o‘zbek bolalar adabiyoti

PPTX 23 pages 965.9 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 965.9 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

слайд 1 mavzu: o‘zbek bolalar adabiyoti. mavzu rejasi: o‘zbek bolalar adabiyoti haqida alisher navoiy asarlarida ilgari surilgan pedagogik g‘oyalar gulxaniyning asarlarida ilgari surilgan pedagogik g‘oyalar bolalar adabiyoti — bolalar va oʻsmirlar uchun yaratilgan badiiy, ilmiy, ilmiy-ommabop va publitsistik asarlar majmui. bularning asosiy qismini badiiy asarlar tashkil etadi. jahon xalqlari, shu jumladan oʻzbek xalqi bolalar adabiyoti tez aytish, topishmoq, oʻyin qoʻshiqlari, rivoyat, afsona, ertak, maqol, masal va doston singari aksariyat qismi bolalarga moʻljallab yaratilgan ogʻzaki ijod namunalaridan boshlanadi. bolalar adabiyotini bevosita bolalarga moʻljallab yaratilgan va aslida bolalarga moʻljallanmagan boʻlsada, keyinchalik bolalar adabiyotiga oʻtib qolgan asarlarga ajratish mumkin. bolalar adabiyotining oʻziga xos xususiyati — oʻzgaruvchan hodisa boʻlib, u kitobxon yoshi, tarixiy davr va ijtimoiy muhit bilan bevosita bogʻliq. kitobxon yoshini hisobga olish bolalar adabiyotining eng asosiy xususiyatlaridandir. maktab, maktabgacha yoshdagi bolalarda bu koʻrgazmalilik, ezgulik va yovuzlik kuchlarining oddiy koʻrinishdagi ziddiyatlariga asoslangan boʻlsa, oʻsmirlar uchun yaratilgan adabiyotda murakkab hayotdagi murakkab kishilarning ruhiyati ochila …

2 / 23

or", gulxaniyning "zarbulmasal" asarlari esa oʻzbek bolalar adabiyotining mumtoz namunalari boʻlib, pand-nasihat ruhidagi maqolat va hikoyatlari bilan asrlar mobaynida yosh avlodni yaxshi insoniy fazilatlar ruhida tarbiyalashga xizmat qilib kelmoqda. alisher navoiy o‘zining pedagogik qarashlarida bolaga yoshlikdan ta’lim va tarbiya berish, o‘g‘il - qizlarni 6 yoshdan muallimga berish lozimligini aytadi. turli fanlar va hunar egallashni maslahat beradi. u o‘zining “hamsa”, “maxbub ul-qulub”, “munojot”, “vaqfiya” va boshqa asarlarida ta’lim tarbiya masalalariga e’tibor berar ekan, tarbiya jarayonlarini, talablarni ko‘rsatadi. u ta’limda ilmiylikka asoslanganlik, tarixiylik, kabi talablarni asos qilib oladi. o‘z davrdagi musulmon maktablarini yutuq va kamchiliklarini tahlil etadi. u o‘qituvchi gapirar ekan, muallim o‘z shogirdlarini ham, o‘zi ta’lim berayotgan fanni sevgan bo‘lishi zarur deydi. o‘ziga ham, o‘qituvchiga ham talabchan bo‘lishni navoiy o’qituvchini jamiyatda obro’li va hurmatga loyiq inson bilib, shogirdlar hatto muallimini o‘z vatanidek juda hurmat qilishlarini, e’zozlashlarini uqtiradi. navoiyning haqiqiy insoniy-pok, mehnatsevar, sof vijdonli, insofli, to’g’ri, sahovatli, odobli, kamtar, hayoli, muruvvatli shaxs. …

3 / 23

er navoiy ilmni inson kamoloti uchun eng zarur fazilatlardan deb biladi. u insonni, xalqni nodonlikdan,jaholatdan qutqaruvchi omil deb ta’riflaydi. shunga ko’ra o’z asarlarida kishilarni ilm-ma’rifatli bo’lishga undaydi. ilm olish har bir kishining insoniy burchi deb hisoblaydi. chunki egallashdan maqsad ham xalqning, o’z mamlakatining baxt saodatli, farovon hayot kechirishi uchun xizmat qilishdan iboratdir deb ta’kidlaydi. u bilim olishda barcha fanlarni o‘rganishni targ‘ib etadi. bunda u (fozillarni yig‘ib, ular orqali ilm-fanni taraqqiy ettirishga e’tibor beradi. alisher navoiy «ixlosiya» deb nomlangan madrasa va uning qoshida maktablar ochadi. madrasa va maktabda ta’lim olayotgan har bir talabadan ilmda katta intizom va talabga rioya qilishni talab etadi. alisher navoiy o’zi barpo etgan «ixlosiya» madrasasida o’z zamonasiga yetuk muddarislarini yig‘di va ilm izlagan talabalar ana shu madrasalarda peshvolaridan tahsil oldilar. uning pedagogik qarashlari insonparvarlik g‘oyasi bilan sug‘orilgandir. u xalq baxtini orzu qiladi, xalq manfaatini uz manfaatidan ustun qo‘yadi: alisher navoiy inson kamolotida ilmning o‘rnini muhim deb biladi. …

4 / 23

timoiy - siyosiy masalalar. 3. axloqiy - ta’limiy masalalar. asarning 5- maqoloti insoniy fazilatlardan biri - saxiylikka bag‘ishlanadi. 6 - bob tarbiyaga bag‘ishlanadi. bolaga dastlab yaxshi ism qo‘yish, so‘ngra yaxshi muallimga berish, yaxshi tarbiya berishni maslahat beradi. bolalarni esa ota - onani hurmat etishga chaqiradi: boshni fido ayla ato qoishiga, jismni qil sadaqa ano boshiga. ikki jahoningga tilarsen fazo, hosil et ushbu ikkisidan rizo. tun-kuningga aylagali nur fosh, birisin oy ayla, birisin quyosh. . . gulxaniy xviii asrning oxiri, xix asrning birinchi yarmida yashab ijod qilgan o‘zbek mumtoz shoiri va yozuvchisidir. gulxaniy xviii asrning 70-yillarida tug‘ilgan va yoshligidan badiiy adabiyot bilan jiddiy shug‘ullanib, qo‘qon adabiy muhitida e’tiborli o‘rin egallagan. gulxaniy forsiy va turkiy tilda mahorat bilan qalam tebratgan zullisonayn shoir edi. o‘zbek mumtoz adabiyotida badiiy tasvir uslubiga ko‘ra gulxaniy xalq tilini bilishda, uning so‘z boyligidan foydalanishda, nozik ifoda imkoniyatlarini ishga solishda yuksak mahorat sohibidir. shoir “gulxaniy” va “jur’at” taxalluslari bilan …

5 / 23

rijasiga “toshbaqa bilan chayon”,”tuya bilan bo’taloq”,”maymun bilan najjor” kabi masal va 400 dan ortiq maqol, talay xalqona iboralar voqealar izchilligiga singdirib yuborilgan. “zarbulmasal” asari qahramonlari “kabutar bilan zog‘ - “har kim o‘z o‘rnini bilishi lozim” “maymun bilan najjor” -“ustoz ko‘rmagan shogird har maqomga yo‘rg‘lar”. “tuya bilan bo‘taloq” - “suvsizlikdan baliq o‘lsa, daryoga ne g‘am” “toshbaqa bilan chayon” - “chayonning kasbi nish urmoq” “dumsiz eshak” - “ko‘pga yugurgan - boridan quruq qolar” “yolgonchi tuya” - “kasalni yashirsang, isitmasi oshkor qiladi” “yodgor po‘stindo‘z” -“maqtanma g‘oz - hunaring oz” “zarbulmasal” xalq orasida “yapaloqqush hikoyasi” nomi bilan mashhur bo‘lib, qissaxonlik kechalarida uni eshitgan shinavandalar asarning chuqur hayotiy mazmuniga qoyil qolishgan zarbulmasal 400 ga yaqin maqol matal, naql 15 dan ortiq hikoyat mavjud gulxaniyning xalq hayoti, turmush tarzi, an’ana va marosimlari, og‘zaki va yozma adabiyotini chuqur bilganidan dalolat beradi. u mashhur hind eposi «kalila va dimna», abdurahmon jomiyning «silsilat uz-zahab» asarlaridan xabardor bo‘lgan. sa’diy sheroziy, …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek bolalar adabiyoti"

слайд 1 mavzu: o‘zbek bolalar adabiyoti. mavzu rejasi: o‘zbek bolalar adabiyoti haqida alisher navoiy asarlarida ilgari surilgan pedagogik g‘oyalar gulxaniyning asarlarida ilgari surilgan pedagogik g‘oyalar bolalar adabiyoti — bolalar va oʻsmirlar uchun yaratilgan badiiy, ilmiy, ilmiy-ommabop va publitsistik asarlar majmui. bularning asosiy qismini badiiy asarlar tashkil etadi. jahon xalqlari, shu jumladan oʻzbek xalqi bolalar adabiyoti tez aytish, topishmoq, oʻyin qoʻshiqlari, rivoyat, afsona, ertak, maqol, masal va doston singari aksariyat qismi bolalarga moʻljallab yaratilgan ogʻzaki ijod namunalaridan boshlanadi. bolalar adabiyotini bevosita bolalarga moʻljallab yaratilgan va aslida bolalarga moʻljallanmagan boʻlsada, keyinchalik bolalar adabiyotiga oʻtib qolgan asarlarga ajratish mumk...

This file contains 23 pages in PPTX format (965.9 KB). To download "o‘zbek bolalar adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek bolalar adabiyoti PPTX 23 pages Free download Telegram