalishga egadir. ulardan g‘arbdagi bobosurxak, qorasirt va kafantog‘ massivlari o‘rtacha balandlikdagi tog‘lardir. ularning eng balandi bobosurxak bo‘lib, ayrim cho‘qqilari dengiz sathidan 2888 m gacha balandlikka yetadi. bu tog‘lar yura, bo‘r va paleogen davrlarida shakllanganligini ularning tarkibidagi cho‘kindi jinslar isbotlab beradi. dehqonobodning g‘arbini odamtosh massivi chegaralab …

holda, qarama-qarshi yonbag‘ri tik devor sifatida namoyon bo‘ladi. bu kuestalar tub negizi paleogen davri ohaktosh qatlamlarining burmalanishi natijasida tik holga kelgan. qatlamlar orasiga kirgan sovuq suvlar yoriqlarni kengaytirib, karst bo‘shliqlarini hosil qilgan. tog‘lararo yassi botiqlarda sel yotqiziqlari, ba’zan, jarlar uchraydi. tuproqlari. tog‘ oldi, chalacho‘l zonasi uchun, asosan, bo‘z tuproq tiplari xos bo‘lib, ular dengiz sathidan 250 – 300 m dan 1200 – 1400 m gacha balandliklarda, ya’ni tog‘ oldi qiya tekisliklarda, adirlarda va past tog‘larning yonbag‘irlarida tarqalgan. bo‘z tuproqlar, asosan, lyoss va lyossimon yotqiziqlar ustida, ba’zi joylarda esa allyuvial, prolyuvial va delyuvial yotqiziqlar ustida shakllangan. asl (tipik) bo‘z tuproqlar arealida (dengiz sathidan 350 – 400 m dan 800 – 900 m gacha) o‘simlik qoplami ancha zich, chirindi miqdori nisbatan ko‘proqdir (3 % gacha yetadi). bunday yerlardagi tuproqlar azotga ancha boy bo‘lib, uning miqdori chimli qatlamda 0,194 % ni, bu qatlamdan pastda esa 0,116 % ni tashkil qiladi. shuningdek, kaliy (2,3 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "деҳқонобод тумани табиий флорасининг геофитлари"

туман.docx деҳқонобод тумани табиий флорасининг геофитлари кириш кейинги йигирма йил давомида кўлами тобора ортиб бораётган чора-тадбирларга қарамасдан дунёда биологик хилма-хилликнинг глобал инқирози давом этмоқда. биологик ресурсларни барқарор бошқариш ва улардан оқилона фойдаланиш алоҳида турлар ва экотизимларни сақлаб қолишга қаратилган мақсадли тезкор ва қатъий чораларни талаб этмоқда. бунинг учун миллий ва халқаро миқёсда биологик хилма-хилликни ўрганиш ва уни тизимли равишда кузатишга қаратилган салоҳиятни янада мустаҳкамлаш, табиий экотизимларнинг функционал фаолиятини яхшилаш борасидаги самарали маҳаллий чора-тадбирлар мажмуасини ишлаб чиқиш зарур (1). ўзбекистонда ўсимлик ва ҳайвонот дунёси объекларини муҳофаза этиш ва ундан барқарор фойдаланиш давлат экологик сиёсатининг муҳим у...

Формат DOCX, 185,8 КБ. Чтобы скачать "деҳқонобод тумани табиий флорасининг геофитлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: деҳқонобод тумани табиий флорас… DOCX Бесплатная загрузка Telegram

деҳқонобод тумани табиий флорасининг геофитлари

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "деҳқонобод тумани табиий флорасининг геофитлари"

Похожие файлы