11-ma’ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari va atmosfera bosimi

PPTX 17 pages 730.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 730.3 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

18-ma`ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari. atmosfera bosimi. 11-ma`ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari. atmosfera bosimi. ma’ruzachi: g.o.nabiyeva reja: 1. agrometeorologiya predmeti. 2. agrometeorologiyaning tadqiqot uslublari. 3. agrometeorologiyaning asosiy vazifalari 4. atmosfera bosimi. agrometeorologiya predmeti. qishloq xo‘jaligi uchun ahamiyatga ega bo‘lgan meteorologik iqlim, gidrologik va tuproq sharoitlarining qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish ob’ektlari va jarayonlari bilan o‘zaro ta’sirini o‘rganadigan fan qishloq xo‘jaligi meteorologiyasi deb ataladi. hozirgi zamon qishloq xo‘jaligi meteorologiyasi agrometeorologiya, agroiqlimshunoslik, agrogidrologiya va zoometeorologiya kabi sohalar bilan uzviy bog‘liq. agrometeorologiyani qishloq xo‘jaligi meteorologiyasining asosiy, etakchi bo‘limi deb aytish mumkin.[5] agrometeorologiya qishloq xo‘jaligi meteorologiyasining meteorologik sharoitlarni, qishloq xo‘jalik o‘simliklarining o‘sish, rivojlanish va hosilining shakllanish jarayonlari va agrotexnik tadbirlar bilan o‘zaro ta’sirini o‘rganadigan sohasidir. agrometeorologiya qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi uchun ahamiyatga ega bo‘lgan meteorologik, iqlim, gidrologik va tuproq sharoitlarini qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi ob’ektlari va jarayonlari bilan o‘zaro ta’sirini o‘rganadigan fandir. agrometeorologiyaning o‘rganish ob’ektlariga ob-havo, iqlim, tuproqning suv va issiqlik rejimi, fizik va fizik-mexanik …

2 / 17

asosida ob-havo va iqlim sharoitlarining o‘simlikka ta’sirini aniqlaydi. [ 3 ] bu fan xix asrning oxiridan boshlab meteorologiya fanining qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishiga qo‘llanishini o‘rganadigan bo‘limi sifatida rivojlana boshlagan. meteorologiya – er atmosferasi, uning tuzilishi va xossalari, atmosferada ro‘y beradigan turli hodisalarni o‘rganadigan fandir. meteorologiya fanining asosiy vazifasi atmosferada ro‘y beradigan hodisalarni fizika fani nuqtai nazaridan tushuntirishdir. meteorologiya atmosferada ro‘y beradigan jarayonlar va hodisalarni quruqlik va dunyo okeani sirti bilan o‘zaro ta’sirda o‘rganadi. meteorologiya so‘zining o‘zi qadimgi grek tilida «meteor»  osmon hodisasi, «logos» o‘rganish, bilish degan ma’noni bildiradi. shunday qilib, meteorologiya osmon hodisalarini o‘rganadigan fandir. meteorologiyaning asosiy vazifasi atmosfera jarayonlarini o‘rganish bilan cheklanmasdan, balki ularga faol ta’sir etish – ob-havoning noqulay hodisa-lari zararini yo‘qotish yoki kamaytirish masalalari bilan ham shug‘ullanadi. masalan, do‘l yog‘adigan bulutlarga ta’sir etib yirik do‘l yog‘ishiga yo‘l qo‘ymaslik va shu bilan ekinlarni do‘l urishidan saqlab qolish usullarini ishlab chiqadi. meteorologiya fani havo tarkibi, zichligi, harorati va …

3 / 17

or jihatdan tavsiflash uchun kiritiladi. havo harorati va namligi, atmosfera bosimi, shamol tezligi va yo‘nalishi, bulut miqdori, yog‘ingarchilik, ko‘rinuvchanlik uzoqligi asosiy meteorologik kattaliklar hisoblanadi. ob-havo va iqlim atmosferada ro‘y beradigan hodisalar va jarayonlarning bir-biriga yaqin tarzda takrorlanib turishi ob-havo rejimi deyiladi. biror joyning geografik joylashuv o‘rni bilan yuzaga kelgan ko‘p yillik ob-havo rejimiga iqlim deyiladi, yoki ma’lum bir joyga xos bo‘lgan ko‘p yillik ob-havo rejimiga iqlim deyiladi. agrometeorologiyaning tadqiqot uslublari. agrometeorologiyada ham boshqa tabiiy fanlar, jumladan fizika fanidagi kabi tadqiqotlarning uchta: kuzatish, tajriba va nazariy tahlil qilish kabi umumiy usullaridan foydalaniladi: kuzatish usuli. bu usulda er sharining turli joylaridagi meteorologik observatoriyalar, meteorologik stansiyalar va postlar, turli maqsadlarda uyushtirilgan ekspeditsiyalardagi asboblar yordamida aniq dasturlarga amal qilib kuzatish ishlari olib boriladi va kuzatish natijalari tahlil qilinadi. tajriba usuli. bu usulning mohiyati shundaki, unda qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi uchun ahamiyatga ega bo‘lgan jarayon (yoki hodisa) ni sun’iy ravishda amalga oshirish uchun tajribalar o‘tkaziladi. …

4 / 17

da parallel ravishda kuzatib boriladi. bu usul yordamida dala kuzatishlari davrida olingan materiallarga asoslanib, kuzatishlar o‘tkazilayotgan joydagi ob-havo sharoitlari bilan o‘simliklarning o‘sishi, rivojlanishi va hosilining shakllanishi orasida sifat va miqdo-riy bog‘lanishlar o‘rnatiladi, o‘simliklarning asosiy hayot omillari - yorug‘lik, issiqlik, namlik va oziq moddalar miqdorlariga talabi, turli xil o‘simliklar uchun bu omillarning eng oz va ko‘p miqdorlari, qora sovuq (sovuq urish), qurg‘oqchilik va boshqa hodisalarning o‘simlikka ta’siri aniqlanadi. 2. ekinlarni oldinma-keyingi muddatlarda ekish usuli. o‘simliklarning turlicha ob-havo sharoitlarida o‘sishi va rivojlanish qonuniyatlarini aniqlash uchun ko‘p yillik agrometeorologik kuzatishlar olib borish kerak. tadqiqotlar o‘tkazish muddatini tezlashtirish uchun ekinlarni oldinma-keyingi muddatlarda ekish usuli qo‘llaniladi. bu usulda ekinlarni daladagi o‘zaro teng maydonlarga har xil muddatlarda ekiladi, ularning o‘sish va rivojlanishi hamda olingan joyning ob-havo sharoitlariga doir parallel kuzatishlar olib boriladi. 3. ekinlarni turli geografik o‘rinli joylarga ekish usuli. bu usulda tekshirilayotgan o‘simlik navi urug‘larini turli qit’alardagi mamlakatlarda yoki biror mamlakatning turli geografik joylari (har …

5 / 17

omiyligi va boshqalar boshqariladi). 5. fitotron usuli. fitotron sun’iy iqlim hosil qiladi-gan qurilma bo‘lib, o‘simliklar uning ichida sun’iy iqlim sharoitida parvarish qilinadi. ularda o‘simliklarni yorug‘lik, issiqlik, namlik, gaz tarkibi va oziq moddalarning har xil qiymatlarida parvarish qilinadi va turlicha agrometeorologik sharoitlarning o‘simlik o‘sishi, rivojlanishi va hosildorligiga ta’siri o‘rganiladi. 6. masofadan turib o‘lchash usuli. bu usulda vertolyotlar, samolyotlar va er sun’iy yo‘ldoshlarida o‘rnatilgan asboblar yordamida katta maydonlardagi ekinlarning holati, harorat rejimi, namligi va boshqalar o‘rganiladi. 7. matematik modellash usuli. keyingi yillarda agrometeorologiyada bu usul tez rivojlanmoqda va u agrometeorologik sharoitlarning o‘simlik o‘sishi, rivojlanishi va mahsuldorligi-ga ta’sirini matematik qonun va qoidalar yordamida matematik modellarini tuzish imkoniyatini beradi. masalan, «tuproq-o‘simlik-atmosfera» tizimidagi issiqlik, namlik, energiya almashinishi jarayonlarining matematik qonun va qoidalar yordamida matematik modelini tuziladi va echiladi. 8. matematik statistika usuli. bu usulda o‘simliklar o‘sishi, rivojlanishi va mahsuldorligining shakllanishiga ob-havo sharoitlarining ta’sirini aniqlash uchun juda ko‘p kuzatishlar o‘tkaziladi. so‘ngra bunday kuzatishlar natijalarini ishlab chiqish …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "11-ma’ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari va atmosfera bosimi"

18-ma`ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari. atmosfera bosimi. 11-ma`ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari. atmosfera bosimi. ma’ruzachi: g.o.nabiyeva reja: 1. agrometeorologiya predmeti. 2. agrometeorologiyaning tadqiqot uslublari. 3. agrometeorologiyaning asosiy vazifalari 4. atmosfera bosimi. agrometeorologiya predmeti. qishloq xo‘jaligi uchun ahamiyatga ega bo‘lgan meteorologik iqlim, gidrologik va tuproq sharoitlarining qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish ob’ektlari va jarayonlari bilan o‘zaro ta’sirini o‘rganadigan fan qishloq xo‘jaligi meteorologiyasi deb ataladi. hozirgi zamon qishloq xo‘jaligi meteorologiyasi agrometeorologiya, agroiqlimshunoslik, agrogidrologiya va zoometeorologiya kabi sohalar bilan uzviy bog‘liq. agrometeorologiyani qishloq xo‘jalig...

This file contains 17 pages in PPTX format (730.3 KB). To download "11-ma’ruza: agrometeorologiya predmeti, tadqiqot uslublari va atmosfera bosimi", click the Telegram button on the left.

Tags: 11-ma’ruza: agrometeorologiya p… PPTX 17 pages Free download Telegram