тенг қанотлилар туркуми

PPTX 17 pages 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
мавзу: тенг қанотлилар туркуми мавзу: тенг қанотлилар туркуми режа: оқ қанотлилар – aleyrodinae ширалар - aphidinea қалқондорлар- diaspididae бу туркум юзаки карашда, жуда хилма-хил ҳашаротларни ўз ичига олади. булар далаларга, боғларга, полиз экинларига, ўрмон ва қишлоқ хўжалигига катта зарар етказади. ўсимлик шираси билан озиқланади, кўпинча галалашиб яшайди. тенг қанотлилар хилма-хил бўлгани билан улар учун умумий белги оғиз аппаратининг тузилишидир (қандалаларнинг оғиз аппаратига ўхшайди). тенг қанотлиларнинг 30 мингга якин тури маълум, шундан 4000 га яқини осиёда учрайди. буларнинг энг асосий кенжа туркумлари 5 та: саратонлар, барг бургачалар, о к к а н о т л и л а р, ўсимлик б и т л а р и, қ а л қ о н б и т л а р д и р. бу кенжа туркум вакиллари ташқи кўринишидан ва биологик хусусиятлари жихатидан бир-биридан фарқ қилади. оққанотлар. тенг қанотли ҳашоратлар (homoptera) туркумининг оққанотлар (aleyrodidae) оиласига мансуб. итузумгулдош экинлар орасида айниқса помидор ҳамда …
2 / 17
эрта зарарланса, шунча кўп ҳосилни йўқотиши мумкун. бир йилда битта ёки бир неча авлод беради. ўзбекистон шароитида булар 6-10 та авлод бериб, эрта бахорда теплица ва парниклардаги экинларга, очиқ даладаги полиз экинларига катта зарар етказади. булар тропик қитъаларда кенг тарқалган. барглар остида яшаб, уни ёпишқоқ (ширин) чиқиндилари билан ифлослантиради, замбуруғлар кўпайишига шароит туғдиради, бapгларнинг нафас олиш тешикларини беркитиб қўяди. ширалар - aphidinea ер юзида кўп тарқалган майда (0,5 мм), полиморф (колонияли) хашаротлардир. ўсимлик битлари баьзан ширинчалар деб хам аталади. уларнииг танаси нозик (юмшоқ), кўпинча овал кўринишда, баъзан шар ва хатто цилиндирсимон сийрак ёки зичрок туклар, баъзан оқ ғубор ёки безлар ишлаб чиқарган ок мумсимон момик билан қопланган. ранги сарғиш, тўқ яшил, қорамтир ва қора бўлиши мумкин. мўйловлари 3-6 бўғимли, биринчи икки бўғими қисқароқ ва йўғонроқ. хартуми чўзиқ пастки лабдан иборат бўлиб, уч бўғимлидир. кўкрак қисми олдинги, ўрта ва орқа кўкракдан иборат, шундан ўрта кўкрак энг каттаси, канотлари орқа кўкрак билан …
3 / 17
и тараққий этган, у хартумча ва ғилоф ичига жойлашган 4 та қилчадан иборат. kaliforniya qalqondori - quadraspidiotus perniciosus comst. tengqanotlilar. (homoptera) turkumi. qalqondorlar (diaspididae) oilasiga mansub. zararlanadigan o’simliklar. olma, nok, behi, o’rik, shaftoli. olcha, gilos, olxo’ri, bodom, do’lana, smorodina va ko’p boshqa o’simliklar (hammasi bo’lib 200 tadan ko’p turlar). zarari. bu hashorat daraxt shirasini so’rib zaiflashtiradi, zararlangan po’stloq ko’p joylaridan chatnaydi va to’qimalardan ajralib, ko’tarilib qoladi. yangi xududga tushgan kaliforniya qalqondori qisqa vaqt ichida tez ko’payadi. daraxt poyasi va novdalarini butunlay qoplab oluvchi, zich koloniyalar hosil qiladi. barg va mevalarni zararlaydi. mevalar rivojlanmay qoladi, to’q-qizil dog’lar bilan qoplanadi va bozorpobligini yo’qotadi. kuchli zararlangan daraxtlarning uchi quriydi yoki ular butunlay nobud bo’ladi. zaralangan ko’chatlar ekilsa, ular 2-3 yil ichida qurib qoladi. yevropa mamlakatlarining ko’pchiligida eng zararli hashorat hisoblanadi, ayrim bog’larni butunlay halok qiladi. tashqi belgilari. imago (etuk zot). urg’ochisining qalqoni dumaloq biroz yapaloq och kulrang- jigarrang, kengligi 1,0-2,0mm o’rtasida tullash paytidan …
4 / 17
iya qalqondori 1-inchi yosh (tojikistonda, qish juda iliq kelganda, ham 2-inchi yosh) lichinkalari davrida daraxt po’stloqlari ostida joylashgan koloniyalar shaklida qishlaydi. qishlovchi lichinkalar zich, qora qalqonga ega, tanalari sariq tusli. ular bahorda olma daraxtlarining tanasida shira yura boshlaganda mart-aprel oylarida (harorat 10 sga yetganda) uyg’onadi. ular 10-11 kun yashab oziqlangandan so’ng, olma kurtaklar bo’rtgan paytda, po’st tashlaydi va 2-chi yosh lichinkalariga aylanadi. 1-nchi yoshdagi erkak va urg’ochi lichinkalar o’xshash va ularni ajratib bo’lmaydi. 2-chi yoshdan boshlab, erkak lichinkalarning qalqonlari cho’zinchoq (kalta tsilindrsimon) shakl oladi va urg’ochilaridan oson farqlanadi. 2-nchi yosh lichinkalari 10-12 kundan so’ng yana po’st tashlaydi, ulardan bir qismi urg’ochilarga qolganlari esa pronimfa va nimfa fazalaridan o’tgach erkak imogalarga aylanadi. o’zbekiston sharoitida aprel oyida yosh urg’ochilar otalanadi va 25-30 kundan so’ng may oyining o’rtalarida “daydichlarni” tug’adi. daydichalar barglar, shoxlar va daraxtlardan boshqalarga o’rmalab, hamda shamol bilan 500 metrgacha uchib, daraxtlarning boshqa qismlariga va boshqa bog’lar va dalalarga tarqaladi, o’simliklarni …
5 / 17
тенг қанотлилар туркуми - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "тенг қанотлилар туркуми"

мавзу: тенг қанотлилар туркуми мавзу: тенг қанотлилар туркуми режа: оқ қанотлилар – aleyrodinae ширалар - aphidinea қалқондорлар- diaspididae бу туркум юзаки карашда, жуда хилма-хил ҳашаротларни ўз ичига олади. булар далаларга, боғларга, полиз экинларига, ўрмон ва қишлоқ хўжалигига катта зарар етказади. ўсимлик шираси билан озиқланади, кўпинча галалашиб яшайди. тенг қанотлилар хилма-хил бўлгани билан улар учун умумий белги оғиз аппаратининг тузилишидир (қандалаларнинг оғиз аппаратига ўхшайди). тенг қанотлиларнинг 30 мингга якин тури маълум, шундан 4000 га яқини осиёда учрайди. буларнинг энг асосий кенжа туркумлари 5 та: саратонлар, барг бургачалар, о к к а н о т л и л а р, ўсимлик б и т л а р и, қ а л қ о н б и т л а р д и …

This file contains 17 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "тенг қанотлилар туркуми", click the Telegram button on the left.

Tags: тенг қанотлилар туркуми PPTX 17 pages Free download Telegram