5-mavzu: inkasso to‘lov shakli

PPTX 37 pages 270.8 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 270.8 KB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro moliya kafedrasi “xalqaro hisob-kitoblar” fanidan taqdimot 5-mavzu: inkasso to'lov shakli 1 tayyorladi: “xalqaro moliya” kafedrasi o‘qituvchisi s.narimonov 1 reja inkasso hisob-kitoblarining mohiyati va xususiyatlari. hujjatli inkassoning xususiyatlari va uning turlari. inkasso hisob-kitoblarida tomonlarning majburiyatlari. 1. inkassoning mazmuni va turlari inkasso – bu to‘lovchining banki tomonidan tovar hujjatlarini yoki veksellarni qabul qilib olish va to‘lov uchun taqdim qilishdir. inkasso xalqaro hisob-kitoblarning an’anaviy shakllaridan biri bo‘lib, inkasso-bankning sotuvchi (bank mijozi) uchun hisob-kitob va boshqa hujjatlarni olish, o‘tkazish va to‘lash uchun taqdim etish hamda olingan pul mablag‘larini keyinchalik ushbu sotuvchining hisob raqamiga o‘tkazish bo‘yicha operatsiyalarini o‘z ichiga oladi. hozirgi vaqtda inkasso uchun xalqaro hisob-kitoblar hududida hisob-kitoblar amalga oshirilayotgan davlatning milliy qonunchiligiga, shuningdek, xalqaro bank qoidalari va odatlariga muvofiq amalga oshiriladi. mamlakatimiz qonunchiligida inkasso hisob-kitoblari o‘zbekiston respublikasi markaziy banki boshqaruvining 2020 yil 13 apreldagi “o‘zbekiston respublikasida naqd pulsiz hisob-kitoblar …

2 / 37

oyida kuchga kirdi. inkasso xalqaro to‘lovlar shakli sifatida nafaqat tovar importi, balki eksport uchun ham qo‘llanilishi mumkin, har ikki holatda ham qoidalar qo‘llaniladi. dunyodagi aksariyat tijorat banklari inkasso yo‘li bilan xalqaro to‘lovlarda yuzaga keladigan shartlar va masalalarning yagona talqinini o‘z ichiga olgan ushbu qoidalarga amal qiladi. qoidalar (urc 522) agar kontragentlarning milliy qonunchiligiga zid bo'lsa barcha ishtirokchilar uchun majburiydir yoki agar ulardan foydalanish inkasso buyrug'i matnida aniq ko'rsatilgan bo'lsa. inkasso - bank faoliyatining eng qadimgi shakli bo'lib, unda banklar olingan ko'rsatmalar asosida quyidagi maqsadlarda inkasso operatsiyalarini amalga oshiradilar: aksept va/yoki to‘lovni qabul qilish; aksept va/yoki to‘lovga qarshi tijorat hujjatlarini berish; hujjatlarni boshqa shartlarda berish. inkasso operatsiyalarida ishtirok etuvchi tomonlar odatda quyidagilardir: • ishonib topshiruvchi (the principal) – mijoz, eksportyor bo‘lib, o‘z bankiga inkasso operatsiyasini amalga oshirishni topshiradi; • remitent bank (the remitting bank)– inkasso ishonib topshiruvchi nomidan amalga oshiriladigan bank; • inkasso banki (the collecting bank)– inkasso topshiriqnomasini ko‘rib chiqishda …

3 / 37

ida foydalaniladigan hujjatlar turi bilan bir-biridan farq qiluvchi sof va hujjatli inkassodan tashkil topadi. sof inkasso - inkasso operatsiyalarini faqat moliyaviy hujjatlar bilan ifodalaydi, bu holda tijorat hujjatlaridan foydalanilmaydi. hujjatli inkasso - moliyaviy hujjatlarni taqdim etgan holda yoki taqdim etmasdan, tijorat hujjatlaridan majburiy foydalanishga asoslangan to'plam. inkasso operatsiyalarining eng muhim elementi bu inkasso topshiriqlarini taqdim etish bo'lib, aynan shu hisob-kitob hujjati qaysi inkasso qo'llanilishini aniqlaydi. agar inkasso hisob-kitoblarida bir nechta banklar ishtirok etsa (birinchisi rezident, ikkinchisi norezident), banklarga berilgan ko‘rsatmalar ham eksportyordan, ham eksportyor nomidan ish yurituvchi bankdan kelishi mumkin. inkasso topshiriqnomasidan foydalanganda bank to‘lovchining roziligisiz, ya’ni akseptsiz pul mablag‘larini to‘lovchining hisobvarag‘idan yechib oladi, agar bu to‘lovchi va oluvchi o‘rtasidagi shartnomada nazarda tutilgan bo‘lsa, to‘lovchiga faqat tartib to‘g‘risida xabar beriladi. unga inkasso topshiriqnomasini berish huquqini tasdiqlovchi tegishli hujjatlar ilova qilinadi. to'lov so'rovi yordamida to'lovni amalga oshirish uchun to'lovchi-importyor uning to'loviga rozi bo'lishi, ya'ni uni qabul qilishi kerak. agar to'lovchi va …

4 / 37

elishiga ishonch hosil qilishi mumkin. ikkinchidan, inkasso yordamida to'lovchi-importyor pul mablag'larini muomaladan chiqarmaslik imkoniyatiga ega bo'ladi, remitent bankning roziligi bilan to'lov yoki akseptdan (qisman yoki to'liq) voz kechishi mumkin; uchinchidan, bu xalqaro hisob-kitoblarning ancha arzon usulidir, chunki inkasso operatsiyalari paytida komissiya bank xizmatlari narxi to'lovchi uchun ahamiyatli emas. to'lovning inkasso shakli eksportchi uchun ma'lum afzalliklarga ega: 1) oddiy bank o'tkazmasi bilan solishtirganda to'lovning ishonchliligi (xaridor tovar uchun to'lov amalga oshirilgunga qadar hujjatlarni olmaydi), import qiluvchi xaridor tomonidan tovarni to'lamaslik xavfini minimallashtirish uchun eksportyor inkasso topshiriqnomasiga tovar to'liq to'lanmaguncha tovarga egalik huquqi xaridorga o'tishi sodir bo'lmaydigan talabni kiritishi mumkin; 2) banklar orqali hujjat aylanishi import qiluvchi tomonidan to‘lov amalga oshirilgunga qadar inkasso uchun hujjatlarning to‘liq saqlanishini ta’minlaydi; 3) akkreditiv bilan solishtirganda hisob-kitoblar uchun xarajatlarni kamaytirish va hisob-kitoblarni tashkil etish soddalashtirilgan; 4) to‘lovchi-importyor tomonidan to‘lovni/hujjatlarni qabul qilishni tezlashtirishning qonuniy imkoniyatlari yo‘qligiga qaramay, banklar to‘lovning o‘z vaqtida bajarilishini nazorat qiladi. eksport qiluvchi uchun …

5 / 37

i mumkin. mamlakatimiz eksportida inkasso xalqaro savdo amaliyotida ma'lum tovarlar uchun to'lovning boshqa shakllari nazarda tutilganda, bozor kon'yunkturasi yetkazib beruvchi foydasiga bo'lmaganda yoki u akkreditiv shaklida to'lovni ololmaganda qo'llaniladi. ishonchli shaxsdan inkasso hujjatlarini qabul qilganligi to'g'risida remitent bankning bildirishnomasiga ko'ra to'lov yoki to'lovning bank kafolatidan foydalanish inkasso hisob-kitoblarini amalga oshirishda mamlakatimiz eksportchisining manfaatlarini himoya qiladi. biroq, mamlakatimizga eksport qiluvchi shartnomada xorijiy xaridor inkasso uchun barcha bank to'lovlarini to'lashi yoki hech bo'lmaganda xaridorning mamlakatidagi xarajatlarni to'lashiga rozi bo'lishi maqsadga muvofiqdir. hujjatli inkassoning xususiyatlari va uning turlari. hujjatli inkasso - bu bank sotuvchi va xaridor o'rtasida vositachi bo'lgan operatsiya. bank sotuvchining ko'rsatmasi bilan inkasso oladi, xaridorga tovarning haqiqiy yetkazib berilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etadi va buning evaziga haqiqiy to'lovni tasdiqlovchi to'lov hujjatini yoki sotuvchi uchun akseptlangan vekselni oladi. ushbu turdagi xalqaro hisob-kitoblar uchun yetkazib beruvchiga (eksportyorga) tovarni to‘lash muddati akkreditivdan foydalanishga qaraganda uzoqroqdir, chunki inkasso uchun to‘lov hujjatlar yuborilgan to‘lovchining banki (inkasso …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "5-mavzu: inkasso to‘lov shakli"

слайд 1 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro moliya kafedrasi “xalqaro hisob-kitoblar” fanidan taqdimot 5-mavzu: inkasso to'lov shakli 1 tayyorladi: “xalqaro moliya” kafedrasi o‘qituvchisi s.narimonov 1 reja inkasso hisob-kitoblarining mohiyati va xususiyatlari. hujjatli inkassoning xususiyatlari va uning turlari. inkasso hisob-kitoblarida tomonlarning majburiyatlari. 1. inkassoning mazmuni va turlari inkasso – bu to‘lovchining banki tomonidan tovar hujjatlarini yoki veksellarni qabul qilib olish va to‘lov uchun taqdim qilishdir. inkasso xalqaro hisob-kitoblarning an’anaviy shakllaridan biri bo‘lib, inkasso-bankning sotuvchi (bank mijozi) uchun hisob-kitob va boshqa hujjatlarni olish, o‘tkazish va to‘lash uch...

This file contains 37 pages in PPTX format (270.8 KB). To download "5-mavzu: inkasso to‘lov shakli", click the Telegram button on the left.

Tags: 5-mavzu: inkasso to‘lov shakli PPTX 37 pages Free download Telegram