iqtisodiy va ijtimoiy geografiya hamda ekologiya

DOCX 26.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1670932353.docx iqtisodiy va ijtimoiy geografiya hamda ekologiya referat iqtisodiy va ijtimoiy geografiya hamda ekologiya reja: 1. ekologiya, uning iqtisodiy va ijtimoiy geografiya bilan aloqasi. 3. ijtimoiy ekologiyaning shakllanishi va rivojlanishi. 4. ekologik barqaror rivojlanish konsepsiyasi. 5. iqlimni saqlash muammosi. iqlimni shakllantiruvchi omillar. 6. tabiiy va kuchaygan parnik effekti – issiqxona samarasi‖ 7. iqlim muammolari bo’yicha xalqaro kelishuvlar. 8. o’zbekistonda iqlim o’zgarishlari. 2. umumiy ekologiyadan ijtimoiy ekologiyaga. fan va texnika rivojlanib borayotgan hozirgi davrda ijtimoiy yo’nalishdagi tadqiqotlarning ko’lami ortib bormoqda. shu jumladan, ijtimoiy ekologik izlanishlar miqyosi ham jadal rivojlanmoqda. bu borada, ayniqsa, aholi salomatligi bilan bog’liq muammolarni tadqiq qilish o’ta dolzarb masalaga aylanmoqda. shu o’rinda ta’kidlash joizki, aholi salomatligi‖ o’ta murakkab va serqirra tushuncha bo’lib, butunjahon sog’liqni saqlash tashkiloti ustaviga ko’ra, aholi (inson) salomatligi uning jismoniy, ruhiy va ijtimoiy (sotsial) holati bilan belgilanadi. aholi salomatligi ijtimoiy borliqning rivojlanishi va tashkil etilishi bilan ham bog’liq. ijtimoiy muhitning tabiiy borliqqa ta’siri ortib borayotgan …
2
ay mintaqalar qatoriga o’rta osiyo mamlakatlari ham kiradi. mintaqaning arid, cho’l sharoiti aholi turmush-tarziga ma’lum darajada qiyinchilik tug’dirishi bilan birga inson ta’sirida kuchli degradatsiyaga uchramoqda. mintaqa aholisining salomatligi va ijtimoiy faoliyatining yomonlashuvida orol dengizi fojeasi asosiy o’ringa ko’tarilmoqda. dengizning 500 km radius qismidagi atrofi jahon hamjamiyati tomonidan ekologik fojea‖ hududi deb e’tirof etilgan. xorazm viloyati ham bevosita ushbu hudud doirasida joylashgan. aholi salomatligi inson taraqqiyotini belgilovchi asosiy ko’rsatkichlardan biridir. ushbu muammo hududning ekologik tizimi bilan chambarchas bog’liq bo’lishiga qaramasdan, uni geografik o’rganish masalalari yaqin o’tmishga borib taqaladi. xusuan, bunday tadqiqotlar hozirda ko’pgina rivojlanayotgan mamlakatlarda shakllanish bosqichida bo’lsa, jahonning rivojlangan mamlakatlari, shu jumladan, mdh mamlakatlarida ancha taraqqiy etgan. aholi sonining ortib borishi hamda unga mutanosib ravishda tabiiy muhitga bo’lgan ta’sirning kuchayishi o’tgan asr davomida o’nglab bo’lmas turli darajadagi ekologik muammolarni insoniyat oldida ko’ndalang qilib qo’ydi. yangi asrda birlashgan millatlar tashkiloti (bmt) tomonidan ming yillik barqaror rivojlanish‖ konsepsiyasi ishlab chiqildi. unda atrof-muhit, …
3
rsatadigan ta’sir darajasi bilan aniqlanadi. aholi sonining ortib borishi bilan birga oziq-ovqat mahsulotlariga, xomashyoga, suv resurslariga, chiqindilarni joylashtirishga ehtiyojlar ham ortib boradi. bu esa, o’z navbatida, tabiiy muhitga ta’sirni kuchaytiradi, biotik va abiotik omillardan foydalanishni jadallashtiradi. sog’liqni saqlash choralarining yaxshi yo’lga qo’yilishi, tibbiyot fanining qo’lga kiritgan yutuqlari, insonlarning o’rtacha umr ko’rish muddatining uzayishi, bolalar o’limining kamayishi natijasida sayyoramizda aholi sonining jadal o’sishi xx asrning asosiy demografik o’ziga xosligidir. 1999-yilda aholi soni 6 milliardga yetdi. xx asrning o’zida aholi soni 4,4 mlrd kishiga ko’paydi, xx asrning faqat oxirgi 12 yilining o’zidayoq aholi soni 1 mlrd kishiga oshdi. aholi sonining tez o’sishi uning muhitga antropogen ta’sirini (qishloq xo’jaligining, sanoatining, transportning jadal rivojlanishi, shaharlar egallagan hududlarning ortishi) yanada kuchaytiradi. aholisi juda ko’p bo’lgan mamlakatlarda aholi soni o’sishini cheklash, oilani rejalashtirish choralari amalga oshirilmoqda (masalan, xitoyda va hindistonda). antropoekologik sistemalarda insonlar va tabiiy muhitning o’zaro ta’siri ikki xil yo’nalishda kechadi: 1) ayrim individlarning va …
4
r quyosh energiyasidan foydalanadi, boshqa organizmlar esa o’zidan avvalgi oziq darajasining organik moddalari energiyasi hisobiga yashaydi. odam o’zining ongli faoliyati jarayonida juda kuchli energiya manbalari, ya’ni yadro va termoyadro reaksiyalarini yaratdi. natijada, insonning imkoniyatlari kengaydi. u sayyoraning har qanday ekologik bo’shliqlarini egallay olish qudratiga egadir. insonning ekologik omil sifatida o’ziga xosligi yana uning faoliyati faol, ijodiy xarakterda ekanligidir. inson o’z atrofida sun’iy muhit yarata olishi ham uni boshqa ekologik omillardan ajratib turadi. inson uchun tashqi muhitning asosiy omillaridan biri ovqatdir. ovqat tufayli organizmda sarflanadigan energiya o’rni to’ldiriladi, hujayra va organizmning plastik almashinishi ta’minlanadi. inson uchun bir sutka davomida kamida 2500 kkal energiya zarur, bu energiya, asosan, uglevodlar, yog’lar va oqsillar hisobiga to’ldiriladi. yengil hazm bo’ladigan hayvon, qush va baliq mahsulotlari oqsilning asosiy manbalari hisoblanadi. ovqat sifatli va kaloriyaga boy bo’lishi, unda oqsil, yog’ va uglevodlardan tashqari vitaminlar (ayniqsa, organizmda sintezlanmaydigan vitaminlar) yetarli bo’lishi zarur. organizm uchun fermentlarni faollashtiruvchi oqsillar va …
5
sanoat tarmoqlari yer osti va yer usti resurslarining asosiy iste’molchi‖sidir. tog’-kon sanoatining rivojlanishi oqibatida tabiiy landshaftning buzilishi, tog’ jinslarining ochiq muhitga chiqarib tashlanishi atrofmuhitga jiddiy zarar yetkazadi. uning oqibatlari insoniyat uchun nihoyatda xavfli bo’lib, tuproq qoplamining buzilishiga, yer osti suv manbalarining ifloslanishiga hamda rekultivatsiya jarayonlari-da katta xarajatlarga olib keladi. dengiz tog’-kon ishlarini kengayishi dunyo okeani suvlarining ifloslanishiga, uning bioresurslariga salbiy ta’sir qilib jiddiy ekologik xavfni yuzaga keltirmoqda. yoqilg’i energetika majmuasida ieslari atrof-muhitga zararli modda-lar chiqaradi, atmosferaning gaz tarkibini buzadi, suv temperaturasini ko’taradi, aes esa atrof-muhitga g’oyat zararli radioaktiv elementlarni chiqaradi, yoki aes lardagi falokat oqibatlari (ukraina-chernobil aes dagi avariya) tuzatib bo’lmas holatlarni yuzaga keltirishi, juda ehtiyotkorona yondashishni taqozo qilmoqda. aeslar nisbatan sof‖ bo’lsa-da, to’g’on platinalar, suv omborlari atrof-muhit relyefiga, o’simlik va hayvonot dunyosiga, yer osti suvlariga ta’sir etib, ekologik muvozanat buzilishi-ga olib kelmoqda. metallurgiya sanoatining rivojlanishi esa resursli hududlar qiyofasi jiddiy bo’zilishidan tashqari atrof-muhitga temir, qo’rg’oshin, qalay, mis, simob, surma …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy va ijtimoiy geografiya hamda ekologiya"

1670932353.docx iqtisodiy va ijtimoiy geografiya hamda ekologiya referat iqtisodiy va ijtimoiy geografiya hamda ekologiya reja: 1. ekologiya, uning iqtisodiy va ijtimoiy geografiya bilan aloqasi. 3. ijtimoiy ekologiyaning shakllanishi va rivojlanishi. 4. ekologik barqaror rivojlanish konsepsiyasi. 5. iqlimni saqlash muammosi. iqlimni shakllantiruvchi omillar. 6. tabiiy va kuchaygan parnik effekti – issiqxona samarasi‖ 7. iqlim muammolari bo’yicha xalqaro kelishuvlar. 8. o’zbekistonda iqlim o’zgarishlari. 2. umumiy ekologiyadan ijtimoiy ekologiyaga. fan va texnika rivojlanib borayotgan hozirgi davrda ijtimoiy yo’nalishdagi tadqiqotlarning ko’lami ortib bormoqda. shu jumladan, ijtimoiy ekologik izlanishlar miqyosi ham jadal rivojlanmoqda. bu borada, ayniqsa, aholi salomatligi bilan bog’liq m...

DOCX format, 26.3 KB. To download "iqtisodiy va ijtimoiy geografiya hamda ekologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy va ijtimoiy geografiy… DOCX Free download Telegram