суғориладиган ерлардаги зовурларнинг аҳамияти ва турлари

DOC 76.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1491131605_67773.doc суғориладиган ерлардаги зовурларнинг аҳамияти ва турлари режа: 1. зовурлар уларнинг типлари ва вазифалари. зовурлардан фойдаланиш тарихи, аҳамияти ва самарадорликлари. 2. очиқ горизонтал зовурлар. зовурларнинг таьсир механизми. зовурларнинг умумий ва иш чуқурлиги. зовурларни режали жойлаштириш, улар орасидаги масофа. 3. очиқ горизонтал зовурларнинг афзалликлари ва камчилликлари. очиқ зовурлардан фойдаланиш. 4.ёпиқ зовурларнинг тузилиши, сув сингиш жараёни, қувурларнижойлаштириш чуқурлиги, нишаблиги, зовурлар орасидаги масофа, кузатишқудуқлари. 5. тик (вертикал) зовурлар, уларнинг тузилиши. 6.зовур-кудуқларни жойлаштириш тизими. улардан ерларни мелиорациялашда ва сув билан таьминлашда фойдаланиш. таянч тушунчалар: очиқ горизонтал зовурлар, ёпиқ горизонтал зовурлар, тик зовурлар, зовур-қудуқ, кузатиш қудуқлари,таъсир этувчи радиус. адабиётлар: 1, 2, 3,8, 9, 10, 11, 15, 16, 17 1. зовурлаштириш деб, суғориладиган деҳқончиликда ернинг шўрланиши ва ботқоқланишига қарши курашда сизот сувларини суньий йўл билан чиқариб ташлаш усулига айтилади. зовурнинг асосий мақсади- тупроқнинг туз ва сув режимини тубдан яхшилаш учун тупроқ-грунтидан меьёридан ортиқча сизот сувларини чиқариб ташлашдир. уларнинг асосий вазифаси:1) тупроқдан ортиқча зарарли тузларни ювиб чиқариб …

ки ҳар бир гектар ердаги уларнинг солиштирма узунлиги 15-30 м. ни ташкил қилади. зовурлаштирилган ерларда шўр ювишнинг самарадорлиги кескин ошади, ер зарарли тузлардан тез тозаланади ва қайта шўрланишни олдини олади. зовурлар 2 гуруҳга бўлинади: 1) табиий зовурлар (дарёларнинг эски қуриган ўзанлари) 2) сунъий зовурлар. улар ўз навбатида 4 типга бўлинади; 1) очиқ зовурлар- очиқ бўйлама чуқурлар орқали сизот сувларининг чиқиши. 2) ёпиқ зовурлар- ёпиқ қувурлар орқалисизот сувларни чиқариш. 3) тик (вертикал) зовурлар- махсус қудуқлардан сизот сувларни насослар ёрдамида тортиб чиқариш. 4) аралаш зовурлар – очиқ ёки ёпиқ зовурларга қўшимча ўрнатилган тик қудуқлар ва улардан cизот сувларни табиий босим билан чиқиши. 2. очиқ горизонтал зовурлар асосан ўзбекистоннинг эскидан суғорилиб келинаётган ерларида мавжуддир. очиқ зовурлар бир-бирига туташган маълум чуқурликда ва маълум масофада қазилган канал-чуқурлар ёки мелиорация иншоатларидир. бундай зовурлар лойиқали ва лойиқасиз бўлиши мумкин. лойиқали зовурлар текис ерларда, лойиқасиз зовурлар эса адир ёки рельефи нотекис бўлган ерларда қўлланилади. очиқ горизонтал зовурлар қуйидаги …

ўпайиб кетади.зовур таьсирида сизот сувлар сатҳи пасаяди. лекин пасайиш тезлиги зовурдан узоқлашган сари камайиб боради. шунинг учун сизот сувининг сатҳипарабола шаклида- зовурга томон эгилган бўлади. бу турдаги эгрилик сизот сувларининг депрессион эгрилиги дейилади. сизот сувларининг гидродинамик босими остида зовурга сув йиғилади. шунинг учун сизот сувларининг сатҳи зовур тубидан баланд турган вақтдагина зовурга сув йиғилади. очиқ зовурлар чуқурлиги бўйича 2 га бўлинади: 1) умумий чуқурлиги, яъни ер юзасидан зовурнинг тубигача бўлган масофа. 2) иш чуқурлиги, яъни ер юзасидан зовурдаги сизот сувнинг сатҳигача бўлган чуқурликдир. зовурларнинг чуқурлиги сизот сувининг сатхддан пастда туриши керак, шунда улар самарали фаолият кўрсатади. зовурларнинг чуқурлиги сизот сувларинияг чуқурлигига боғлиқ ҳолда қуйидагича бўлади: 1) гуруқ зовурлари чуқурлиги 2,5-6,0 м 2) коллекторлар 4-5 м чуқурликда ковланиши мақсадга мувофиқцир. зовурларни режали жойлаштириш ҳам муҳим аҳамиятга эга. зовурлар ернииг асосий нишаблиги бўйлаб икки суғориш тармоғини ўртасига жойлаппирилгани маъқул. чунки каналлардан сизиб ўтган сувлар шу зовурга тушуши керак. зовурлар нишабликка нисбатан бўйлама …

арда 2-3 250-300 303-400 400-600 1-2 200-250 253-300 300-400 0-1 100-150 150-200 200-300 кучсиз шўрланган ерларда зовурдан фойдаланилмайди ёки пастлик жойларда айрим коллекторлар қуриш билан чекланилади. зовурларни самарали ишлашини аниқлаш учун зовур оқими модули аниқлаб борилади. зовур оқими модули деб - бир гектар ердан бир секунд давомида зовур орқали чиқиб кетаёттан сув миқдорига айтилади. у бир гектарга л/сек ҳисобида ифода қилинади. зовурларнинг уртача йиллик оқим модули гектарига 0,15-0,25 л/сек бўлиши, шўр ювиш давомида эса с,50-0,85 л/сек.га кўпайиши мумкин. зовур оқими модулининг қиймати роса, зовурлар оралиғидаги масофа қисқароқ олинади ва аксинча, модул миқдори камайса, зовур оралиғидаги масофа каттароқ олинади. зовур оралиғидаги масофа зовур чуқурлигига ва сизот сув сатҳининг пасайиш тезлигига ҳам боғлиқ. амалиётда кучли шўрланган ва шўрҳок ерларни ўзлаштиришда ҳамда сизот сувлари ер озига жуда яқин жойлашган ерларда очиқ муваққат зовурлардан ҳам кенг фойдаланилади. очиқ муваққат зовурларнинг чуқурлиги 0,8-1,2 м, тупроқнинг механик таркиби бўйича, орасидаги масофа 40-80 м бўлади. очиқ мувакқат …

лар мирзачўл, қарши, шерабод, жиззах чўлларида, бухоро, фарғона ва бошқа вилоятларнинг янги ўзлаштирилган ерларида кенг қўлланилмоқда. ёпиқ зовурларнинг аҳамияти шундаки, улар сизот сувлар сатҳини бутун дала бўйлаб ёки бутун суғориладиган массив бўйича бир зайилда пасайтиради. суғоришдан ёки шўр ювишдан кейин сизот сувлар сатҳи тезда пасаяди ва шу туфайли сизот сувларини мақбул чуқурликда сақлаб туриш имкониятини беради. тупроқнинг шўрланиш даражаси аста-секин камайиб боради. бу зовур тури тупроқ- гурунт ичида ёпиқ ҳолда бўлганлиги учун ката ер майдонини эгалламайди ва ердан фойдаланиш коэффициенти очиқ зовурларга нисбатан юқори бўлади. ёпиқ зовурларни барпо қилиш қуйидагича бўлади: уларни ковлашда ковушли эксковаторлардан фойдаланилади.траншеянинг туби текисланиб 10-15 см қалинликда шағал-фильтрлар тўшалади, шағал-фильтр устидан узунлиги 33-100 см бўлган сапол ёки 3-4 м асбацемент қувурлар бир-бирига кийиштирилган ҳолда ётқизиб чиқилади. қувурларни 0,003-0,004 нишабликда ётқизиш керак. қувурлар текис ётқизилиб бўлгандан кейин уларнинг устига яна шағал-фильтрлар солиниб траншея эҳтиётлик билан қўмилади ва зичланади. ёпиқ зовурларнинг иш фаолиятини кузатиш учун ҳар 250-400 м …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "суғориладиган ерлардаги зовурларнинг аҳамияти ва турлари"

1491131605_67773.doc суғориладиган ерлардаги зовурларнинг аҳамияти ва турлари режа: 1. зовурлар уларнинг типлари ва вазифалари. зовурлардан фойдаланиш тарихи, аҳамияти ва самарадорликлари. 2. очиқ горизонтал зовурлар. зовурларнинг таьсир механизми. зовурларнинг умумий ва иш чуқурлиги. зовурларни режали жойлаштириш, улар орасидаги масофа. 3. очиқ горизонтал зовурларнинг афзалликлари ва камчилликлари. очиқ зовурлардан фойдаланиш. 4.ёпиқ зовурларнинг тузилиши, сув сингиш жараёни, қувурларнижойлаштириш чуқурлиги, нишаблиги, зовурлар орасидаги масофа, кузатишқудуқлари. 5. тик (вертикал) зовурлар, уларнинг тузилиши. 6.зовур-кудуқларни жойлаштириш тизими. улардан ерларни мелиорациялашда ва сув билан таьминлашда фойдаланиш. таянч тушунчалар: очиқ горизонтал зовурлар, ёпиқ горизонтал зовурлар, тик ...

DOC format, 76.0 KB. To download "суғориладиган ерлардаги зовурларнинг аҳамияти ва турлари", click the Telegram button on the left.

Tags: суғориладиган ерлардаги зовурла… DOC Free download Telegram