behbudi hayoti va ijodini o‘rgatishning samarador usullari

DOCX 34 стр. 75,2 КБ Бесплатная загрузка

34 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 75,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 34

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 34

o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi farg‘ona viloyati furqat tumani 20-umumiy o‘rta ta’lim maktabi ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi yigitaliyeva gulbaxor abdumajidovna behbudiy hayoti va ijodini o’rgatishning samarador usullari (uslubiy ko‘rsatma) farg‘ona-2020 ushbu uslubiy ko‘rsatma umumiy o‘rta ta'lim maktablarining ona tili va adabiyot fani o‘qituvchilari hamda ona tili va adabiyoti o’qituvchilari malaka oshirish kursi tinglovchilari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, adabiyot darslarida xx asr boshlarida ma’rifat, adabiyot, madaniyat maydoniga dastlabki qadamini tashlab, tez orada katta obro‘-e’tiborga ega bo’lgan ziyolilarimiz qatlamiga mansub buyuk ajdodlarimizdan biri mahmudxo‘ja behbudxo‘ja o‘g‘li behbudiy shaxsiyatini, uning ijodiy me’rosini o‘zbek va butun turkiston xalqlari madaniyatining buyuk vakili sifatida o‘rganishga mo‘ljallangan. tuzuvchi: g.yigitaliyeva – farg‘ona viloyati furqat tumani 20-umumiy o‘rta ta’lim maktabi ona tili va adabiyoti fani o‘qituvchisi. taqrizchilar: q.rasulov – farg‘ona vxtxqtmohm tillarni o‘qitish metodikasi kafedrasi dotsenti, filologiya fanlari nomzodi. m.dehqonova - farg‘ona vxtxqtmohm tillarni o‘qitish metodikasi kafedrasi o‘qituvchisi farg‘ona vxtxqtmohm tillarni o‘qitish metodikasi kafedrasining 2020-yil __________ oyidagi ___-sonli …

2 / 34

doshlari yuksak baholaydilar, u haqda ko’plab fikr mulohazalarini juda katta ehtirom bilan bayon qiladilar. jumladan, fayzulla xo’jayev turkiston jadidchilik harakati tarixini yozganda behbudiyga shunday bahoberadi: «turkistonning ayrim jadidlari... buxoro va turkiston jadid tashkilotlari o’rtasidagi tafovutlarga qaramay bir qancha qulayliklarga erishish uchun butun kuchlarini sarfladilar. bu borada mahmudxo’ja behbudiyning eslamasdan o’tib bo’lmaydi. siyosiy, ijtimoiy faoliyati va bilimining kengligi jihatidan turkistonning o’sha vaqtdagi jadidlaridan unga teng keladigan kishisi bo’lmasa kerak...» 1929-yilda qozonda bosilib chiqqan «o’zbek adabiyoti» kitobida esa «o’zbek milliy adabiyotining negiz toshini behbudiy bilan fitrat qo’yib berdi» degan e’tirofga duch kelamiz. bu gaplar haqiqatedi. mana shunday ziyoli insonlar tomonidan yaratilgan sahna asarlarini umumta’lim maktablarda o‘qitish va o‘quvchiga tushunarli qilib yetkazib berish o‘qituvchidan katta bilim va mahorat talab qiladi. milliy uyg’onish, millatning o’zligini anglash jarayoni, mazkur davr adabiyoti ruhi va mazmunini tashkil qildi. buni adabiyotshunoslik o’tgan asrning 20-yillaridayoq e’tirof etgan edi.milliy uyg’onish birgina adabiyot doirasida qolgani yo’q, ijtimoiy turmushning barcha qatlamlarini qamrab …

3 / 34

qqiyparvar fidoiy ziyolilarimiz mustaqillik uchun kurashni to’xtatmadilar. milliy uyg’onish (jadid) adabiyoti xix asr oxirlarida yuzaga kelgan mazkur harakat g’oyalarining adabiy badiiy ifodasi edi. mazkur davr adabiyotini milliy uyg’onish nuqtai nazaridan o’rganish bevosita mustaqilligimiz samarasi bo’lganligidan undagi milliy istiqlol g’oyasini shakllanishi va taraqqiyoti masalalari hamisha diqqat markazimizdaturadi. mahmudxo’ja behbudiy turkiston jadidchilik harakatining bonusidir.uning dramaturgiya sohasidagi yutuqlari o’zbek adabiyotida yangi davrni boshlab berdi.ma’rifat uchun birgina maktab kifoya qilmas edi. zamon va dunyo voqealari bilan tanishib bormoq, millat vatanning ahvolidan kundalik hayotidan ogoh bo’lmoq kerak edi. binobarin, millat uchun shunday oyna kerak ediki, unda u o’z qabohatini ham, malohatini ham ko’ra olsin. ana shu ehtiyoj va zarurat behbudiyni teatr va matbuot sari boshladi. “padarkush” ana shu tariqa yuzaga keldi. “padarkush” o’zbek dramachiligining hamma yaktil e’tirof etgan birinchi namunasidir. ushbu uslubiy ko‘rsaatma behbudiy va hozirgi davr dramaturgiyasini tahlil qilindi va uni imkon qadar xolis yoritishga, maktablarda drama janrini o‘qitishning samarali uslublarini ko‘rsatishga harakat qilindi. …

4 / 34

na, ko’cha va xiyobonqolmadi. hayriyat, 1991 yilda o’zbekiston mustaqillikka erishgach, bu adolatsizlik va haqsizlikka to’liq barham berildi. kechikib bo’lsa-da, behbudiyning pok nomi qaytadan tiklandi. uning ulug’ xizmatlari va asarlari yana munosib baholanadigan bo’ldi. jumladan, behbudiyning padarkush nomli dramasi qayta-qayta nashr etildi hamda maktab dasturlaridan mustahkam o’rin egalladi. darhaqiqat, behbudiyning ijod sohasidagi eng katta xizmatlari shundaki, u o’zbek adabiyotida birinchi bo’lib, milliy drama janriga asos soldi. padarkush nomli uch pardali, to’rt manzarali drama ana shundan dalolat beradi. bu sahna asarining yuzaga kelishi adabiyotimiz va san’atimiz tarixida o’sha vaqtda katta voqeabo’ldi. zotan, o’zbek milliy dramaturgiyasi va milliy teatri behbudiyning «padarkush» nomli birinchi o’zbek sahna asari bilan boshlandi. ma’rifatparvar adib, alloma va jamoat arbobi mahmudxo’ja behbudiy jadidchilik harakatining hamda xx asr o’zbek adabiyotining boshlovchilaridan biri hisoblanadi. u 1875-yili samarqand shahrida ruhoniy oilasida dunyoga keldi. uning otasi islom huquqshunosligi bo’yicha yirik mutaxassis bo’lib, bu borada ko’plab kitob va risolalar muallifi ediki, bu o’z navbatida …

5 / 34

o’lga qo’ygan “usuli jadid” maktablarini turkistonda qaror toptirishda, ularni darslik va qo’llanmalar bilan ta’minlashda jonbozlik ko’rsatdi. uning “muntahabi jug’rofiyai umumiy” (“qisqacha umumiy geografiya”), “kitobatul-atfol” (“bolalar kitobi”), “tarixi muxtasari islom” (“islomning qisqacha tarixi”), “amaliyoti islom”, “muxtasari jug’rofiyai rusiy” (“rossiyaning qisqacha geografiyasi”) kabi darsliklari shu jonbozlik natijasidir.mahmudxo’ja behbudiy adabiyot, tarix, geografiya fanlari qatori siyosatshunoslik bilan ham jiddiy shug’ullanadi. u o’zining siyosiy qarashlarini, millat (uning) tili, dini, e’tiqodining kamsitilganligini ko’rib “ey millat, mana ahvolingga bir razm sol, qanday yashamoqdasan!” degan xitob-hayqiriqlarni “faryodi turkiston” (1907, ”vaqt”), “ikki emas to’rt til lozim” (“oyina”, 1913), “til masalasi” (“oyina”, 1915), “tanqid saralamoqdur!”, “teatr nadur?” kabi maqolalarida ifodalaydi. shu bilan bir qatorda u 1913 yilda “samarqand” gazetasi va “oyina” jurnallarini chiqarishga bosh-qosh bo’lib, bu sohada ham o’z jonbozligini ko’rsatdi. “ikki emas to’rt til lozim” degan maqolasida u shunday yozadi: “biz turkistonlilarg’a turkiy, forsiy, arabiy va rusiy bilmoq lozimdur. turkiy, ya’ni o’zbakiyni bilmoqni sababi shulki, turkiston xalqining aksari o’zbakiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "behbudi hayoti va ijodini o‘rgatishning samarador usullari"

o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi farg‘ona viloyati furqat tumani 20-umumiy o‘rta ta’lim maktabi ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi yigitaliyeva gulbaxor abdumajidovna behbudiy hayoti va ijodini o’rgatishning samarador usullari (uslubiy ko‘rsatma) farg‘ona-2020 ushbu uslubiy ko‘rsatma umumiy o‘rta ta'lim maktablarining ona tili va adabiyot fani o‘qituvchilari hamda ona tili va adabiyoti o’qituvchilari malaka oshirish kursi tinglovchilari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, adabiyot darslarida xx asr boshlarida ma’rifat, adabiyot, madaniyat maydoniga dastlabki qadamini tashlab, tez orada katta obro‘-e’tiborga ega bo’lgan ziyolilarimiz qatlamiga mansub buyuk ajdodlarimizdan biri mahmudxo‘ja behbudxo‘ja o‘g‘li behbudiy shaxsiyatini, uning ijodiy me’rosini o‘zbek va butun turkiston x...

Этот файл содержит 34 стр. в формате DOCX (75,2 КБ). Чтобы скачать "behbudi hayoti va ijodini o‘rgatishning samarador usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: behbudi hayoti va ijodini o‘rga… DOCX 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram