behbudi haqida

PPTX 11 pages 5.6 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.6 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

research proposal business presentation in dark green orange geometric style mahmudxo‘ja behbudiy va abdulla avloniyning tilshunoslikka oid qarashlari jo‘rayeva maftuna baxtiyor qizi turkistonda jadidchilik harakatiga asos solgan buyuk ziyoli mahmudxo‘ja ko‘plab sohalarda qimmatli fikrlarini aytgan. uning publitsistika, teatr, adabiyot, bosma ishi, turkistonliklarning siyosiy ongi borasidagi qarashlari va amaliy ishlari yaxshi o‘rganilgan. lekin behbudiy til haqida ham fikrlarini aytib o‘tgan. uning o‘zbek tili, umuman mintaqadagi til siyosati borasidagi fikrlari bugungi kunga qadar eskirmagan. 03 behbudiy bu sotsiologik tadqiqot davomida umuman gazeta o‘qimagan, boshqa turkiy xalqlar tilidan xabari yo‘q oddiy odamlarga turli gazetalarni o‘qitib eshittirdi va shu yo‘sinda turkistonning turli hududlaridan o‘qib eshittirilgan gazetalarning “tili” bo‘yicha fikrlarni jamladi, umumiy xulosa berdi. behbudiy o‘tkazgan tajriba va so‘rovnoma asosida turkistonliklar uchun gasprinskiyning “tarjimon” gazetasi, sibirlik, asli buxorolik tujjorning avlodidan bo‘lgan, xix asrning oxiri va xx asrning boshlarida abdurashid qozi nomi bilan tanilgan abdurashid ibrohimovning “mir’ot” jurnali hamda “ulfat” gazetasining tili ko‘proq tushunarli, degan xulosaga …

2 / 11

behbudiy fikrlarini quyidagi argumentlar bilan isbotlashga harakat qildi: 1. turkistondagi aksariyat shahar aholisi turkiy va forsiyda bemalol muloqot qiladi; 2.ba’zi hududlarda bu ikki tilning qorishiq shakli ishlatiladi; 3.rasmiy idoralarga arizalar turkiyda yoziladi; 4.shar’iy fatvolar forsiyda yozilib, turkiyda qayd qilinadi va bu usulga butun turkistonda amal qilinadi begali qosimov begali qosimov imperiya musulmonlari, xususan, turkiston o‘lkasining taraqqiy etgan millatlar qatoriga qo‘shilishi va oxir-oqibat mustaqillikka erishishi yo‘lidagi kurashda behbudiyni gasprinskiy bilan bir maslakda bo‘lganini ta’kidlaydi. bu maslak gasprinskiy taklif etgan “murosa yo‘li” bo‘lib, ruslarning hamda ularning madaniyati yutuqlari yordamida ma’rifatga erishish, eng asosiysi, bu yo‘lda milliy xususiyatlarni yo‘qotmaslikni talab etadi. behbudiyning rus tilini o‘rganish va rus madaniyatidan istifoda etish borasidagi fikrlarini uning ko‘plab maqolalarida uchratish mumkin. behbudiy haqida back to agenda 05 behbudiyning adabiy til borasidagi qarashlari uning 1915-yili yozgan “til masalasi” nomli maqolasida aks etgan. ushbu maqola ikki qismdan iborat bo‘lib, birinchi qismda behbudiy turkiy tilning shevalari xususida fikr yuritadi. unga …

3 / 11

n birga tilning muhofaza choralarini ko‘rish lozimligini ta’kidlaydi. “sayyohat xotiralari”da bu borada yahudiylardan ibrat olsa arzishini bayon etib, “...hammamiz eski yahudiy tili (ibroniy) o‘quymiz, - deydi suhbatdoshlardan biri. - man o‘zim ruschadan boshqa bilmas edim. bir yildan beri haftada ikki soat ibroniycha o‘qidim. endi ibroniycha o‘qudim. endi ibroniycha so‘ylayman, yozaman.” muallif o‘sha suhbatdoshi boshqa bir falastin yahudiysi bilan ibroniycha so‘zlashgani va ”dunyodagi butun yahudiylarning endi tili birlashur” suyunganini ta’kidlashni ham unutmaydi. yahudiylarning bunday suyunishi bilan kifoyalanmay, imkon bo‘lgan har bir vaziyatdan foydalanishni ham biladilar. “adrnada, - deydi behbudiy, - katta rasta va chorsularni kezdim. ellik-oltmish do‘konda zo‘rg‘a bir musulmon lavhasi(viveskasi) ko‘rulub, aksari “yuhanna”, “sholom”, “niqula”, “o‘rxaydmiyus” va amsoli yahudiy ismlaridur” 09 mahmudxo‘ja behbudiyning til xususidagi qator asarlari bugungi kunda ham ahamiyatini yo‘qotgani yo‘q. masalan, “kitob-ul atfol”(bolalar maktubi) asari o‘z davrida bir necha marta nashr etilgan edi. bu kitobga qirqqa yaqin forsiy va insholardan namunalar kiritilgan. shahodatnoma va boshqa ish yuritishga …

4 / 11

dilar. behbudiy esa “kitob-ul atfol”ida tinish belgilar (“rumuz”)ning o‘ntasini keltiradi”. mahmudxo‘ja behbudiy davr tilining murakkabligini, eski o‘zbek adabiy tili, umumturkiy til va hozirgi o‘zbek tiliga xos birliklarning aralash holda qo‘llanishini o‘z vaqtida to‘g‘ri anglay oldi va bundan to‘g‘ri xulosa chiqaradi. u yangi adabiy til vujudga kelishi uchun til birliklarining yangicha munosabat kasb etishiga zamin hozirlaydi. ya’ni, og‘zaki so‘zlashuv tiliga xos til birliklarning adabiy tilga kiritilishiga harakat qildi. bu bilan adabiy til, badiiy, so‘zlashuv va publitsistik nutqlarning sintezlashuviga, ya’ni yagona adabiy til yaratilishiga ma’lum darajada hissa qo‘shdi. rahmat image1.jpeg image2.png image3.svg image4.png image5.svg image6.jpeg image7.png image8.svg image9.png image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "behbudi haqida"

research proposal business presentation in dark green orange geometric style mahmudxo‘ja behbudiy va abdulla avloniyning tilshunoslikka oid qarashlari jo‘rayeva maftuna baxtiyor qizi turkistonda jadidchilik harakatiga asos solgan buyuk ziyoli mahmudxo‘ja ko‘plab sohalarda qimmatli fikrlarini aytgan. uning publitsistika, teatr, adabiyot, bosma ishi, turkistonliklarning siyosiy ongi borasidagi qarashlari va amaliy ishlari yaxshi o‘rganilgan. lekin behbudiy til haqida ham fikrlarini aytib o‘tgan. uning o‘zbek tili, umuman mintaqadagi til siyosati borasidagi fikrlari bugungi kunga qadar eskirmagan. 03 behbudiy bu sotsiologik tadqiqot davomida umuman gazeta o‘qimagan, boshqa turkiy xalqlar tilidan xabari yo‘q oddiy odamlarga turli gazetalarni o‘qitib eshittirdi va shu yo‘sinda turkistonning tur...

This file contains 11 pages in PPTX format (5.6 MB). To download "behbudi haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: behbudi haqida PPTX 11 pages Free download Telegram