odam va biosfera. odam ekologiyasi

PPTX 6.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1711825674.pptx us-blast-oil-energy powerpoint presentation mavzu:odam va biosfera. odam ekologiyasi. odam va biosfera. tabiatda bo’ladigan jarayonlarga tirik organizmlarning ta’sirini birinchi bo’lib ilmiy asosda v.v. dokuchayev ko’rsatib bergan. v. v. dokuchayev tuproq hosil bo’lish jarayoni nafaqat iqlim omillari, balki o’simlik va hayvonlar tasiriga ham bog’liqligini ko’rsatdi. xx-asrning 20-yillarida v.i. vernadskiy biosfera xaqidagi ta’limotida yer yuzasidagi geoximik va energetik o’zgarishlarda tirik organizmlar belgilovchi ahamiyatga ekanligini aytib o’tdi. biosfera, v. v. vernadskiy ta’biri bilan aytganda, planetamizning tirik organizmlar yashayotgan yoki qachonlardir yashagan va har doim tirik organizmlar ta’sir qilib turadigan qismidir. biosfera haqida tushuncha yerda hayot paydo bo’lgandan boshlab, uzoq tarixiy davrlar davomida u rivojlanib kelmoqda. yerning tirik organizmlar va biogen cho’kindi tog’ jinslari tarqalgan qismini rus olimi akademik vernandskiy v.i (1920) biosfera (grekcha – “bios” – hayot, “sfera”- shar) deb nomlagan. odam va biosfera. biosfera sayyoramizdagi hayot qobig`i hisoblanib, tirik organizmlarning o’zaro chambarchas aloqa, munosabatlaridan iborat murakkab ekosistemalar majmuasini tashkil qiladi. biosferaga faqatgina …

’lumki tabiatda moddalarning aylanishi uchun uch guruh (elementlarning) organizmlarning bo’lishi shart. hayotni prodostentlarsiz tasavvur qilish qiyin. ular birlamchi bio mahsulotlarni hosil qiladi. konsumentlar birlamchi va ikkilamchi mahsulotni iste’mol qilgan holda, organik moddalarni bir holdan ikkinchi holga o’tkazadi va hayot hilma-xilligini keltirib chiqaradi. suvning tabiatda aylanishi. suv biosferaning barcha tarkibiy qismlarida uchraydi. u suv havzalaridan tashqari tuproqda, havoda va boshqa tirik organizmlarning 80-90% biomassasini tashkil etadi. suvni tabiatda aylanishi quyidagicha beradi. suv yer yuziga atmosfera yog`inlari tarzida tushib, atmosferaga asosan o’simliklarning suv bug`lanishi va dengizlar yuzasining hisobiga bu holatda qaytadi. suvlarning ifloslanishi va uni oldini olish muammolari. suv yetishmasligining yana bir muhim sababi uning sanoat,ma’xsulotlari va qishloq xo’jaligi chiqindalari bilan ifloslanishidir. oqova suvlar, ya’ni ishlatilgan va ifloslangan suvlar aksariat xollarda suv havzalariga qo’yilmoqda. bunday suvlarning 1m3 hajmi toza suvning 40-60 m ni ifloslaydi.oqova suvlarga tushadigan ifloslovchilar mineral organik va biologik ifloslovchilarga ajratiladi. mineral ifloslovchilarga qum, loyqa, mineral tuzlar, kislota va ishqorlar …

rganizmlarning roli katta. cho`kindi tog` jinslari gidrosferada hosil bo`lib, uning kelib chiqishida ham tirik organizmlar, suv, shamol muhim omillardan hisoblanadi. biosferada global muammolar jahon hamjamiyati taqdiri bilan bog‘liq bo‘lgan asosiy muammolarni mohiyatini o‘quvchilarga yetkazish. global muammolar shu jumladan: biosferadagi global muammolarni barcha mamlakatlar xalqlar ijtimoiy tabaqalar manfaatlari va taqdirlariga ta’sir ko‘rsatadigan muammo ekanligi mohiyatini pedagogik texnologiyalar asosida qo‘llab, o‘quvchilarga va talabalarga yetkazishdan iborat. biosferada global muammolar rossiyalik olimlar antarktida ustida 25 mln. km2 kenglikda ozon qavatini siyraklashganligi haqida yaqinda (2004 yil) xabar qilishdi. ozon qatlamini asosiy yemiruvchilar freonlar bo’lib, masalan, bir molekula xlor atomi 100 ming ozon molekulasini emira oladi. bundan tashqari n, sn lar hamda qishloq xo’jaligida keng qo’llaniladigan azot o’g`itlari ham ozonni yemiruvchi manbalaridan ekanligi yaqinda aniqlandi amerikalik olim forrester va boshqalar o’zlarining “o’sish chegarasi” (1972 yil) nomli asarlarida ilmiy asosladilar. ular aholi sonini o’sishini tabiiy boyliklarni iste'mol qilishini kuchayayotganligi bilan solishtirib (yilida yerdan 100 mlrd. tonna tabiiy …

. sodir bo’lishi mumkin bo’lgan ekologik falokatlarni oldini olish uchun aholini sonini o’sishini ongli ravishda to’xtatish, tabiiy resurslardan foydalanishni keskin kamaytirish (tejash), sanoat ishlab chiqarishni o’sishni to’xtatish, tashqi muhitni ifloslanishini oldini olish bo’yicha keskin choralarni ko’rishi, oziq-ovqat mahsulotlarini ko’paytirish tadbirlarini ko’rish va hokazolar. hisob kitoblar shuni ko’rsatadiki, xxi asrda iqtisodiy sharoit me'yorida bo’lishi uchun yuqorida keltirilgan tadbirlar zudlik bilan amalga oshirilishi kerak, aks holda kech bo’lib, biosferaga katta zarar yetadi va muammolar chuqurlashadi. yuqorida keltirgan falokatlar tez sodir bo’lishi mumkin. tabiatni muhofaza qilish, tabiatdan oqilona foydalanish va ekologik sharoitlarni yaxshiladi ekologik ta'lim va tarbiya muhim rol uynaydi. tabiatni muhofaza qilish, tabiatdan oqilona foydalanish va ekologik sharoitlarni yaxshiladi ekologik ta'lim va tarbiya muhim rol uynaydi. insoiniyat ekologik differensiyasi 1. differensiyaga ta’sir etuvchi omillar : a) iqlim b) alimentar omillar c) geoximik omillar d) biologik omillar 2. adaptiv tipllar 3. adaptiv tiplar shakllanishi- dagi zamin va sharoitlar a) ma'lum bir muhitga yaxshi …

hash muxitlari biologik (tabbiy) adaptiv tipllar 1. arktik 2. tog’ 3. tropik 4. o’rta iqlim 5. saxro- cho’l muhitning sifat mezoni - axoli sog’lig’ini xolati ijtimoiy iqtisodiy xo’jalik madaniy tiplar (suniy) 1. o’zlashtiruvchi 2. rivojlanmagan dehqonchilik, chorvachilik 3. yuqori rivojlangan tovar, dehqonchilik, chorvachilik adaptiv tiplar adaptiv tiplar 1. arktik a) sovuq iqlim b) asosan hayvon maxsulotlari bilan ovqatlanish v) ko'p vitaminlar etishmasligi shaklanish sharoiti xarakterli belgilar a) suyak mushak sistemasi yaxshi rivojlangan b) ko'krak qafasi taraqqiy etgan v) gemoglobin ko'p g) xolesterinning ko'p bo'lishligi d) oksidlanish yaxshi kechadi 2. saxro va cho’l shaklanish sharoit xarakterli belgilar a) quyosh radiasiyasi o'ta kuchli b) issiq, quruq, o'ta kontinental iqlim v) ekologik sharoitning xilma-xilligi a) issikliq ko'p ajralishi b) ter bezlari yaxshi rivojlangan v) suvga o'ta muxtojlik g) uglevodli ovqatlar tavsiya etiladi d) vitaminlar ko'proq tavsiya etiladi adaptiv tiplar. 3. tog’ a) atmosfera bosimi past b) kislorod parsial bosimini pastligi v) gipoksiya g) …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "odam va biosfera. odam ekologiyasi"

1711825674.pptx us-blast-oil-energy powerpoint presentation mavzu:odam va biosfera. odam ekologiyasi. odam va biosfera. tabiatda bo’ladigan jarayonlarga tirik organizmlarning ta’sirini birinchi bo’lib ilmiy asosda v.v. dokuchayev ko’rsatib bergan. v. v. dokuchayev tuproq hosil bo’lish jarayoni nafaqat iqlim omillari, balki o’simlik va hayvonlar tasiriga ham bog’liqligini ko’rsatdi. xx-asrning 20-yillarida v.i. vernadskiy biosfera xaqidagi ta’limotida yer yuzasidagi geoximik va energetik o’zgarishlarda tirik organizmlar belgilovchi ahamiyatga ekanligini aytib o’tdi. biosfera, v. v. vernadskiy ta’biri bilan aytganda, planetamizning tirik organizmlar yashayotgan yoki qachonlardir yashagan va har doim tirik organizmlar ta’sir qilib turadigan qismidir. biosfera haqida tushuncha yerda hayot payd...

PPTX format, 6.2 MB. To download "odam va biosfera. odam ekologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: odam va biosfera. odam ekologiy… PPTX Free download Telegram