2-mavzu. etikaning asosiy kategoriyalari va tamoyillari

PPTX 37 pages 334.1 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 334.1 KB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

2- мавзу.этиканинг асосий категориялари ва тамойиллари. 2- мавзу.этиканинг асосий категориялари ва тамойиллари. 2- мавзу.этиканинг асосий категориялари ва тамойиллари. режа: 2.1. этика категориялари тушунчаси. 2.2. асосий ахлоқий категориялар: яхшилик ва ёмонлик, адолат ва бурч, виждон, маъсулият, қадр-қиммат, ор-номус. 2.3. этиканинг асосий тамойиллари. этика категориялари ахлоқий танлов ихтиёр эркинлиги ахлоқий англаш ахлоқий ҳис туйғулар ахлоқий фаолият муҳаббат ва нафрат эзгулик ва ёвузлик яхшилик ва ёмонлик виждон ва бурч адолат ор-номус ҳаётнинг асосий омиллари табиат ҳайвонот башарият 4 ақл ихтиёр эркинлигини, ихтиёр эркинлиги эса ахлоқни тақозо этади ақл - олтинчи сезги ёки иккинчи юрак, юрак ичидаги юрак имом ғаззолий инсон идрок этади, мулоҳаза қилади, фикрлаш қобилиятига эга ақл ифодаси дастлабки ахлоқий фикрлар қадимий эртаклар, афсоналар, ривоятларда ва халқ мақолларида ўз ифодасини топган. ёзув пайдо бўлишига қадар халқ руҳини ифодаловчи мазкур асарлар қадимги кишилар маънавий фаоллигининг бирдан-бир манбаи бўлган ихтиёр эркинлиги инсондаги ихтиёр эркинлиги зарурият талаби билан оқилона, ақлга бўйсундирилган равишда, чекланади, яъни нисбийлашади. …

2 / 37

қори космик тамойил ҳамдир. ирода онг асосида ётади ва нарсаларнинг умумий моҳиятидир”. иродани нарсаларнинг умумий моҳияти сифатида тушунтиришда шопенгауэр кант назариясига суянади, унга мувофиқ онгда фақат оламдаги нарсалар образлари ифодаланади, уларнинг ички моҳиятлари эса ечилмай қолган эди. ирода ҳақида а.шопенгауэр 1.олам инсон онгида тасаввурлар дунёсидир; 2.олам, ундаги нарсалар, ҳодисалар моҳияти “нарса ўзида” эмас, балки иродадир; 3.ҳодисалар дунёси ва моҳиятлар дунёси ўз навбатида тасаввурлар ва ирода дунёсидир; 4.инсон иродаси унинг ҳаракатларини аниқлагани каби, дунё бўйлаб ҳаракат қиладиган умумий ирода, нарсалар ва ҳодисалар иродаси олам, предметлар ҳаракати, ҳодисалар келиб чиқишини келтириб чиқаради; 5.ирода нафақат тирик организмлар, балки нотирик организмларга ҳам “онгсиз”, “ухлаётган” ирода шаклида хосдир; 6.олам ўз моҳияти билан ироданинг амалга ошишидир. умуман файласуфнинг инсон тақдири, эркинлик ва зарурат, бахт масалаларига қарашлари пессимистик характерга эга. шопенгауэр инсон ва унинг онги асосига иродани қўйган бўлсада, у инсоннинг нафақат табиат устидан, балки ўз тақдири устидан ҳам ҳукмронлик қила олишига ишонмайди. ахлоқ тузилмаси ахлоқий англаш …

3 / 37

еодоблик ҳисобланади. бунинг одобдан ташқари гигеник-озодалик нуқтаи назаридан ҳам аҳамияти бор: овқатланиш пайтида рўмолсиз аёл ёки дўпписиз эркак бошидан соч толаси, кепак, чанг-гард таомга ёки дастурхонга тушиши мумкин ахлоқ хусусиятлари 2.1. асосий ахлоқий категориялар: яхшилик ва ёмонлик, адолат ва бурч, виждон, маъсулият, қадр-қиммат, ор-номус. : яхшилик ва ёмонлик, адолат ва бурч, виждон, маъсулият, қадр-қиммат, ор-номус. а.авлоний яхши хулқ ҳақида yaxshi xulqlar yaxshi xulq: bir qismi o’z nafsimizga, bir qismini bir- birimizga qarshu ishlatmak uchun kerakli bo’lgan yaxshi xulqlar: fatonat, diyonat, islomiyat, nazofat, g’ayrat, riyozat, qanoat,shijoat, ilm, sabr, hilm, intizom, miqyosi nafs, vijdon, vatanni suymak, haqqoniyat, nazari ibrat, iffat, hayo, idrok va zako, hifzi lison, iqtisod, viqor,xavf va rajo, itoat, haqshunoslik, xayrixohlik, munislik, sadoqat, muhabbat va afvdur. mana bu yozdig’imiz yaxshi xulqlar aql va shar’i sharifga muvofiq. alloh taolo ham bandalar qoshida maqbul va mu’tabardur. yaxshi xulqlarni qo’lga olmak uchun ota-ona, muallim ustodlarimiz hazratlarining hikmatli nasihatlarini jon qulog’i birla tinglab, doim …

4 / 37

ning lazzati yaxshi so’zlarni eshitub va ko’rub hissa olmak, yomon va zararlilarini uqub, bilub o’zini tiymak, qo’ldan kelguncha xalq va millat foydasiga tirtishmak va bu fano dunyodan yaxshilik otini olub ketmakdadur. chunki har narsaning haddan ortuqchasi isrofdur. lekin yaxshilik va yaxshi sifat qancha ko’p bo’lsa, shuncha mamduh va maqbuldur виқор viqor viqor deb kibr va g’ururdan, manmanlikdan o’z nafsini saqlamakni aytilur. viqor shar’ va hikmat yuzasidan inson uchun eng kerakli yaxshi xulqlarning biridur. viqorsiz odam e’tiborsiz boyga, kibrli kishi illatli faqirga o’xshaydur. har kimning qadr va e’tibori nafsining viqori ila o’lchanur. виждон vijdon vijdon deb ruhimizga, fikrimizga ta’sir qiladurgan hissiyot, ya’ni sezuv – tuymaqdan iborat ma’naviy quvvatni aytilur. biz har vaqt af’ol va harakotimizni yaxshi va yomonlig’ini, foyda va zararlig’ini onjaq vijdonimiz ila bilurmiz. vijdon insonning aql va fikrini haqiqiy mezonidurki, bu tarozu ila o’z kamchiliklarini o’lchab bilmak ila barobar boshqalarning ham af’ol va harakotini sezur. ахлоқий қадрият манбаи инсон …

5 / 37

и жиҳатдан, қадр-қиммат тушунчасига алоқадир. зеро номус моҳиятан шахснинг ўз қадр-қимматини англаб етиши, шу қадр-қимматнинг жамият томонидан тан олиниши ёки олинмаслига муносабати билан белгиланади. гоҳо уни ор тушунчаси билан чалкаштириш, ҳоллари ҳам учраб туради. лекин аслида, номусга нисбатан ор анча тор қамровдаги, нисбатан залварсиз тушунча. чунончи, ориятли одам деганда, ўз сўзининг устидан чиқадиган, садақа тарзида қилинган мурувватлардан баланд турадиган шахс тушунилади. беор одам эса – ўз шаънига айтилган гапларга парво қилмай, ишини бажариб кетаберадиган, айтилган-айтилмаган жойларга суқилиб кираверадиган сурбетнамо киши. номус – ижтимоийлик хусусиятига эга, кенг қамровли. номус йўлида инсон ҳатто ўз ҳаётидан кечиши мумкин, одамлар ўз номуси, оила номуси, миллат номуси деб курашадилар. яхшилик ва ёмонлик ахлоқий баҳонинг энг умумий шакллари. яхшилик ва ёмонлик ўзаро муносабатли, айни пайтда қутбий ва бир-бирини инкор этувчи категориялардир. яхшиликда-ижобий нарса ва ходисалар, ёмонликда салбий тасаввурлар ифодаланади. адолат шахс ва ижтимоий гуруҳлар имкониятлари ва талабалари, хуқуқлари ва фаровонлигининг меъёрини, жамиятнинг шахс олдига қўядиган талаблари …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "2-mavzu. etikaning asosiy kategoriyalari va tamoyillari"

2- мавзу.этиканинг асосий категориялари ва тамойиллари. 2- мавзу.этиканинг асосий категориялари ва тамойиллари. 2- мавзу.этиканинг асосий категориялари ва тамойиллари. режа: 2.1. этика категориялари тушунчаси. 2.2. асосий ахлоқий категориялар: яхшилик ва ёмонлик, адолат ва бурч, виждон, маъсулият, қадр-қиммат, ор-номус. 2.3. этиканинг асосий тамойиллари. этика категориялари ахлоқий танлов ихтиёр эркинлиги ахлоқий англаш ахлоқий ҳис туйғулар ахлоқий фаолият муҳаббат ва нафрат эзгулик ва ёвузлик яхшилик ва ёмонлик виждон ва бурч адолат ор-номус ҳаётнинг асосий омиллари табиат ҳайвонот башарият 4 ақл ихтиёр эркинлигини, ихтиёр эркинлиги эса ахлоқни тақозо этади ақл - олтинчи сезги ёки иккинчи юрак, юрак ичидаги юрак имом ғаззолий инсон идрок этади, мулоҳаза қилади, фикрлаш қобилиятига эга ақл...

This file contains 37 pages in PPTX format (334.1 KB). To download "2-mavzu. etikaning asosiy kategoriyalari va tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: 2-mavzu. etikaning asosiy kateg… PPTX 37 pages Free download Telegram