узбекистон пахта толасининг сифати хакида

RTF 101,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663189452.rtf ўзбекистон пахта толасининг сифати ҳақида ўзбекистон пахта толасининг сифати ҳақида ғўзa ўсимлиги мaҳсули бўлгaн пaхтa – жaҳондa толaсини йигириш учун имкониятгa эгa бўлгaн экин ҳисобланиб, унинг пaхтaчиликдa толaси aсосий хом aшё сифaтидa фойдaлaнилaди. бундa пaхтa ишлaб чиқaрувчининг мaқсaди – бирликдaги мaйдондaн юқори миқдордa ғўзa толaсини олишдир. бутун дунёдa ғўзa ҳосилдорлиги – пaхтa толaсининг чиқиши билaн мдҳ мaмлaкaтлaридa эсa шу жумлaдaн, ўзбекистондa ҳам чигитли пaхтa хом aшёси йиғиб териб олингaн миқдори билaн бaҳолaнaди. мазкур мақолада тошкент, сирдарё, жиззах вилоятлари бўйича кейинги беш йилликда (2002-2006 йй.) ғўзанинг ҳосилдорлиги ва ялпи ҳосилларини республикадаги ўртача ҳосилдорлик билан солиштириб нисбатан таҳлил қиладиган бўлсак, ғўза майдони 7,8, 8,2, 7,3%, ялпи ҳосили 7,6, 5,7, 6,4%, ҳосилдорлик манфий -3, -29,4, ва -13,5 фоизларни ташкил этди. демак, кўриб чиқилаётган учта вилоят алоҳида олиб қараганда ва ўзр худуди бўйича ўртача хосилдорликдан орқада эканлиги маълум бўлди. бунинг учун уч вилоят ҳудудида пахтачиликка аҳамиятни қаратиш, илмий изланишларни олиб бориш ва агрометеорологик …

туркия 1198 1249 1300 1257 1291 1279 хитой 1089 1102 1176 950 1110 1046 ҳиндистон 278 307 301 386 460 445 маълумки, ғўза нави, одатда, тупроқ ва агрометеорологик шароитларига мослашиб мўл ҳосил беради. ҳозирги замон пахтачилиги интенсив типдаги навларга юқори талаблар қўймоқда; навлар юқори потенциал маҳсулдорликка эга, тезпишар, касаллик ва зараркунандаларга чидамли, механизация билан парваришлашга ва ҳосилни териб олишга мослашган бўлиши, тола чиқими, мойиллиги юқори бўлиши керак. чигит қобиғида ривожланиб борадиган пахта толаси уруғкуртак пўстидаги бўйига ўсиб кетган ҳужайрадир (ҳужайра-тола). тола етилиб борган сайин, унинг деворлари қалинлашади ва бўйига чўзилади, канали эса жуда қисилиб, яссиланган шаклга кириб қолади. тола каналининг катта-кичиклиги ғўзанинг тур ва нав хусусиятларига, шунингдек, агротехника шарт-шароитларига боғлиқ, чунки ғўза парвариши целлюлоза тўпланиб боришига таъсир кўрсатади. ҳозир экиладиган ғўза навларида ҳар бир чигитда ҳосил бўладиган тола сони 10-15 минг ва ундан ҳам кўпроқ. пахта толаси сифатининг 3 даражаси мавжуд: тур, нав ва синф [1, 4, 5]. пахта толасининг …

и намуналари асосидаги вариант ҳозирда экспортда асосий ҳисобланади. сифат ўзбекистонда пахта толасининг сертификатлашнинг қонуний асосланган маркази ҳисобланади. сифатнинг минтақавий лабораториялари республиканинг ҳар бир вилоятида бор. пахта толаси синови натижаларига кўра мувофиқлик сертификати деб номланган тола сифати тўғрисидаги махсус ҳужжат берилади. сертификат республика чегараси орқали пахта толаси экспортида мажбурий ҳужжат ҳисобланади. дунёдаги барча пахтачилик билан шуғулланувчи мутахассислар ўзбек пахта толасини сертификатлаш тизими ўзгартирилганлиги ва сифатини баҳоловчи ўзбекистонда “сифат” маркази халқаро тамойилларга асосланган hvi базасида толани таснифлашнинг ривожланган тизимига эга эканлигини бозор иқтисодидан келиб чиқан ҳолда тан олганлар пахта толасини сифатини баҳолашда микронейр кўрсаткичидан фойданилади. баҳолаш шкаласи қуйидагича: 3,0 дан кам бўлса тола жуда ингичка; 3,0 дан 3,9 гача – ингичка; 4,0 дан 4,9 гача-ўртача; 5,0 дан 5,9 гача - дағал. ғўза кўсагини ичидаги пахта толасининг ўсиш муддати ўсимлик гуллагандан сўнг 30-35 кун давом этади. бу даврда агрометеорологик шароит муҳим рол ўйнайди. ўртача ҳаво ҳароратининг суткалик миқдори 25-27с бўлса 15-20 кун давомида …

штиришда минтақанинг иқлим ва об-ҳаво шароитларини оптимал ҳисобга оладиган янги схемаларини яратишга эътиборни қаратиш лозим. пахтачилик ривожланишини - юқори потенциал маҳсулдорликка эга ва юқори табиий хусусиятли толали ғўзанинг янги навларини яратишсиз тасаввур қилиб бўлмайди. ўзбекистон олимларининг меҳнати натижасида сўнги 60 йил ичида ғўза хом ашёси толасининг узунлиги 27,0 мм дан 33-34 мм гача ортди. толанинг чиқиши 5-6 фоизга ўсди, метрик рақами ортди, ғўза кўсакларининг йириклиги 4,5 гр. дан 6,5-7 гр. гача ошди. ҳозирги пайтда республикада 20 та ғўза нави районлаштирилган. уларнинг кўпи вилтга чидамлилиги, толасининг узунлиги ва мустаҳкамлиги каби қатор ижобий хусусиятларга эга. тола сифатини ошириш ишида ғўза навларининг тез етилиши катта аҳамиятга эга. ўрта толали ғўзанинг сўнги йилларда районлаштирилган 20 та навида етилиш муддатлари 10-15 кунга қисқаради. янги яратилган истиқболли навлар бундан ҳам юқори эрта етилувчанликка эга. ғўза навлари кўпинча ўз қимматли сифатларини нотўғри етиштириш, ўстириш технологиясини бузиш натижасида йўқотади. пахта толаси технологик хусусиятларига кўпинча намликнинг етишмаслиги таъсир этади. …

ҳаво шароитида яратилади. шунинг учун ҳам келажакда “иқлим-об-ҳаво-пахта толасининг сифати” тизимида тадқиқотлар олиб борилиши ҳозирги замоннинг талабидир. адабиётлар: 1. ганиев э. хлопок в узбекистане // uzbekistan 2000. cotton outlook. special feature. – tashkent, 2000. – с. 3-5. 2. пахтадан мўл ҳосил етиштириш омиллари (тавсиянома) назаров р.с., нурматов ш. ва б. тошкент, 2003. - 40 б. 3. абдуллаев а.к., назаров р.с., холбаев г.х. производство хлопкового волокна в различных странах мира - ташкент, нигми, 2006. –269 с. 5. cotton outlook. special feature. international cotton and textile conference tashkent 24-25 may 2005. – tashkent, 2005. 90 p.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "узбекистон пахта толасининг сифати хакида"

1663189452.rtf ўзбекистон пахта толасининг сифати ҳақида ўзбекистон пахта толасининг сифати ҳақида ғўзa ўсимлиги мaҳсули бўлгaн пaхтa – жaҳондa толaсини йигириш учун имкониятгa эгa бўлгaн экин ҳисобланиб, унинг пaхтaчиликдa толaси aсосий хом aшё сифaтидa фойдaлaнилaди. бундa пaхтa ишлaб чиқaрувчининг мaқсaди – бирликдaги мaйдондaн юқори миқдордa ғўзa толaсини олишдир. бутун дунёдa ғўзa ҳосилдорлиги – пaхтa толaсининг чиқиши билaн мдҳ мaмлaкaтлaридa эсa шу жумлaдaн, ўзбекистондa ҳам чигитли пaхтa хом aшёси йиғиб териб олингaн миқдори билaн бaҳолaнaди. мазкур мақолада тошкент, сирдарё, жиззах вилоятлари бўйича кейинги беш йилликда (2002-2006 йй.) ғўзанинг ҳосилдорлиги ва ялпи ҳосилларини республикадаги ўртача ҳосилдорлик билан солиштириб нисбатан таҳлил қиладиган бўлсак, ғўза майдони 7,8, 8,...

Формат RTF, 101,3 КБ. Чтобы скачать "узбекистон пахта толасининг сифати хакида", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: узбекистон пахта толасининг сиф… RTF Бесплатная загрузка Telegram