ерларнинг мелиоратив ҳолатига табиий ва сув хўжалик шароитларининг таъсири

PPT 61 pages 4.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 61
слайд 1 ерларнинг мелиоратив ҳолатига табиий ва сув хўжалик шароитларининг таъсири (2 соат) режа: 1.тупроқлар мелиоратив ҳолатига табиий шароитларни таъсири 2. тупроқ шўрланишининг асосий манбалари ва сабаблари 3. гидрогеологик зоналари 4. ирригация хўжалик шароитларининг тупроқ мелиоратив ҳолатига таъсири 5. тупроқларни бирламчи ва иккиламчи шўрланишлари тупроқнинг мелиоратив холатига салбий таъсир кўрсатадиган асосий омиллар шўрланиш ботқоқланиш тупроқ эрозияси тузларнинг пайдо бўлиши тоғ жинслари ва минералларни емирилиши денгиз ва кўлларнинг қуриши натижасида ер ости сувларининг кўтарилиши натижасида туз тарқалиши омиллари тупроқ шўрлигига сабаб бўлувчи омиллар * * орол фожиаси охирги 45 йилда, орол денгизининг сатҳи 22 метрга пасайиши кузатилган, акватория худуди 3,5 баробар, сув миқдори эса 1080 дан 105 куб км. келиб қолди. хозирда, тузланиш миқдори литрда 45 г. тузли қум кўчиши 400 км. узунликка ва 40 км. энига чўзилган. хар йили, 15 дан 40 млн. тоннага яқин тузли чанг атмосфера ҳавосига кўтарилади. чангли тўфон эса, бир йилда 50 кунгача бўлиши кузатилмоқда. * …
2 / 61
рларининг бузулиши туз тарқалиш омиллари ернинг мелиоратив ҳолатига ирригация хўжалик шароитининг таъсири. ирригация-хўжалик шароитларига янги илмий асоссиз ерларни ўзлаштириш, экинларни меъёридан ортиқча суғориш, шўрланган ерларни асоссиз нормаларда шўрини ювиш, экинларни шўр сув билан суғориш ва шўр ювиш, суғориш ва коллектор-зовур тармоқларидан нотўғри фойдаланиш, уларни ўз вақтида таъмирламаслик ва суғориладиган ерларни баъзан қишлоқ хўжалигида фойдаланилмасдан ташлаб қўйиш, меъёридан ортиқча ерга минерал ўғитлар солиш, биоцидларни қўллаш кабилар киради. тупроқлар шўрланишининг асосий манбалари ва сабаблари тоғ жинс ва минералларини шамол таъсирида тарқалиши табиатдаги чўкма туз ва тузли жинсларини (миграцияси) тарқалиши сизот сувлари шўрланган сувлар билан экинларни суғориш меъёридан ортиқча минерал ўғитлар ва биоцидлар солиниши сизот сувлари суғориладиган шароитда сизот сувлар сатҳининг кўтарилишига сабаб бўлувчи асосий манба қуйидагилардир: суғориш тармоқларидан сизиб ўтган сув, меъёридан ортиқча суғориш, шолипоялардан оқиб келадиган сувлар, бўш ётган ерларга ташланган сувлар, бошқа массивлардан оқиб келадиган сизот сувлари (юқориги минтақаларни суғоришдан ва сув омборларидан сизиб келадиган сувлар, атмосфера ёғинлари таъсирида сизот …
3 / 61
қисми эса тупроқда нитрат (no3) ва фосфат тузлари сифатида тўпланиб қолади. улар сув таъсирида аста-секин эриб сизот сувларига қўшилади ва уларни ифлослантиради. ерга фосфорли ўғитлар берилганда фақат фосфат тузлари сифатида тўпланмасдан балки «оғир металлар» ни ҳам вужудга келтиради. азотли ўғитлар масалан сув таркибида нитрат азот миқдори 40-50 мг/л бўлса зарарлидир. нитрат ернинг чуқур қатламларигача (12 м. гача) сув билан етиб бориши ва тўпланиши кузатилган. 1 гектар пахта майдонининг 12 м. чуқурлигида 900-1200 кг гача нитрат тўпланиши аниқланган. азотли ўғитлар масалан сув таркибида нитрат азот миқдори 40-50 мг/л бўлса зарарлидир. нитрат ернинг чуқур қатламларигача (12 м. гача) сув билан етиб бориши ва тўпланиши кузатилган. 1 гектар пахта майдонининг 12 м. чуқурлигида 900-1200 кг гача нитрат тўпланиши аниқланган. фосфорли ўғитлар берилганда ерга фосфорли ўғитлар берилганда фақат фосфат тузлари сифатида тўпланмасдан балки «оғир металлар» ни ҳам вужудга келтиради. масалан ерга 1 тонна суперфосфат берилганда, 1 кг тупроқда 20 мг мис, 100 мг рух, …
4 / 61
йлашиш чуқурлиги ва гидрогеологик тизими 1-қумоқ-лой қатлам; 2-қумлар; 3-шағал; 4-туб жинс; 5-суғоришдан олдин сизот сув сатҳи; 6-суғоришдан кейинги сизот сув сатҳи. сизот сувларининг буғланиши м3/га (ўзпитининг лизиметрлари бўйича олинган маълумотлар). * учинчи мингйиллик бўсағасида табиат ва инсон 60% дан ортиқроқ қуруқликни антропоген (инсон таъси балиқ турларнинг 30%, қуш турларининг 12%, хайвон турларининг 24% йўқ бўлиб кетиш арафасида; ҳавонинг ўртача ҳарорати 0,4 - 0,6 ос, океан сатҳи 10 - 25 сантиметрга кўтарилди, арид зоналарда қурғоқчилик ва саҳроланиш жараёнлари кучайди. * экологик хавф ва таҳдидлар юнеп нинг баҳолашига кўра, чўлланиш оқибатида дунё мамлакатлари йилига таҳминан 42 млрд. ақш долларига тенг зарар кўрмоқда сўнги ўн йилликларда 100 млн. га ўрмон массивлари йўқ қилиган йилига 4,5 млрд. тонн кўмир, 3,2 млрд. тонна нефт ва нефт маҳсулотлари ҳамда табиий газ ва ёқилмоқда * экологик хавф ва таҳдидлар 1,1 млрд. киши тоза ичимлик сувига эҳтиёж сезмоқда 2,4 млрд. киши тозаланмаган сувни истеъмол қилмоқда ер майдонларининг деградацияси …
5 / 61
нинг сатҳи 22 метрга пасайиши кузатилган, акватория худуди 3,5 баробар, сув миқдори эса 1080 дан 105 куб км. келиб қолди. хозирда, тузланиш миқдори литрда 45 г. тузли қум кўчиши 400 км. узунликка ва 40 км. энига чўзилган. хар йили, 15 дан 40 млн. тоннага яқин тузли чанг атмосфера ҳавосига кўтарилади. чангли тўфон эса, бир йилда 50 кунгача бўлиши кузатилмоқда. * 16/09/1997 26/09/2003 ўзгидромет маркази маълумоти 17 орол фожиаси 4/10/2007 тузли қум кўчкинлари сув ресурсларининг камайиши қурғоқчилик оролбўйи ерларининг бузилиши оролбўйи худудида чўллар миқдорининг кўпайиши касалликлар сонининг ошиши * * ернинг мелиоратив ҳолатига ирригация хўжалик шароитининг таъсири. ирригация-хўжалик шароитларига янги илмий асоссиз ерларни ўзлаштириш, экинларни меъёридан ортиқча суғориш, шўрланган ерларни асоссиз нормаларда шўрини ювиш, экинларни шўр сув билан суғориш ва шўр ювиш, суғориш ва коллектор-зовур тармоқларидан нотўғри фойдаланиш, уларни ўз вақтида таъмирламаслик ва суғориладиган ерларни баъзан қишлоқ хўжалигида фойдаланилмасдан ташлаб қўйиш, меъёридан ортиқча ерга минерал ўғитлар солиш, биоцидларни қўллаш кабилар киради. …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ерларнинг мелиоратив ҳолатига табиий ва сув хўжалик шароитларининг таъсири"

слайд 1 ерларнинг мелиоратив ҳолатига табиий ва сув хўжалик шароитларининг таъсири (2 соат) режа: 1.тупроқлар мелиоратив ҳолатига табиий шароитларни таъсири 2. тупроқ шўрланишининг асосий манбалари ва сабаблари 3. гидрогеологик зоналари 4. ирригация хўжалик шароитларининг тупроқ мелиоратив ҳолатига таъсири 5. тупроқларни бирламчи ва иккиламчи шўрланишлари тупроқнинг мелиоратив холатига салбий таъсир кўрсатадиган асосий омиллар шўрланиш ботқоқланиш тупроқ эрозияси тузларнинг пайдо бўлиши тоғ жинслари ва минералларни емирилиши денгиз ва кўлларнинг қуриши натижасида ер ости сувларининг кўтарилиши натижасида туз тарқалиши омиллари тупроқ шўрлигига сабаб бўлувчи омиллар * * орол фожиаси охирги 45 йилда, орол денгизининг сатҳи 22 метрга пасайиши кузатилган, акватория худуди 3,5 баробар, сув миқд...

This file contains 61 pages in PPT format (4.0 MB). To download "ерларнинг мелиоратив ҳолатига табиий ва сув хўжалик шароитларининг таъсири", click the Telegram button on the left.