molekulyar kinetik nazariya va statistik fizika asoslari

PPTX 30 pages 612.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 612.0 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

мм_31 tuzuvchi: a.soliyev 8 – ma’ruza 2021 mavzu: molekulyar kinetik nazariya va statistik fizika asoslari fizika kafedrasi 1 ма’ruza rejasi 1. statistik va termodinamik uslublar 2. makroskopik parametrlar va holatlar 3. ideal gaz qonunlari. izojarayonlar. ideal gazlar holat tenglamasi 4. molekulyar kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi. issiqlik harakati. temperaturaning molekulyar-kinetik talqini. molekulalar issiqlik harakatining o’rtacha kinetik energiyasi 2 statistik va termodinamik izlanish uslublari statistik usul — bu katta miqdordagi zarrachalardan iborat bo‘lgan tizimni izlash usulidir. u tizimni to‘la xarakterlovchi fizikaviy kattaliklarning statistik qonuniyatlari va o‘rtacha qiymatlariga asoslanadi termodinamik usul – bu termodinamik tizimning holatini aniqlash usulidir. tizimning holati, uning xususiyatini belgilovchi fizik kattaliklar majmuasidan iborat bo‘lgan termodinamik parametrlar bilan belgilanadi 3 termodinamik tizim termodinamik tizim – makroskopik jismlar majmuasidan iborat bo‘lib, bu jismlar doimo o‘zaro ta’sirlashadilar va nafaqat o‘zaro, balki tashqi muhit bilan ham energiya almashib turadilar odatda tizimning holatini belgilovchi parametrlar sifatida – temperatura, bosim va solishtirma hajmlar tanlanadi. tizimning …

2 / 30

assasidan 1/12 marta kattaligini ko’rsatadi yoki 1 m.a.b. аvogardo soni istalgan moddaning bir molida nechta atom (molekulа) borligini ko’rsatadi. 6 моlekulyar – kinetik tasavvurlar modda miqdori:  (mol) – massasi gramlarda son jihatidan nisbiy massaga teng bo’lgan modda miqdoridir istalgan moddaning 1 moli 0,012 kilogram ugleroddagi atomlar soniga teng atom yoki molekulalarga ega bo’ladi 7 моlekulyar – kinetik tasavvurlar моlyar massa – bir mol moddaning massasidir bitta atomga to’g’ri keluvchi а chiziqli o’lcham nisbiy molyar massasini molyar massaga bog’liqligi 8 теmperatura temperatura – moddaning isitilganlik darajasini ko‘rsatuvchi fizikaviy kattalikdir va makroskopik tizimning termodinamik muvozanat holatini xarakterlaydi termodinamik temperatura shkalasi bitta reper nuqta bilan aniqlanadi – bu suvning gaz, suyuqlik va qattiq fazaviy holati bilan bog‘liq uchlik nuqtasidir. termodinamik temperatura shkalasida bu reper nuqta 273,16 k ga tengdir. 1 kelvin suvning uchlik nuqtasi termodinamik temperaturasining 1/273,16 qismiga tengdir таbiatda absolyut noldan past temperatura bo’lmaydi! 9 selsiy shkalasi absolyut temperatura suv qaynaydi …

3 / 30

hkil topgan tizim beihtiyoriy termodinamik muvozanatga intiladi, bu holatda jismlar temperaturalari tenglashadi, bosim va hajm o‘zgarmasdan qoladi. uchinchi tizim bilan issiqlik muvozanatida bo‘lgan ikkita tizim bir – biri bilan issiqlik muvozanatida bo‘ladi (termodinamikaning nolinchi qonuni) 13 berilgan gaz massasi uchun quyidagi o’rinli bo’ladi: normal sharoitlarda ideal gazning bir moli uchun кlapeyron tenglamasi - universal gaz doimiysi hisobga olsak меndeleyev-кlapeyron tenglamasi 14 berilgan temperaturada ideal gazning bosimi molekulalar konsentratsiyasiga to‘g‘ri proporsionaldir. bir xil temperatura va bosimda barcha gazlar birlik hajmda bir xil miqdorda molekulalarga ega bo‘ladilar моddа miqdori меndeleyev-кlapeyron tenglamasi konsentratsiya boltsman doimiysi 15 gaz molekulalari tartibsiz harakatining o‘rtacha kinetik energiyasi absolyut temperaturaga to‘g‘ri proporsionaldir temperatura – molekulalar harakatining kinetik energiyasi o‘lchovidir 16 berilgan massali gaz uchun, temperatura o‘zgarmas bo‘lganda, gaz bosimining uning hajmiga ko‘paytmasi o‘zgarmas kattalikdir: t = const, m = const izotermik jarayon tizim parametrlaridan biri o‘zgarmas bo‘lganda, qolganlari o‘zaro bog‘lanish hosil qiladigan jarayonlar izojarayonlar deb ataladi termodinamik jarayon …

4 / 30

hiziq bo‘yicha o‘zgaradi 19 идеал газ қаттиқ молекулалари учун эркинлик даражаси сони эркинлик даражаси сони – бу фазодаги тизимни ҳолатини тўла аниқлайдиган бир - бирига боғлиқ бўлмаган ўзгарувчилар сони эркинлик даражаси сони бир атомли газ икки атомли газ уч атомли газ илгариланма 3 3 3 айланма - 2 3 умумий 3 5 6 21 эркинлик даражаси бўйича энергиянинг бир текис тақсимоти тўғрисида больцман қонуни абсолют қаттиқ жисм 6 та эркинлик даражасига эга бўлади. молекуланинг эркинлик даражаси нечта бўлишига қарамай, унинг учтаси илгариланма ҳаракатга тегишлидир. илгариланма ҳаракат эркинлик даражаларидан ҳеч қайсиси бир-биридан устун бўлмаганлиги учун, уларнинг ҳар бирига бир хил миқдорда энергия тўғри келади. молекуланинг кинетик энергияси 3/2 кт бўлганлиги учун, ҳар бир эркинлик даражасига 1/2 кт илгариланма ҳаракат энергияси тўғри келади i - молекуланинг илгариланма, айланма ва тебранма ҳаракатларнинг эркинлик даражаси сони молекуланинг ўртача энергияси 22 тақсимот функцияси статистик усул — бу катта миқдордаги заррачалардан иборат бўлган тизимни излаш усулидир. …

5 / 30

г қийматига эга бўлиш эҳтимолидир. тақсимот функциясининг нормаллаш шарти: 25 флуктуациялар мувозанат қийматидан тасодифий четга чиқишлар флуктуациялар деб аталади. m катталикнинг ўртача қийматидан намунавий нисбий четга чиқишлар 26 идеал газ молекулаларининг тезлик бўйича тақсимотининг максвелл қонуни молекулаларнинг тезлик бўйича тақсимоти функцияси - тезлиги v дан v+dv гача бўлган интервалда молеклаларнинг нисбий сонини аниқлайди. максвелл қонуни функциянинг нормаллаш шарти 27 температура ошганда тақсимот функцияси максимуми ўнгга силжийди, аммо бу ҳолда эгри чизиқ остидаги юза миқдори ўзгармайди. идеал газ молекулаларининг тақсимот функцияси макисмал қийматга эга бўладиган тезлиги эҳтимоллиги катта бўлган тезлик деб аталади. газ молекулаларининг ўртача тезлиги (ўртача арифметик тезлик) идеал газ молекулаларининг ўртача квадратик тезлиги 28 газ ҳолатини белгиловчи тезликлар эҳтимоллиги катта бўлган тезлик ўртача тезлик ўртача квадратик тезлик 29 идеал газнинг битта молекуласини илгариланма ҳаракатининг ўртача кинетик энергияси: температурани молекуляр - кинетик талқини: термодинамик температура — газ молекуласи илгариланма ҳаракати ўртача кинетик энергиясининг ўлчовидир. 30 image1.png image2.jpg image3.wmf image4.wmf image5.wmf …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar kinetik nazariya va statistik fizika asoslari"

мм_31 tuzuvchi: a.soliyev 8 – ma’ruza 2021 mavzu: molekulyar kinetik nazariya va statistik fizika asoslari fizika kafedrasi 1 ма’ruza rejasi 1. statistik va termodinamik uslublar 2. makroskopik parametrlar va holatlar 3. ideal gaz qonunlari. izojarayonlar. ideal gazlar holat tenglamasi 4. molekulyar kinetik nazariyaning asosiy tenglamasi. issiqlik harakati. temperaturaning molekulyar-kinetik talqini. molekulalar issiqlik harakatining o’rtacha kinetik energiyasi 2 statistik va termodinamik izlanish uslublari statistik usul — bu katta miqdordagi zarrachalardan iborat bo‘lgan tizimni izlash usulidir. u tizimni to‘la xarakterlovchi fizikaviy kattaliklarning statistik qonuniyatlari va o‘rtacha qiymatlariga asoslanadi termodinamik usul – bu termodinamik tizimning holatini aniqlash usulidir. tizi...

This file contains 30 pages in PPTX format (612.0 KB). To download "molekulyar kinetik nazariya va statistik fizika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar kinetik nazariya va … PPTX 30 pages Free download Telegram