шўрҳок ва шўрҳоксимон шўртоб ва шўртобли ҳамда мелиорация жиҳатдан оғир тупроқларни ўзлаштириш

DOC 149,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1491132137_67782.doc шўрҳок ва шўрҳоксимон шўртоб ва шўртобли ҳамда мелиорация жиҳатдан оғир тупроқларни ўзлаштириш режа: 1. шўрҳок ва шўрҳоксимон, шўртоб ва шўртобли ерлар, уларнинг мелиоратив ҳолати, 2.тақир ва тақирсимон, гипсли, карбонатли тупроқлар, уларнинг мелиоратив ҳолати, ўзлаштириш технологияси, 3.қумли ва қумлоқ ерларни ўзлаштириш. 4.ўзлаштириш технологияси, ўзлаштиришнинг ўзига хос усуллари (кольматаж, зичлаш, минерал ва органик ўғитлар қўллаш) таянч тушунчалар: шўрҳок тупроқлар, шўрхоксимон тупроқлар, шўртоб тупроқлар, шўртобли тупроқлар, ўзлаштирилган ерлар, ўзлаштирилиши мумкин бўлган ерлар, ўзлаштириш технологияси, дастлабки экинлар ва асосий экинлар агротехникаси. 1. шўрҳок ва шўрҳоксимон, шўртоб ва шўртобли, гипсли, карбонатли тупроқлар ўзбекистон республикасининг текислик минтақасида, яьни мирзачўл, жиззах, шеробод, қарши чўлларида, бухоро, хоразм вилоятларида , қорақалпоғистон республикасида кенг тарқалган. бундай тупроқлар оч тусли бўз, тақир ва тақирли, ўтлоқи –ботқоқ тупроқлар таркибида бўлиб, шўрланиш даражалари шўрланиш типлари ва тупроқ таркибидаги ткзли қатламларнинг жойлашиш чуқурлиги билан бир-биридан фарқланади. шўрҳоксимон тупроқлар нинг таркибида 0,3-2,0 % гача тузлар бўлиб, тузли қатлам ер юзасидан 30-50 см дан 70-150 …

ив ҳолатини агротехникавий тадбирлар мажмуасини тўғри амалга ошириш туфайли яхшилаш мумкин. бунинг учун далаларни текислаш, шўрланган сизот сувларни чиқариб юбориш, зовур-захкаш тармоқларини барпо килиш, тупроқ шўрини ювиш каби тадбирлардан фойдаланиш зарур. шўрланган бўз ва кўриқ ерлар икки асосий босқичда ўзлаштирилади: ирригация-мелиорация жиҳатидан ўзлаштириш - суғориш ва шўр ювиш тармоқларини қуриш, уларга сув боғлаш иншоотларини, нов кўприклар қуриш, ерларни асосли текислаш ва бошқалар;хўжалик жиҳатидан ўзлаштириш - шўрини ювиб, экин экиб қишлоқ хўжалик оборотига киритиш. ўзлаштириш тадбирлари гидромелиорация ва агромелиорация тадбирлар мажмуасидан иборат бўлади. ерни гидромелиорация жиҳатидан ўзлаштиришда кўриқ ернинг чўкишига қарши зарур тадбирлар қўллаш жуда муҳим. кўриқ ерлар суғорилгандан кейин намланиб, зичлашиши натижасида чўкади. аввало тупроқ ичидаги минг-минглаб ҳашорат ва жониворлар ўтган йўллар, ўсимлик илдизларининг чириб, ўрни бўшаб қолиши бунга сабаб бўлади. кейинчалик тупроқ-грунтнинг қаволи жойлари кулаб тушади ва натижада ер чўкади.тупроқ таркибидаги тузларнинг сувда эриб кетиши натижасида ҳам ер чўкиши мумкин. ер кўп чўкканда катта-катта ёрилиб, воронка шаклидаги чуқурга айланади. …

ериш керак. хўжалик ҳудудидаги ажриқ босган партов ерлар шўр ювишдан олдин ағдаргичи олиб кўйилган кўп корпусли плуг билан қиркиб олинади, кейин улар чуқур қилиб ҳайдалади ва ишлов берилади. ёввойи ўтлардан: оқбош, олабўта, кермак каби ўтлар яхши ўсган бўз ва кўриқ ерларни ўзлаштириш бошқа ерларга қараганда бир оз фарқ қилади. бундай тупроқлар серковак бўлади, уни турли ҳашорат ва жониворлар илма-тешик қилиб юборган, ўсимлик илдизлари чириб бўшаган бўлади ва хакозо. бундай ерлар ёввойи ўтлардан тозаланиб текислангач, чуқур қилиб ҳайдаб, бороналаб, мола бостирилгандан кейин ювилиши керак. тупроқдаги ковакларни йўқотиш, сувни сизиб кетишини камайтириш мақсадида тупроқ майдаланади ва зичланади. шундай қилинмаса, шўр ювиш вақтида сув тузларни эритиб улгурмасдан, остки қатламларга ўтиб кетади ва сизот сувлар сатҳиши юқорига кўтарилишига сабаб бўлади. зичланган тупроқларни ювишда сувнинг ишқорсизлантириш таъсири анча кучаяди. лекин устини сийрак ёввойи ўтлар қоплаган кучли шўрланган кўриқ ерларга яхшилаб ишлов бериш ва зичлашнинг ҳожати йўқ тажриба кўрсатишича бундай ерлар қайдалгандан кейин мола бостирилса, тупроғи …

ораналаниши лозим. механик таркиби оғир, кучли шўрланган, катта шўр ювиш меъёрини талаб қилувчи ерларни шоли экиш йули билан ўзлаштириш фойдали. шоли экилганда шўр ёзнинг энг иссиқ, тупроқ ва сувнинг энг қизиган вақтида ювилади. шунда тупроқдаги тузлар яхшироқ ва тезроқ эрийди. шоли экиб ерни шўрдан тозалаш учун етарлича зовур тармоқпари мавжуд бўлиши керак. тупроқ - мелиоратив шароитларга қараб, доимий зовурларнинг чуқурлиги 2,5-3,5 м; ўзлаштиришнинг дастлабки даврида зовурлар оралиғидаги масофа 200-400 м бўлиши керак. доимий зовурлар билан бирга муваққат зовурлардан ҳам фойдаланиш керак. шунда тупроқ даги тузлар бирмунча яхши ювилади. шоли шўрга унча чидамаганлигидан экишдан олдин у экиладиган ерни яхшилаб ювиш зарур. ер 5-10 кун давомида ювилиши лозим. олинадиган ҳосил экишдан олдин ернинг қанчалик яхши ювилишига боғлиқ.ўзлаштириладиган ерлардаги шоли полчалари узлуксиз 40-60 минг м3/га умумий ювиш меъёри бериб суғорйлади, шундан ташланадиган сув 20-40 % ни ташкил қилади. иложи борича, шолипоялардан сувни зовурларга ташламасдан шоли етиштириш лозим. шундагина тупроқ шўрдан яхшироқ тозаланади.агар сувни …

дан, яъни агротехникавий, биологик, кимёвий усуллардан фойдаланиш мумкин. ерни куёшда қиздириш учун шудгор килиб қўйиш, қумлаш, гунг солиш, шунингдек маданий ўғитлар солиш каби агротехникавий тадбирлар қўлланилади. беда ва сидерат ўсимликлар экиш шўртобли тупроқларни ўзлаштиришнинг биологик усулидир.ўтларнинг илдиз тизими тупроққа механик жиқатдан таъсир қилиб, унинг структурасини яхшилайди. сидерат ўсимликлар сифатида шабдар ёки арпа экиш мумкин. тупроқни гипслаш кучли шўртобли тупроқларни кимёвий йўл билан ўзлаштириш усулига киради. тупроққа гипс солинганда тупроқ сингдирувчи комплексидаги ма+ ва са++ узаро қайтма реакцияга киришади. 2nа(ск) + саs04↔са(ск) + nа2s04 тупроққа сингдирилган натрийнинг микдорига қараб, зарур бўлган гипс миқдори 5 т дан 10-20 т/га гача боради. гипс кам эрувчан бўлганлиги сабабли жуда секин таъсир қилади, сепилганидан уч йил ўтгач, таъсири кучли сёзилади.шўртобли тупроқларни ўз таркибидаги са++ заҳиралари ҳисобига ўзлаштириш мумкин. бунинг учун ерни чуқур (35-40 см) ағдариб ҳайдаб, пастки гипсли қатламни тупроқ юзасига чиқариш лозим. зовурлаштирилган шароитда кузги-кишки шўр ювиш йўли билан шўр ерларни ўзлаштириш усули, асосан, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шўрҳок ва шўрҳоксимон шўртоб ва шўртобли ҳамда мелиорация жиҳатдан оғир тупроқларни ўзлаштириш"

1491132137_67782.doc шўрҳок ва шўрҳоксимон шўртоб ва шўртобли ҳамда мелиорация жиҳатдан оғир тупроқларни ўзлаштириш режа: 1. шўрҳок ва шўрҳоксимон, шўртоб ва шўртобли ерлар, уларнинг мелиоратив ҳолати, 2.тақир ва тақирсимон, гипсли, карбонатли тупроқлар, уларнинг мелиоратив ҳолати, ўзлаштириш технологияси, 3.қумли ва қумлоқ ерларни ўзлаштириш. 4.ўзлаштириш технологияси, ўзлаштиришнинг ўзига хос усуллари (кольматаж, зичлаш, минерал ва органик ўғитлар қўллаш) таянч тушунчалар: шўрҳок тупроқлар, шўрхоксимон тупроқлар, шўртоб тупроқлар, шўртобли тупроқлар, ўзлаштирилган ерлар, ўзлаштирилиши мумкин бўлган ерлар, ўзлаштириш технологияси, дастлабки экинлар ва асосий экинлар агротехникаси. 1. шўрҳок ва шўрҳоксимон, шўртоб ва шўртобли, гипсли, карбонатли тупроқлар ўзбекистон республикасининг текисл...

Формат DOC, 149,5 КБ. Чтобы скачать "шўрҳок ва шўрҳоксимон шўртоб ва шўртобли ҳамда мелиорация жиҳатдан оғир тупроқларни ўзлаштириш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шўрҳок ва шўрҳоксимон шўртоб ва… DOC Бесплатная загрузка Telegram