ионлашувчи нурланишлар ва электромагнит майдонлари таъсиридан муҳофазаланиш

PPTX 9 pages 138.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 138.0 KB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

слайд 1 мавзу: ионлашувчи нурланишлар ва электромагнит майдонлари таъсиридан муҳофазаланиш. ионлашувчи нурланишлар манбалари ва уларнинг инсон организмга таъсири. режа: ионлашган нурланишлар радиоактив нурланиш ва уларнинг хоссалари нурланиш нормалари лазер нурларидан сақланиш радиоактив нурланишларга қарши кураш чора–тадбирлари ионлашган нурланиш тўқималарнинг генетик кодига таъсир этади, олдини олиб бўлмайдиган ўзгариш чақириб, кейинги авлодларда касаллик чиқишига олиб келади. инсоннинг шикастланиш даражаси ютилган доза, нурланиш тури, таъсир вақти, индивидуал таъсирлилик аҳамият билан аниқланади. радиацион хавфсизлик меъёрлари (рхм-69) ташқи ва ички нурлантиришнинг имкон қадар етарли белгиланган дозалар: (а тоифа) ионлашган нурланиш манбаи билан бевосита ишлайдиган шахслар учун; (б тоифа) нурланиш манбалар яқинида турлар (в тоифа) умуман бутун аҳоли учун. а тоифаси учун нурлантиришнинг имкон қадар етарли белгиланган дозаларида 3 бэр дан ошмаслиги, чорак давомида бир маротаба таъсирида ва 5 бэр бутун йил давомидаги таъсирда. б тоифаси учун – йилига 0,5 бэр. в тоифаси учун – йилига 0,05 бэр. ионлашган нурланишлар дозалари назорати учун қўйидаги услублар қўланилади: …

2 / 9

нсонга хавфлидир. гамма нурлари ионлаш қобилияти катта бўлмасада, катта ёриб кириш қобилиятиган эга бўлиб, ядро реакциялари ва радиоактив парчаланиш натижасида вужудга келадиган юқори частотали электромагнит нурлари ҳисобланади. рентген нурлари моддаларни электрон оқимлар билан бомбардимон қилинганда ажралиб чиқадиган элекромагнит нурлардир. бу нурларни ионланиш хусусиятлари оз бўлсада, ёриб кириш хусусияти ниҳоятда катта. нурланиш нормалари. ишчиларни ва бошқа ишлар билан радиоактив зоналарда шуғулланаётган ва яшаётган шахсларнинг хавфсизлигини таъминлашнинг асосий воситалари, хавфсиз оралиқ масофалари билан таъминлаш, нурланиш вақтини камайтириш, умумий мухофаза воситалари ва шахсий мухофаза востиларидан фойдаланишдир. асосий нормалловчи хужжатлар “радиоактив хавфсизлик нормалари”, “радиоактив ва бошқа ионлашган нурланиш манбалари билан ишловчилар учун асосий санитария коидалари”. а тоифаси: ионли нурланиш манбаларида меҳнат қилганликлари сабабли, нурланиш таъсирига дучор бўлиши мумкин бўлган шахслар. б тоифаси: нурланиш билан иш олиб борадиган саноат корхоналари жойлашган жойда ёки унга яқин зоналарда яшовчи шахслар. в тоифаси: мамлакатнинг ҳамма ахолиси яшаш пунктлари. нурланиш таъсиридаги кишилар тоифаси йўл қўйилиш мумкин бўлган доза (йилига …

3 / 9

аъминлаш, радиоактив моддалар билан қўл, кийим ва хонадаги жихозлар юзасини зарарланишидан сақлаш керак. очиқ холда ишлатилганда ичдан нурланиш хавфи бўлган радиоактив моддалар беш гурухга бўлинади: а–нихоятда юқори нурланиш активлигига эга бўлган изотоплар; в–ўртача нурланишга эга изотоплар; г – кичик нурланиш активлигига эга бўлган изотоплар; б – юқори нурланишга эга бўлган изотоплар; д– нурланиш активлиги жуда кам бўлган изотоплар. лазер нурларидан сақланиш - оптик квант генератори «лазер» деб аталади. лазер асбоблари мураккаб пайвандлаш ишларида жуда аниқ ўлчов ишларида, олмосли асбобларга ишлов беришда, бир квадрат сантиметр юзасида олдинги усулларидан олиниши мумкин булган 50 чизиқ ўрнига 600 гача чизиқ чизиш мумкин бўлган ноёб граверлик ишларида ва бошқа кўпгина соҳаларда қўлланилади. лазернинг нурланиш оқими жуда кичкина (ташкил қилган бурчаги 1град) оқим йуналишидан иборат бўлганлигидан оқим кучланиши зичлиги нурлантирилаётган юзага нисбатан жуда ката булади. лазер нурларининг кучланиш зичлиги 1011 -1014 вт/см. кв. ни ташкил қилади. хар қандай қаттик жисм 109 вт/см.кв. кучланишда буғланиб кетишини ҳисобга …

4 / 9

дан нурланиш вақтидан ошмаслиги керак. нурланиш интенсивлиги нурланаётган моддалар билан ишчи орасидаги масофа кваратига тескари пропорционал эканлигини ҳисобга олиб, маълум масофада туриб ишлаганда экранлардан фойдаланса бўлади. мухофаза қилишда экранлардан фойдаланилади, улар нурланиш зарраларини ўтказмаслик хусиятиган эга бўлиб, нурлантирувчи модданинг хусисиятига кўра экранлар танланилади. альфа нурланишлардан сақланишда экран қаршиликларини ҳисоблашнинг хожати йўқ. чунки бу нурланишлар харакат доирасида энг кучли радиоактив моддаларда хам 55 мм дан ошмайди. альфа нурланишларни ойна, плекссиглаз, фольганинг энг юпқа хили хам ушлаб қолиш мумкин. бетта нурланишлардан мухофаза қилишда бетта нурларини харакат масофасини ҳисобга олган ҳолда экран моддаси ва қалинлиги таналанилади. мухофаза қилишда оғир металлардан фойдаланилади. масалан, қўрғошин, вольфрам ва бошқалар яхши натижа беради. гамма ва рентген нурланишлар катта сингиш кучига эга, шунинг учун экранлар учун катта атом оғирликлардаги материаллар қўллашади (қўрғошин, вольфрам), зеро, бу материалларда нурланиш ўта жадал ютилади. экран қалинлиги гамма қувватга қараб махсус жадвал бўйича – нурланиш ва сусайиш қисқалигига қараб, танланади ва бир неча …

5 / 9

ионлашувчи нурланишлар ва электромагнит майдонлари таъсиридан муҳофазаланиш - Page 5

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ионлашувчи нурланишлар ва электромагнит майдонлари таъсиридан муҳофазаланиш"

слайд 1 мавзу: ионлашувчи нурланишлар ва электромагнит майдонлари таъсиридан муҳофазаланиш. ионлашувчи нурланишлар манбалари ва уларнинг инсон организмга таъсири. режа: ионлашган нурланишлар радиоактив нурланиш ва уларнинг хоссалари нурланиш нормалари лазер нурларидан сақланиш радиоактив нурланишларга қарши кураш чора–тадбирлари ионлашган нурланиш тўқималарнинг генетик кодига таъсир этади, олдини олиб бўлмайдиган ўзгариш чақириб, кейинги авлодларда касаллик чиқишига олиб келади. инсоннинг шикастланиш даражаси ютилган доза, нурланиш тури, таъсир вақти, индивидуал таъсирлилик аҳамият билан аниқланади. радиацион хавфсизлик меъёрлари (рхм-69) ташқи ва ички нурлантиришнинг имкон қадар етарли белгиланган дозалар: (а тоифа) ионлашган нурланиш манбаи билан бевосита ишлайдиган шахслар учун; (б тоиф...

This file contains 9 pages in PPTX format (138.0 KB). To download "ионлашувчи нурланишлар ва электромагнит майдонлари таъсиридан муҳофазаланиш", click the Telegram button on the left.

Tags: ионлашувчи нурланишлар ва элект… PPTX 9 pages Free download Telegram