chizma geometriya fani va monj usuli

PPTX 19 pages 2.5 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

kirish. chizma geometriya fani. monj usuli. kirish. chizma geometriya fani. monj usuli. kirish. chizma geometriya fani va uning vazifalari. g. monj. proyeksiyalash usullari. markaziy va parallel proyeksiyalash usullari. nuqtani ortogonal proyeksiyasi. g. monj usuli. nuqtaning epyuri. nuqtani o’zaro perpendikulyar bo’lgan uchta tekislikka proyeksiyalash. oktantlar. xususiy holatda joylashgan nuqta. gaspard monge 1746-1818 uch o’lchamli tasvirni ikki o’lchamli proeksiyalarga o’tkazish usulini ishlab chiqgan chizma geometriya fani va uning vazifalari. chizma geometriya fani matematika fanining mahsus yo’nalishlaridan biri bo’lib, unda quyidagi masalalar o’rganiladi: 1. fazoviy geometrik ob’ektlar ( nuqta, to’g’ri va egri chiziqlar, teklislik, sirt va boshqalar) ning tekislikda proyeksiyalarini hosil qilish usullarini; 2. fazoviy geometrik ob’ektning tekis chizmasida (epyurda) geometric masalalarni grafikaviy yasash yo’li bilan, ularni yechish usullarini; 3. fazoviy geometrik ob’ektlarning berilgan tekis chizmalari bo’yicha, ularning fazoviy ko’rinishini va vaziyatini tasavvur qilish hamda ularning yaqqol tasvirlarini yasash usullarini; 4. fazoviy geometrik ob’yektlarning grafikaviy va analitik modellari hamda ularning biridan ikkinchisiga o’tish …

2 / 19

ataladi. shunga ko’ra, proyeksiyalash usuli asosan ikki xil bo’ladi. 1.markaziy proyeksiyalash usuli. 2. parallel proyeksiyalash usuli. bu usullarni alohida-alohida ko’rib chiqamiz. 1. markaziy proyeksiyalash usuli. ta’rif: agar proyeksiyalovchi nurlar fazodagi bitta nuqta orqali o’tsa va o’z yo’nalishida fazodagi geometrik ob’ektning nuqtalari orqali o’tib uni tekislikda proyeksiyasini hosil qilsa, u holda, bunday proyeksiyalash markaziy proyeksiyalash usuli deb ataladi. (·) s – proyeksiyalash markazi; p – proyeksiyalar tekisligi; (abc) – geometrik ob’ekt; [sa), [sb), [sc), [sd) -proyeksiyalovchi nurlar; [sd)׀׀p => [sd)∞ ∩ p = (·)dp; [sa) ∩p = (·)ap; [sb) ∩ p = bp; [sc) ∩ p = (·)cp; (apbpcp) – geometrik ob’ektning p – tekislikdagi markaziy proyeksiyasi. 1-chizma p a b c ap cp bp d ( )dp∞ s 1-chizmadan ko’rinib turibdiki, fazodagi geometrik ob’ekt siniq chiziqdan yoki ko’pburchakdan iborat bo’lsa, proyeksiyalash jarayonida piramida sirti hosil bo’ladi. markaziy proyeksiyalash usulidan foydalanib chizilgan tasvir perspektiva deyiladi va bu usul chizma geometriya fanining …

3 / 19

llel proyeksiyasi. p ap cp bp a b c 3-chizmadan ko’rinib turibdiki, fazodagi geometrik ob’ekt siniq chiziqdan yoki ko’pburchakdan iborat bo’lsa, proyeksiyalash jarayonida prizma sirti hosil bo’ladi. p ap cp bp proyeksiyalovchi nurlarning proyeksiyalar tekisligiga nisbatan qanday yo’nalishda bo’lishiga qarab, parallel proyeksiyalash qiyshiq burchakli va to’g’ri burchakli bo’ladi. 4-chizmadan ko’rinib turibdiki fazodagi geometrik ob’ekt egri chiziqdan iborat bo’lsa, proyeksiyalash jarayonida silindr sirtini hosil qiladi. 4-chizma a c b parallel proyeksiyalash hossalari: to'g'ri chiziqning proyeksiyasi to'g'ri chiziq bo'ladi. fazodagi har bir nuqta va to'g'ri chiziq tekislikda o'zining yagona proyeksiyasiga ega. agar nuqta to'g'ri chiziqqa tegishli bo'lsa u holda bu nuqtaning proyeksiyasi ham to'g'ri chiziqning proyeksiyasida bo'ladi. to'g'ri chiziqni proyeksiyalash uchun uning ikkita nuqtasini proyeksiyalash kifoya qiladi. agar to'g'ri chiziq proyeksiyalash nurining yo'nalishiga parallel bo'lsa, u holda bu to'g'ri chiziqning proyeksiyasi nuqta bo'ladi. to'g'ri chiziq proyeksiya tekisligiga parallel bo'lsa, u holda to'g'ri chiziqning proyeksiyasi o'zining haqiqiy kattaligi bilan proyeksiyalanadi. to'g'ri chiziq bo'laklarining …

4 / 19

burchakli yoki ortogonal proyeksiyalash usuli deb ataladi α a b p ap bp ap bp a b s p nuqtaning ortogonal proyeksiyalari. g. monj usuli. nuqtani ikki tekislikdagi proyeksiyalari. yaqqol tasvir tekis chizma ( epyur) h-gorizontal proyeksiyalar tekisligi; v-frontal proyeksiyalar tekisligi; h ⊥ v; h ∩ v = [ox)-koordinata o‘qi; a-fazoda joylashgan nuqta; a’-fazodagi a nuqtaning gorizontal proyeksiyasi; a”- fazodagi a nuqtaning frontal proyeksiyasi; ax - a nuqtaning [ox)-o‘qidagi proyeksiyasi. v x o h h a” a a’ a’ ax v x o h a” a’ ax nuqtani o’zaro perpendikulyar bo’lgan uchta tekislikka proyeksiyalash. h va v tekisliklarga perpendikulyar bo’lgan uchinchi w – profil proyeksiyalar tekisligini o’tkazamiz. fazodagi a nuqta orqali uchchala tekisliklarga perpendikulyar qilib chiziqlar (nurlar) o’tkazamiz. ular h,v, w tekisliklari bilan kesishib a nuqtaning a' – gorizontal, a'' – frontal va a''' – profil proyeksiyalarini hosil qiladi. h va w tekisliklarni v – tekisligi bilan jipslashtiramiz. natijada a …

5 / 19

holatda joylashgan nuqta. ta’rif: agar nuqta h,v,w-proyeksiyalar tekisliklaridan biriga yoki [ox), [oy), [oz), koordinata o’qlaridan biriga tegishli bo’lsa, u holda xususiy holatda joylashgan nuqta deyiladi. nuqtaning biror-bir koordinatasi nolga teng bo’lsa, u h,v,w- proyeksiyalar tekisliklaridan biriga tegishli bo’ladi. agar xa≠o, ya≠o va za=o bo’lsa, u holda a nuqta h tekislgida yotadi. (∙)a∈h. agar xb≠o, yb=o va zb≠o bo’lsa, u holda b nuqta v tekisligida yotadi. (∙)b∈v agar xc=o, yc≠o va zc≠o bo’lsa, u holda c nuqta w tekisligida yotadi. (∙)c∈w. nuqtaning ikkita koordinatasi nolga teng bo’lsa, nuqta koordinata o’qiga tegishli bo’ladi. agar xa≠o, ya=o va za=o bo’lsa, u holda a nuqta [ox) – o’qiga tegishli bo’ladi, ()a∈ [ox). agar xb≠o, yb≠o va zb=o bo’lsa, u holda b nuqta [oy) – o’qiga tegishli bo’ladi. ()b ∈ [oy). agar xc=o, yc=o va zc≠o bo’lsa, u holda c nuqta [oz) – o’qiga tegishli bo’ladi. ()c ∈ [oz). agar nuqtaning uchchala koordinatasi nolga teng …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chizma geometriya fani va monj usuli"

kirish. chizma geometriya fani. monj usuli. kirish. chizma geometriya fani. monj usuli. kirish. chizma geometriya fani va uning vazifalari. g. monj. proyeksiyalash usullari. markaziy va parallel proyeksiyalash usullari. nuqtani ortogonal proyeksiyasi. g. monj usuli. nuqtaning epyuri. nuqtani o’zaro perpendikulyar bo’lgan uchta tekislikka proyeksiyalash. oktantlar. xususiy holatda joylashgan nuqta. gaspard monge 1746-1818 uch o’lchamli tasvirni ikki o’lchamli proeksiyalarga o’tkazish usulini ishlab chiqgan chizma geometriya fani va uning vazifalari. chizma geometriya fani matematika fanining mahsus yo’nalishlaridan biri bo’lib, unda quyidagi masalalar o’rganiladi: 1. fazoviy geometrik ob’ektlar ( nuqta, to’g’ri va egri chiziqlar, teklislik, sirt va boshqalar) ning tekislikda proyeksiyalarin...

This file contains 19 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "chizma geometriya fani va monj usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: chizma geometriya fani va monj … PPTX 19 pages Free download Telegram