ер шарнинг харakati

PPT 19 sahifa 1,8 MB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,8 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

o’zbekiston respublikasi halq ta’limi vazirligi toshkent viloyati pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti машғулот тури: амалий машғулот мавзу: ер шарнинг харкати мавзу режаси: 1.йил фасилларнинг алмашиши 2. кеча ва кундуз суткалик ритм. ернинг ўз ўқи атрофида айланиши ер шари ўз ўқи атрофида ғарбдан шарққа томон айланади ернинг яна шу ўз ўқи теварагида айланиб чиқиш вақти сутка деб айтилади 01 02 03 04 ер айланишининг бурчак ҳисобидаги тезлиги унинг ҳамма қисмида тенг, у бир соат вақт ичида 150 силжийди (3600:240=150 ер айланишининг масофа ҳисобидаги тезлиги бир йил эмас, турли паралеллар учун турличадир экватор атрофида у секундига 464 м тезликда айланиб катта доира ҳосил қилса, ундан ҳар иккала қутбга борган сари айланиш тезлиги сустлашади ва кичик айлана ясайди ер ўқининг учида жойлашган икки нуқта (шимолий қутб ва жанубий қутб) ернинг суткалик ҳаракати жараёнида бир жойда ҳаракатсиз туради, яъни ернинг бошқа нуқталари сингари айлана ясамайди. ернинг ўз ўқи атрофида айланиши кеча …

2 / 19

бўлур эди. ер шарининг ўз ўқи атрофида айланиши туфайли шамоллар ва оқимлар дастлабки йўналишига нисбатан шомолий ярим шарда ўнг томонига, жанубий ярим шарда эса чап томонга бурилади. ой суткаси (24 соат 50 минут) давомида денгиз суви икки марта кўтарилади ва икки марта пасаяди. демак, сув кўтарилиши ва қайтиши орасидаги вақт 6 соат-у 12 минут, 30 секундга тенг. ернинг ўз ўқи атрофида айланиши туфайли унинг шимолий ва жанубий қисмида ўз ҳолатини ўзгартирадиган икки нуқта – қутблар вужудга келган. ўша икки қутбни бирлаштирувчи чизиқлар меридианлар дейилади. карта ва глобусда экваторнинг икки томонида унга параллел бўлган хаёлий доиралар чизилади. бу доиралар параллеллар дейилади. ер шаридаги ўша икки қутбдан баравар масофада турадиган доира ўтказилади ва бу доира экватор дейилади. бу чизиқ ер шарини икки ярим шарга – шимолий ва жанубий яримшарларга ажратиб туради. эслаб қолинг бундай жараённи ернинг суткали ритмиклиги дейилади. ернинг суткали ритмиклиги унинг қуёш нури билан ёритилиб турган кундузги қисмининг ўта исиб …

3 / 19

бўлади ер қуёш атрофида айланаётганда ўз орбита текислигига (660 33ъ 15ъъ) оғишганлиги ўз навбатида йил фаслларини вужудга келтириб чиқаради. ер ўз ўқи атрофида айланишидан ташқари, яна секундига ўртача ҳисобга 29,76 км тезликда қуёш атрофида ҳам айланади yerning quyosh atrofida aylanishi – yil fasllari турли географик кенгликларда энг қисқа ва энг узун кунларнинг давомийлиги кенгликлар градус ҳисобида энг узун кун энг қисқа кун кенгликлар градус ҳисобида қуёш ботмайдиган суткалар сони қуёш чиқайдиган суткалар сони 0 12 с 00 мин 12 с 00 мин 66033 1 1 10 12 с 35мин 11 с 25 мин 70 65 60 20 13 с 13 мин 10 с 47 мин 75 103 97 30 13с 56 мин 10 с 04 мин 80 134 127 40 14с 51 мин 9 с 09 мин 85 161 153 50 16 с 09 мин 7 с 51 мин 85 161 153 60 18 с 30 мин 5 с 30 …

4 / 19

. маълумки, ой ер атрофида ғарбдан шарққа томон ҳаракат қилиб, қуёш тўғрисига келганда ой боши бўлиб (лекин бу вақтда ой кўринмайди) 1-2 кундан сўнг у ғарбда кечқурун ўроқ шаклида кўринади ва уни “янги ой” дейилади. ой бошидан иккинчи ой бошигача 29 сутка 12 соат 44 минут 3 секунд1 (29,5 сутка) вақт ўтади ва уни ой календарининг ойи деб аталади. ой календари бўйича бир йил 354 кун бўлиб 12 ойга (29,6х12-354 кун) бўлинган. бу календар бўйича тоқ ойлар (i, iii, v, vii, iх, хi) 30 кунга, жуфт ойлар (ii, iv, vi, viii, х, хii) эса 29 кунга (6х30+6х29=354) тенг. ҳижрий шамсий календари № арабча айтилиши ўзбекча айтилиш ҳозирги замон ҳисобига кўра неча кун 1 ҳамал қўй 21 март-21 апрел 30-31 2 савр сигир 21 апрел- 21 май 31-32 3 жавзо эгизак қиз 21 май- 21 июн 31-32 4 саратон қисқичбақа 21 июн-21 июл 31-32 5 асад арслон 21 июл-21 август 31-32 …

5 / 19

лади? тўрт фасл ҳам ўз вақтида бўладиган иқлим минтақаси бу...? қуёш системасида ер сайёраси нечанчи ўрнида туради? тўрт йилда бир марта содир бўладиган холат? голфстрим оқими қайси океанда вужудга келади? сариқ, япон, шарқий хитой денгизи қайси океанга тегишли?

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ер шарнинг харakati" haqida

o’zbekiston respublikasi halq ta’limi vazirligi toshkent viloyati pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti машғулот тури: амалий машғулот мавзу: ер шарнинг харкати мавзу режаси: 1.йил фасилларнинг алмашиши 2. кеча ва кундуз суткалик ритм. ернинг ўз ўқи атрофида айланиши ер шари ўз ўқи атрофида ғарбдан шарққа томон айланади ернинг яна шу ўз ўқи теварагида айланиб чиқиш вақти сутка деб айтилади 01 02 03 04 ер айланишининг бурчак ҳисобидаги тезлиги унинг ҳамма қисмида тенг, у бир соат вақт ичида 150 силжийди (3600:240=150 ер айланишининг масофа ҳисобидаги тезлиги бир йил эмас, турли паралеллар учун турличадир экватор атрофида у секундига 464 м тезликда айланиб катта доира ҳосил қилса, ундан ҳар иккала қутбга борган сари айланиш тезлиги сустлашади ва кичик айлана яса...

Bu fayl PPT formatida 19 sahifadan iborat (1,8 MB). "ер шарнинг харakati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ер шарнинг харakati PPT 19 sahifa Bepul yuklash Telegram