issiqlik almashinish va issiqlik tarqalish turlari

PPTX 61 pages 26.1 MB Free download

61 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.1 MB

File type PPTX

Pages 61

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 61

иссиқлик тарқалиш турлари 5-mavzu: issiqlik almashinish va issiqlik tarqalish turlari. reja: umumiy tushunchalar. jarayonning issiqlik balansi . issiqlik o`tkazuvchanlik. 3. issiqlik o`tkazuvchanlik koeffisiyenti. issiqlikni nurlanishi. issiqlik almashinish jarayonlari. issiqlik o`tkazish umumiy tushunchalar temperaturasi yuqori bo`lgan jismdan temperaturasi past jismga issiqlikning o`z - o`zidan, qaytmas o`tish jarayoniga issiqlik almashinish deyiladi. jarayonni harakatga keltiruvchi kuchi, bu har xil temperaturali bo`lgan jismlarning temperaturalar farqidir. termodinamikaning 2-qonuniga binoan, issiqlik har doim temperaturasi yuqori jismdan temperaturasi past jismga o`tadi. issiqlik (issiqlik miqdori) - bu issiqlik almashinish jarayonining energetik xarakteristikasi bo`lib, jarayon mobaynida uzatilgan yoki olingan energiya miqdori bilan belgilanadi. issiqlik almashinish jarayonida ishtirok etuvchi jismlar issiqlik tashuvchi eltkich yoki issiqlik eltkich deb nomlanadi. issiqlik o`tkazish - issiqlik energiyasining tarqalish jarayonlari to`g’risidagi fan. issiqlik almashinish jarayonlariga isitish, sovitish, kondensatsiyalash, bug’lanish va bug’latishlar kiradi. ushbu jarayonlarni amalga oshirish uchun mo`ljallangan qurilmalar issiqlik almashinish qurilmalari deb ataladi. ma`lumki, issiqlik almashinish jarayonlarida kamida 2 ta turli temperaturali muhitlar ishtirok …

2 / 61

oitlarda amalga oshishi mumkin. turg’un jarayonlarda qurilmaning temperatura maydoni vaqt o`tishi bilan o`zgarmaydi. noturg’un jarayonlarda esa, vaqt o`tishi bilan temperatura o`zgaradi. uzluksiz ishlaydigan qurilmalarda jarayonlar turg’un boradi, uzlukli (davriy) ishlaydigan qurilmalarda esa - jarayonlar noturg’un bo`ladi. undan tashqari, davriy ishlaydigan qurilmalarni yurgizish va to`xtatish, hamda ish rejimlari o`zgargan hollarda noturg’un jarayonlar sodir bo`ladi. issqlik o`tkazish jarayonining asosiy kinetik xarakteristikalari bo`lib, o`rtacha temperaturalar farqi, issiqlik o`tkazish koeffitsienti va uzatilayotgan issiqlik miqdorlari hisoblanadi. issiqlik almashinish qurilmalarini hisoblashda quyidagi parametrlar topiladi: 1. issiqlik oqimi (qurilmaning issiqlik yuklamasi), ya`ni issiqlik mikdori q hisoblanadi. issiqlik oqimini aniqlash uchun issiqlik balansi tuziladi va u q ga nisbatan echib topiladi; 2. berilgan vaqt ichida zarur issiqlik miqdorini uzatishni ta`minlovchi qurilmaning issiqlik almashinish yuzasi aniqlanadi. buning uchun issiqlik o`tkazishning asosiy tenglamasidan foydalaniladi. issiqlik asosan 3 usulda uzatilishi mumkin. issiqlik o`tkazuvchanlik, konvektsiya va issiqlik nurlanishi. issiqlik balansi temperaturasi yuqori issiqlik eltkichdan berilayotgan issiqlik mikdori temperaturasi past eltkichni isitish uchun …

3 / 61

agar, issiqlik almashinish jarayonida issiqlik eltkichning agregat holati o`zgarmasa, unda uning ental’piyasi ushbu ko`rinishda ifodalanadi: odatda, texnik hisoblarda ma`lum temperatura uchun ental’piya qiymati jadval va diagrammalardan topiladi. agar, ikkala eltkichning solishtirma issiqlik sig’imlari ( va ) temperaturaga bog’liq emas deb hisoblansa, unda issiqlik balansining tenglamasi quyidagi ko`rinishni oladi: temperatura maydoni va gradienti muhitlarda issiqlik oqimi va temperaturaning taqsimlanishi o`rtasidagi bog’liqlikni aniqlash issiqlik almashinish nazariyasining asosiy vazifalaridan biridir. tekshirilayotgan muhitning hamma nuqtalari uchun istalgan biror vaqtdagi temperatura qiymatlari majmuiga temperatura maydoni deyiladi. eng umumiy holatda ma`lum bir nuqtadagi temperatura t shu nuqtaning koordinatalari (x, y, z) ga bog’liq bo`ladi va vaqt o`tishi bilan o`zgaradi. demak, temperatura maydonini ushbu funktsiya bilan ifodalash mumkin: ushbu bog’liqlik turg’un temperatura maydonini ifodalovchi tenglamadir. xususiy holatda (5) tenglama faqat fazoviy koordinatalar funktsiyasi bo`ladi, ya`ni: va unga tegishli turg’un temperatura maydonini ifodalaydi. agar, jismda biror tekislik o`tkazilsa va ushbu tekislikdagi bir xil temperaturali nuqtalarni birlashtirsak, o`zgarmas temperaturali …

4 / 61

di. lekin, uning harakat yo`nalishi temperatura gradientiga qarama - qarshi bo`ladi. 1-rasm. temperatura gradiyentini aniqlashga oid. issiqlik o`tkazuvchanlik fur’e qonuni. qattiq jismlarda issiqlik tarqalish jarayonini tajribaviy o`rganish natijasida fur’e (1768-1830) issiqlik o`tkazuvchanlikning asosiy qonunini kashf etdi. ushbu qonunga binoan, issiqlik o`tkazuvchanlik orqali uzatilgan issiqlik miqdori temperatura fadienti , vaqt ga va issiqlik oqimi yo`nalishiga perpendikulyar bo`lgan maydon yuzasi ga proportsional bo`ladi, ya`ni: (8) formuladagi proportsionallik koeffitsienti issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti deb ataladi. bu koeffitsient jismning issiqlik o`tkazish qobiliyatini xarakterlaydi va quyidagi o`lchov birligiga ega: issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti issiqlik almashinish yuza birligidan (1 m2) vaqt birligi davomida izotermik yuzaga normal bo`lgan 1m uzunlikka to`g’ri kelgan temperaturalarning 1 k (0s) ga pasayishi vaqtida uzatilgan issiqlik miqdorini ifodalaydi. jismlarning issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti uning tarkibi, fizik - kimyoviy xossalari, temperatura, bosim va boshqa kattaliklarga bog’liq. issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti turli materiallar uchun quyidagi oraliqda bo`ladi: - gazlar uchun 0,005...0,5 vt/(m.k); - suyuqliklar uchun 0,08...0,7 vt/(m.k); - …

5 / 61

izik xossalari (zichlik , issiqlik sig’im c, issiqlik o`tkazuvchanlik λ) hamma yo`nalishlarda va vaqt o`tishi bilan o`zgarmaydi deb qabul qilinadi. issiqlik o`tkazuvchanlikning differentsial tenglamasini keltirib chiqarish uchun qattiq jismdan qirralari dx, dy, va dz bo`lgan elementar parallelepiped ajratib olinadi (2-rasm). 2-rasm. fur’yening issiqlik o`tkazuvchanlik tenglamasini keltirib chiqarishga oid. agar, parallelepipedning chap orqa va ostki tomonlaridan vaqt mobaynida va miqdorda issiqlik kirsa, qarama-qarshi - o`ng, old va ustki - tomonlaridan esa o`z navbatida va miqdorda issiqlik chiqadi. biror vaqt ichida parallelepipedga kirgan va undan chiqqan issiqliklarning farqi ushbu ifodadan topiladi: fur’ye qonuniga binoan (9) tenglamani quyidagi ko`rinishda yozish mumkin: demak, yuqoridagi usuldan foydalanib, qolgan qirralar orqali o`tgan issiqlik miqdorlari aniqlanadi: (11)...(12) tenglamalarning chap va o`ng tomonlarini qo`shib, quyidagi ko`rinishga ega bo`lamiz: energiya saqlanish qonuniga binoan, issiqlik miqdorining farqi vaqt ichida parallelepiped ental’piyasining o`zgarishiga sarflanayotgan issiqlik miqdoriga teng bo`ladi, ya`ni: bu erda - materialning solishtirma issiqlik sig’imi. (13) va (14) ifodalarni solishtirish …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

Download full file

About "issiqlik almashinish va issiqlik tarqalish turlari"

иссиқлик тарқалиш турлари 5-mavzu: issiqlik almashinish va issiqlik tarqalish turlari. reja: umumiy tushunchalar. jarayonning issiqlik balansi . issiqlik o`tkazuvchanlik. 3. issiqlik o`tkazuvchanlik koeffisiyenti. issiqlikni nurlanishi. issiqlik almashinish jarayonlari. issiqlik o`tkazish umumiy tushunchalar temperaturasi yuqori bo`lgan jismdan temperaturasi past jismga issiqlikning o`z - o`zidan, qaytmas o`tish jarayoniga issiqlik almashinish deyiladi. jarayonni harakatga keltiruvchi kuchi, bu har xil temperaturali bo`lgan jismlarning temperaturalar farqidir. termodinamikaning 2-qonuniga binoan, issiqlik har doim temperaturasi yuqori jismdan temperaturasi past jismga o`tadi. issiqlik (issiqlik miqdori) - bu issiqlik almashinish jarayonining energetik xarakteristikasi bo`lib, jarayon mobay...

This file contains 61 pages in PPTX format (26.1 MB). To download "issiqlik almashinish va issiqlik tarqalish turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: issiqlik almashinish va issiqli… PPTX 61 pages Free download Telegram