инженерлик мелиорацияси

DOC 2,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1572347092.doc . 4 , 86 / ) 3600 24 /( ) 1000 ( a a a a a t m t m q = × × = b b b t m q 4 , 86 / = ... 4 , 86 / ) ( 4 , 86 / ) ( 2 1 + + = b b a a t f n m t f n m q инженерлик мелиорацияси режа: 1. мелиорациянинг вазифалари ва турлари 2. қишлоқ хўжалик ерларини суғориш 3. суғориш турлари ва усуллари 4. ўз оқими билан тупроқ устидан суғориш мелиорациянинг вазифалари ва турлари мелиорация деганда фойдаланилаётган ерларнинг ноқулай табиий шароитларини тубдан яхшилашга қаратилган техникавий тадбирлар тизими тушунилади. мелиорациянинг уч асосий вазифаси фарқланади: а) ноқулай сув режими шароитидаги, хусусан намлик керагидан ортиқ бўлган ёки у ҳудуддан хўжалик мақсадларида самарали фойдаланиш учун зарур деб ҳисобланган миқдордан кам бўлган шароитлардаги ерларни яхшилаш; б) тупроғи ноқулай физик ва кимёвий …

йғунлигига қараб, бир нечтаси амалга оширилади. масалан, ҳудудни суғориш билан бир вақтда унда ўрмон минтақалари яратилади, суғориладиган майдонларда экин-тикин қилинади, ўғитлардан фойдаланилади, шўрланган ер майдонларида шўр ювиш ишлари амалга оширилади. мелиорация ишларининг юқорида қайд этилган ҳар хил турларидан уларнинг кўпчилиги гидротехника ваколатлари доирасига кирмаслиги кўринади. масалан, уларнинг орасида ўрмон мелиорацияси, қишлоқ хўжалик мелиорацияси ва ҳоказолар бор. шу сабабли қуйида фақат сув мелиорацияси турлари: суғориш, зах қочириш ва сув эрозиясига қарши кураш масалаларини кўриб чиқамиз. қишлоқ хўжалик ерларини суғориш суғориш турлари ва усуллари суғориш – тупроқни сунъий йўл билан намиқтириш. у тупроқнинг ёғин-сочинлар билан табиий намланиши қишлоқ хўжалик экинзорларида муттасил юқори ҳосил олиш учун етарли бўлмаган жойларда қўлланилади. суғориш тупроқнинг ўсимликлар учун энг қулай сув режимини ва у билан боғлиқ бўлган озиқланиш, ҳаво, иссиқлик, туз ва микробиологик режимларини таъминлайди. суғориладиган ер майдонларида тупроқнинг зарур сув режими суғориш системаси, яъни ерларни суғориш учун мўлжалланган гидротехника иншоотлари ва бошқа қурилмалар мажмуи билан яратилади …

ва ўсимликларни сув билан таъминлаш ҳар хил усуллар билан амалга оширилади. бу усулларга қараб ўз оқими билан тупроқ устидан суғориш, ёмғирлатиб суғориш, тупроқ остидан (ичидан) суғориш ва томчилатиб суғориш фарқланади. ҳозирги вақтда ўзбекистонда ўз оқими билан тупроқ устидан суғориш усули айниқса кенг тарқалган (жами экинзорларнинг 80% шу усулда суғорилади). бироқ ёмғирлатиб суғориш усули мукаммалроқ ва самаралироқ ҳисобланади. мамлакатимизда ёмғирлатиб суғориладиган майдонлар улуши йилдан-йилга кўпайиб бормоқда. тупроқ остидан суғориш ва томчилатиб суғориш усуллари камдан-кам ҳолда ва унча катта бўлмаган майдонлардагина қўлланилади. суғориладиган деҳқончиликда фойдаланиладиган сув миқдори ўз махсус ўлчов бирликлари билан тавсифланади. булар: мавсумий суғориш меъёри m, суғориш меъёри m ва гидромодуль q. берилган ҳосилни олиш учун мазкур экин экилган суғориладиган ер майдонининг ҳар 1 гектарига бутун суғориш даври мобайнида узатилиши лозим бўлган сув миқдори мавсумий суғориш меъёри деб аталади. ер майдонини вақти-вақти билан намиқтиришда мавсумий суғориш меъёри суғориш меъёри деб аталувчи алоҳида қисмларга бўлинади. бинобарин, суғориш меъёри деганда мазкур экин …

длик сув сарфи қуйидагича аниқланади (л(с(га): (5.1) умумий суғориладиган майдон f нинг n2 қисмига экилган b экин учун гидромодулга шу йўл билан қуйидаги ифодани оламиз: (5.2) ва ҳ.к. бир суғориш системаси доирасида турли экинларни суғориш бир вақтда амалга ошириладиган кунларда гидромодулларнинг қийматлари қўшилади. гидромодуль ёрдамида системанинг сувдан фойдаланишига қиёсий баҳо беришни амалга ошириш қулайдир. бутун суғориладиган майдон учун жами сув сарфи q л(с ни барча экинлар учун (5.1) ва (5.2) ифодаларни олдин тегишли суғориш майдонларига кўпайтириб, сўнг эса уларни қўшиб оламиз: (5.3) экиннинг суғориш меъёри аксарият ҳолларда ҳатто бир мавсум мобайнида ҳам ўзгармас бўлиб қолмайди, балки суғоришдан-суғоришга ўзгариб боради. бу q ва q қийматлар ўзгариши сабабларидан бири ҳисобланади.жами сув сарфининг минимал ва максимал қийматлари хусусан лойиҳалаш мақсадлари учун диққатга сазовордир; бу катталиклардан каналларни ва суғориш системасининг бошқа гидротехника иншоотларини ҳисоблашда фойдаланилади. ўз оқими билан тупроқ устидан суғориш тупроқ устидан суғориш системаси (5.1-расм) қуйидаги қисмлардан иборат: а) суғориш манбаи; б) асосий …

онли сув олиш ёки машинали сув олиш, яъни насос станцияси бўлиши мумкин. дарё сувини оқиндилардан тозалаш талаб этилса, сув олиш жойи ортида тиндиргич ўрнатилади. бу ердан тиндирилган сув суғориш тармоғига узатилади. суғориш тармоғи каналлар системасидан ташкил топади. каналлар доимий ва муваққат бўлади. доимий каналлар таркибига магистрал канал ва унинг тармоқлари, хўжаликлараро каналлар ва хўжалик доирасидаги биринчи, иккинчи, учинчи ва ҳоказо (юқорироқ) тартибли тақсимлагичлар киради. муваққат каналлар системаси суғоргичлар ва ўқ ариқлардан ташкил топади. бу гидротехника иншоотлари ҳар йили (баъзан йилда бир неча марта) қазилади ва текисланади. магистрал канал суғориладиган майдондаги каналлар системасининг биринчи бўғини ҳисобланади. у кўпинча икки қисм – салт ва ишчи қисмлардан ташкил топади (5.1-расмга қаранг). каналнинг бу қисмлари ўртасида биринчи тақсимлагичнинг қўшилиш нуқтаси чегара бўлиб хизмат қилади. магистрал каналнинг ишчи қисми бутун суғориладиган майдон бўйлаб ҳукм суриши ва суғориш тармоғининг қолган барча каналларини сув билан таъминлаши лозим. суғориладиган хўжаликни яхшироқ ташкил этиш мақсадида суғориладиган майдон суғориладиган участкаларга …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "инженерлик мелиорацияси"

1572347092.doc . 4 , 86 / ) 3600 24 /( ) 1000 ( a a a a a t m t m q = × × = b b b t m q 4 , 86 / = ... 4 , 86 / ) ( 4 , 86 / ) ( 2 1 + + = b b a a t f n m t f n m q инженерлик мелиорацияси режа: 1. мелиорациянинг вазифалари ва турлари 2. қишлоқ хўжалик ерларини суғориш 3. суғориш турлари ва усуллари 4. ўз оқими билан тупроқ устидан суғориш мелиорациянинг вазифалари ва турлари мелиорация деганда фойдаланилаётган ерларнинг ноқулай табиий шароитларини тубдан яхшилашга қаратилган техникавий тадбирлар тизими тушунилади. мелиорациянинг уч асосий вазифаси фарқланади: а) ноқулай сув …

Формат DOC, 2,3 МБ. Чтобы скачать "инженерлик мелиорацияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: инженерлик мелиорацияси DOC Бесплатная загрузка Telegram