lirika lirik kechinma lirik qahramon lirikada syujet so`z lirika janrlari

DOC 62.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662582755.doc lirika lirik kechinma lirik qahramon lirikada syujet so’z lirika janrlari lirika lirik kechinma lirik qahramon lirikada syujet so`z lirika janrlari reja: 1. kirish 2. lirika 3. lirik kechinma 4. lirik qahramon 5. lirikada syujet 6. so`z 7. lirika janrlari v. g. belinskiy yozganidek, “lirik asarning mazmuni obyektiv voqyeaning taraqqiyoti emas, uning mazmuni – subyekning o`zi va u orqali o`tgan hamma narsadir... kishini mashg`ul etgan, to`lqinlantirgan, shodlatgan, qayg`uga solgan, zavqlantirgan, tinchitgan, hayajonlantirgan nima bo`lsa, qisqasi subyekning ma`naviy hayotini tashkil qilgan hamma narsa, subyekt ichiga nima kirsa, unda nima paydo bo`lsa, shularning barchasini lirika o`zining qonuniy boyligi kabi qabul qiladi ” (v. g. belinskiy, 184 - bet). demak, lirikaning bosh xislati subyektivlik, shoir qalbida yuz beradigan kechinma, shu kechinma uyg`otgan sezgilarni voqye qilish san`atidir. lirika – fikrdan tug`ilgan sezgi mevasi – bir oniy kayfiyatning hosilasi bo`lgani sabab, “shoir ruhi boshqa kayfiyatga bo`ysinmasdan ilgari qog`ozga ko`chishi” shart. shuning uchun ham u qisqa, …

anarli javob bermoq uchun his nima, degan masalani hal qilish zarur. hissiyot, o`zinig etimologik ma`nosiga ko`ra, tanimiz, jismimiz, qonimizga tegishli. his va sezgilarning o`zaro tafovuti shundaki, keyingisi tanimizda biror moddiy jism ta`sirida qo`zg`olgan jismoniy sezgi, birinchisi ham jismoniy, biroq u fikrdan tug`ilgan sezgi. shu sababli ham qandaydir hisob – kitob yoki quruq mulohazalar bilan mashg`ul bo`lgan odam hissiyotdan to`lqinlanib, larzaga tusharkan, qo`lini ko`kragiga qo`yib yoki yuragiga mahkam bosib oladi. chunki ko`kragida nafasi bo`g`iladi, chunki ko`kragi qisadi yoki kengayadi, yonadi yo sovqatadi, chunki yuragi orziqadi, titraydi, depsinib uradi; shuning uchun ham u chekinadi va qaltiraydi, qo`llarini ko`taradi, butun jonini boshdan oyoq qaynoq ter qoplaydi, sochlari tikka turib ketadi. binobarin, asar fikrchan, hissiyotdan mahrum bo`lishi mumkinligi juda tushunarli; bunday holda o`sha asarda poeziya bo`larmikan? aksincha, asarda his bor ekan, fikr bo`lishi muqarrarligi ham juda tushunarli bir hol. tabiiyki, his teran bo`lgan joyda fikr ham teran bo`ladi va aksincha... shoirning boshida tug`ilgan fikr, …

o`plar adirlarda bug`doy o`radi, tanklar dalalarda paxta teradi. millatlar, elatlar, oq tan, qora tan – hammasi hazrati inson bo`ladi. olam guliston bo`ladi bir kuni... —shoirlar-chi, bobo, shoirlar nima bo`ladi? —shoirlarning shodlikdan yuraklari yorilib o`ladi! ko`rayapsizki, she`rda shoir zamin uzra kelajakda “hazrati insonlar” jamiyatining, komil insonlar dunyosining yuzaga kelishini orzu qiladi. uning “bir kuni olam guliston bo`lishiga” ishonchi to`liq. orzu va ishonch tuyg`ulari shunchalik samimiy, shunchalik yuquvchanki, shoir bilan nevara o`rtasidagi dialogdan, undagi topqirlikdan (hazildan) qalbingiz o`rtanadi. she`r bir oniy fikr va hisning mahsuli, mahsuli bo`lganda ham yaxlitliligi – jonliligi bilan maftun etuvchi, ohangi bilan dilni qitiqlovchi bo`lgani sabab – bir zumlik “harorat” bilan uzoq yillarni, umrlarni “isitadi”, boyitadi, orzularga qanot beradi, ishonchlarni mustahkamlaydi. shuning uchun ham she`r doimo musiqiydir, doimo vaznlidir, ritmika, qofiya, band jihatdan uyushgandir. doim samimiydir, doim ta`sirdordir, doim jozibadordir. lirikaning subyektivligidan – ya`ni hayotni, insonlar olamini faqat shoir shaxsi orqaligina anglashimizdan shunday xulosa kelib chiqadi: lirik asar …

rishib butunlashgani kabi), yaxlitlashadi. ana shu yaxlitlilikdan lirik qahramon dunyoga keladi. “lirik qahramon – lirik asarlarda kechinmalari tasvirlanayotgan kishi, shoirning umumjamiyat uchun qimmatli his va fikrlarini tashuvchi shaxsdir. u shoir shaxsi bilan estetik idealning quymasidir” (i. sulton, 252- bet). lirik qahramon tarixi (konkret har bir she`rdagi kechinma - obraz tarixi) ning mavjudligi lirikadagi syujetni voqye qiladi. lirik asar bir oniy kechinmaga suyangani uchun ham undagi syujet eposdagi kabi “voqyealar silsilasi” tarzida namoyon bo`lmaydi, balki u oniy - ruhiy harakat ifodasi tarzida yuzaga chiqadi. syujet adabiyotning uchinchi elementi va usiz badiiy asar bo`lishi mumkin emasligi qoidasini (ushbu asarning “syujet va kompozisiya” qismini eslang) xotirga keltirsak, demak, lirikada syujet o`ziga xos bo`ladi. o`ziga xoslik – lirikaning subyektivlik mohiyatidan, lirik qahramonning dunyosidan kelib chiqadi va u har bir lirik asarda ifodalangan oniy - ruhiy kechinma tarixi – boshlanishi, rivoji, xulosasi bilan o`lchanadi. sirojiddin sayyidning “ey do`st” ruboiysining birinchi bayti: bu olam hamisha shundoq …

o`ziga xoslikni lirikaning predmeti keltirib chiqaradi. ma`lumki, prozada pauzalar erkin, poeziyada esa qonuniyatli, prozada ritmik pauza yo`q, poeziyada esa bor; proza asari misra va bandlarga bo`linmaydi, poeziya asari esa bo`linadi... prozada qofiya yo`q, qofiya prozada alohida sistema tarzida emas, poeziyada bajargan vazifani bajarmaydi. qofiya, asosan, poeziyaning muhim xususiyati. chunki u poeziyada strofik va ritmik vazifani bajaradi. so`zlar poeziyada qofiya, vazn, band, tovush takrori, so`z takrori (epifora, anafora, hojib, radif), inversiya, musiqiylik, ritm, turoq, misra, band, turkum, ritmik pauza jihatidan aloqador holda amal qiladi, prozada esa so`z bunday vazifani ado qilmaydi... poeziyada gap, jumla, so`zninggina emas, balki bo`g`in, nutq tovushlari, hatto nutq tovushlarining unli yo undoshligi ham o`ziga xos ahamiyatga ega; ular kuchli “mehnat intizomi”ga, tartibga bo`ysinadi va yagona, muayyan sistemaga aylanadi, ayni shunday tartib nasrda yo`q...”1 demak, lirikaga xos emosional – hissiy fikrlash, monologik nutq uning so`z poetikasini ham o`ziga xos olamini yaratadi. lirikada janrlar masalasi to`g`risida turli – tuman …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "lirika lirik kechinma lirik qahramon lirikada syujet so`z lirika janrlari"

1662582755.doc lirika lirik kechinma lirik qahramon lirikada syujet so’z lirika janrlari lirika lirik kechinma lirik qahramon lirikada syujet so`z lirika janrlari reja: 1. kirish 2. lirika 3. lirik kechinma 4. lirik qahramon 5. lirikada syujet 6. so`z 7. lirika janrlari v. g. belinskiy yozganidek, “lirik asarning mazmuni obyektiv voqyeaning taraqqiyoti emas, uning mazmuni – subyekning o`zi va u orqali o`tgan hamma narsadir... kishini mashg`ul etgan, to`lqinlantirgan, shodlatgan, qayg`uga solgan, zavqlantirgan, tinchitgan, hayajonlantirgan nima bo`lsa, qisqasi subyekning ma`naviy hayotini tashkil qilgan hamma narsa, subyekt ichiga nima kirsa, unda nima paydo bo`lsa, shularning barchasini lirika o`zining qonuniy boyligi kabi qabul qiladi ” (v. g. belinskiy, 184 - bet). demak, lirikaning bosh...

DOC format, 62.0 KB. To download "lirika lirik kechinma lirik qahramon lirikada syujet so`z lirika janrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: lirika lirik kechinma lirik qah… DOC Free download Telegram