o`zlashtirish metodikasi

PPTX 21 pages 106.6 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 106.6 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: so` z turkumlarini o`qitish metodikasi. otni o`rganish izchilligi. otning leksik va grammatik ma’nosi ustida ihlash. otlarda son haqida tushunchani o`rganish metodikasi. mavzu: so` z turkumlarini o`qitish metodikasi. otni o`rganish izchilligi. otning leksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash. otlarda son haqida tushunchani o`rganish metodikasi. o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. so`z turkumlarini o`rganish metodikasi. 2. otni o`rganish metodikasi. 3. otni o`rganishda izchillik. 4. otlarda birlik va ko`plik. 5. otlarning egalik bilan qo`llanishini o`rgatish. 6. otlarning kelishik bilan qo`llanishini o`rgatish. tushunchani o'zlashtirish ustida ishlash jarayoni grammatik tushunchani o'zlashtirish uzoq davom etadigan va kichik yoshdagi o'quvchilar uchun ancha murakkab jarayondir. o'qituvchi boshlang'ich sinflarda tushunchani o'zlashtirishga oid ishlarni tashkil etishda o'rganiladigan tushunchaning lingvistik mohiyatini, bilimlarni o'zlashtirish jarayonining psixologik-didaktik xususiyatlarini, o'quvchilarning nutqiy va aqliy o'sishi bir-birini taqozo etishini, grammatik bilimning nutqdagi o'rnini asos qilib oladi. tilga oid tushunchalarni shakllantirish jarayoni shartli ravishda to'rt bosqichga bo'linadi: birinchi bosqich — tushunchaning muhim belgilarini ajratish maqsadida til …

2 / 21

otgan tushunchani aniqlashtirish, bilim tajribaga tatbiq etiladigan mashqlar ishlash, o'rganilayotgan tushunchaning ilgari o‘zlashtirilgan tushunchalar bilan bog'lanishini aniqlash. so‘z turkumlarini o'rganish metodikasi so'z turkumlari ustida ishlash metodikasining lingvistik asosi so'zlarning leksik-grammatik, morfologik va sintaktik belgilariga ko'ra turli guruhlarga ajratilishi, ya’ni so'z turkumlari haqidagi ilm hisoblanadi. so'zlarni leksik-grammatik turkumlarga ajratishda uch belgiga: 1) leksik ma’nosi (nimani ifodalashi, ya’ni shaxs, narsa, harakat yoki holat, belgi kabilarning umumlashtirilgan ma’nolari), 2) morfologik (so'zning turli shakllari tizimi) va 3) sintaktik (turli morfologik shakllarning sintaktik vazifa bajarishi) belgilariga asoslaniladi. demak, so‘z turkumlari ustida ishlash o'quvchilarning muayyan guruhdagi so'zlarning umumlashtirilgan ma’nolarini, kishilarning aloqa vositasi sifatidagi rolini tushunib olishlariga qaratilishi zarur. boshlang'ich sinf o'quvchilari so'z turkumlari (ot, sifat, son, olmosh, fe’l) bilan umumiy tanishtirilgandan so'ng har bir leksik-grammatik guruh alohida o'rganiladi. bu so'z turkumlarini o'rganishning boshlang'ich bosqichidayoq ularni taqqoslashga qulay sharoit yaratadi va shakllantiriladigan grammatik tushunchaning asosiy tomonlarini aniqroq ajratishga imkon beradi. boshlang'ich sinf o'quvchilari ot, sifat, son, fe’ining …

3 / 21

dan nima? so`rog`iga javob bo`lgan (narsa, hayvon, jonivor va boshqalarni bildirgan) otlarni farqlash ko`nikmasini hosil qilish. 3. kishilarning familiyasi, ismi, otasining ismi, hayvonlarga qo`yilgan nom va geografik nomlarning bosh harf bilan yozish ko`nikmasini shakllantirish. 4. otlarda son kategoriyasi (otning ko`plik va birlikda qo`llanilishi) bilan tanishtirish. 5. otlarning egalik qo`shimchalari bilan to`g`ri qo`llash ko`nikmasini shakllantirish. 6. otlarning kelishik bilan turlanishi va kelishik qo`shimchalarining yozilishi haqida malaka hosil qilish. 7. o`quvchilar lug`atini yangi otlar bilan boyitish va ulardan nutqda aniq, o`rinli foydalanish malakasini o`stirish. otni o`rgatishga tayyorlov bosqichi savod o`rgatish davriga to`g`ri keladi. bu bosqichda o`quvchilar narsalarni va ularning nomi bo`lgan so`zlarni farqlashga o`rganadilar. so`zning leksik ma’nosi (har bir so`z ma’no bildirishi)ga e’tibor oshadi, ma’nolarini hisobga olgan holda so`zlar (qushlar turi va sabzavotlar, kiyimlar va hokazolar)ni shakllantiriladi. keyingi bosqichda otning leksik ma’nolari va grammatik belgilari ustida maxsus ishlanadi. kim? yoki nima? so`rog`iga javob bo`lishi, narsani bildirishi tushuntiriladi. o`quvchilar kim? nima? so`rog`iga javob …

4 / 21

r… 2. birlikdagi otdan ko`plik sondagi ot va aksincha, ko`plikdagi otdan birlik sondagi ot hosil qilish. 3. gapda so`zlarning bog`lanishini hisobga olgan holda otlardan nutqda to`g`ri foydalana olish ko`nikmalarini shakllantiradi. otlar birlik va ko`plikda qo`llanishini taqqoslash usulidan foydalanib tushuntiriladi. buning uchun bir narsani va shunday bir necha narsani bildirgan otlar taqqoslanadi. daftar-daftarlar; qalam-qalamlar kabi suhbat asosida daftar so`zi nechta (1ta) predmetni va daftarlar nechta (2 va undan ortiq) predmetni bildirishi aniqlanadi. boshqa so`zlarda ham shunday ifodalanishi tushuntiriladi. oddiygina xulosa chiqariladi va umumlashtiriladi: agar 2 va undan ortiq predmetni bildirsa, ko`plikda qo`llaniladi. ko`plikdagi otni yasash uchun birlikdagi otga -lar qo`shimchasi qo`shiladi. birlikdagi otlar kim? yoki nima? so`rog`iga javob bo`ladi. ko`plikdagi otlar esa kimlar? yoki nimalar? so`rog`iga javob bo`ladi. egalik qo`shimchalarini tushuntirishdan avval tilda 3 ta shaxs borligi aytiladi. i shaxs - so`zlovchi, ii shaxs - tinglovchi, iii shaxs - o`zga. shundan so`ng sinf taxtasiga yozib qo`yilgan otlarning asos va qo`shimchalarini belgilash …

5 / 21

g qo`shimchasi uning ii shaxs (tinglovchi) ga, kitobi so`zidagi -i qo`shimchasi kitobning iii shaxs (o`zga) ga qarashli, tegishli ekanligini bildiradi. -m, -im, -miz, -imiz - i shaxs; -ng, -ing, -ngiz, -ingiz - ii shaxs; -si, -i, -(lar)i - iii shaxs egalik qo`shimchalari ekanligi aytiladi. otlar qo`shimchalar bilan turlanib, o`sha otning qaysi shaxsga tegishli ekanligi aytiladi. onam, oftobim, vatanimiz - bu otlar i shaxsga tegishli; onang, oftobing, vataning ii shaxsga; onasi, oftoblari, vatani - iii shaxsga tegishli. -im, -ing, -i egalik qo`shimchalari birlik ma’nosini bildirishi, ya’ni bu qo`shimchalarni olgan otlar bitta shaxsga tegishliligini; -imiz, -ingiz -(lar)i egalik qo`shimchalari ko`plik ma’nosini bildirishi, ya’ni bu qo`shimchalar bilan qo`llangan otlar ko`pchilik shaxsga tegishlilikni anglatishi misollar yordamida tushuntiriladi. egalik qo`shimchalari gapda so`zlarni bir-biriga bog`lashi, demak u gapda so`zlarni bog‘lovchi qo`shimcha ekanligi aytiladi. egalik qo`shimchalarini qo`llashga doir quyidagi imlo qoidalari o`rgatiladi: 1. egalik qo`shimchalari otlarga quyidagicha qo`shiladi: -unli tovushdan so`ng: -m, -ng, -si; -miz, -ngiz,-(lar)i; -undosh …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`zlashtirish metodikasi"

mavzu: so` z turkumlarini o`qitish metodikasi. otni o`rganish izchilligi. otning leksik va grammatik ma’nosi ustida ihlash. otlarda son haqida tushunchani o`rganish metodikasi. mavzu: so` z turkumlarini o`qitish metodikasi. otni o`rganish izchilligi. otning leksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash. otlarda son haqida tushunchani o`rganish metodikasi. o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. so`z turkumlarini o`rganish metodikasi. 2. otni o`rganish metodikasi. 3. otni o`rganishda izchillik. 4. otlarda birlik va ko`plik. 5. otlarning egalik bilan qo`llanishini o`rgatish. 6. otlarning kelishik bilan qo`llanishini o`rgatish. tushunchani o'zlashtirish ustida ishlash jarayoni grammatik tushunchani o'zlashtirish uzoq davom etadigan va kichik yoshdagi o'quvchilar uchun ancha murakkab jaray...

This file contains 21 pages in PPTX format (106.6 KB). To download "o`zlashtirish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`zlashtirish metodikasi PPTX 21 pages Free download Telegram