bolalarda matematik tushunchalarni rivojlantirish nazariyasi va metodikasi

PDF 225 pages 6.8 MB Free download

225 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PDF

Pages 225

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 225

o‘zbekist0n respublikasi oily va 0 ‘rta maxsus ta’lim vazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi m .e . jum ayev bolalarda matematik tushunchalarni rtyojlantirtsh nazariyasi уа metodikasi o ‘rta maxsus, kasb-hunar ta ’limi muassasalari uchun o ‘quv q o ‘llanma qayta ishlangan va to ‘idirilgan 3-nashri 9 £ a 439 toshkent — «ilm ziyo» — 2010 74.102 уа 7 j87 oliy va о ‘rta maxsus, kasb-hunar ta ’limi ilm iy-m etodik birlashmalari faoliyatin i muvofiqlashtiruvchi kengash tomonidan chop etishga tavsiya etilgan. mazkur o ‘quv qo‘llanm a pedagogik y o ‘nalishdagi maktabgacha tar- biya va oilaviy ta’lim mutaxassisliklari kasb-hunar kolleji talabalari uchun «bolalarda matematik tushunchalarni rivojlantirish nazariyasi va m etodi- kasi» fanidan dastur asosida matematik bilim berish va uni o ‘qitish m e- todikasiga asoslangan b o ‘lib, nazariy materiallar bilan birgalikda amaliy mashg‘ulotlarda foydalanish uchun matem atik tasavvurlarni shakllanti- rishga oid topshiriqlar keng yoritilgan. t a q r i z c …

2 / 225

ga yoshligidan boshlab mustaqil, faol matematik tushunchalarni rivojlantirish vazifasi turibdi. matematik tushunchalarni rivojlantirishning bir necha yo‘- nalishlari belgilandi: falsafa bilimlarning haqqoniylik muammo- sini ko‘rib chiqadi; mantiq tushunchani rivojlantiruvchi bilim ti- zimi sifatida o‘rganiladi, psixologiya har bir bolaning mustaqil fikrlash jarayonini nimaga, qaysi fikrlash jarayoni orqali namoyon bo‘lishini, inson fikrlash jarayoni yordamida noma’lumni, yan- gilikni topadi, degan farazni ko‘rib chiqadilar; pedagogika bola- lardagi ijodiy faoliyatni shakllantirish yo‘llarini, yosh avlodni ijodiy mehnatga tayyorlashni tekshiradi. matematik tushunchalarni rivojlantirish muammosi psixo- logik nuqtayi nazardan quyidagi masalalarni o‘z ichiga oladi: 1) tushunchaning tuzilishi va shaklining paydo bo‘lishi; 2) tushunchalarni shakllantirish uchun aqliy harakatlar va aqliy faoliyat yo‘llarini, usullarini rivojlantirish. bu muammoga, birinchidan, l.s. vgotskiy, a.n. leontev, s.l. rubinshteyn, o.k. tixomirov va boshqalaming ishlari ba- g‘ishlangan. ikkinchidan, p.y. galperin, y.i.grudenov, z.i. kalmikov, y.m. kolyagin, v.a. kruteskiy, a.m. matyushkin, z.i. slekan, n.f. talizina, l.m. fridman va boshqalar o‘z ishlarida o‘iganganlar. 3 psixologik, pedagogik tadqiqotlami ko‘rib chiqib shunday …

3 / 225

shda psixologlaming birlamchiligi shundaki, bo- lada matematik tushunchalarni shakllantirish maxsus psixologik qonuniyatlar asosida amalga oshiriladi. ammo matematik tushuncha- lar inson bilan birga tug‘ilmaydi. bolalarda shu xususiyatlami tarbiya- lashda maktabgacha ta’lim katta ahamiyat kasb etishi kerak. fan-texnika va hayotning zamonaviy rivojlanish darajasi maktab gacha ta’lim oldiga o‘sib kelayotgan yosh avlodlarga ta’lim-tarbiya berish jarayonini uzluksiz takomillashtirish vazifasini qo‘yadi. psixologlar, pedagoglar va metodistlar tajribali o‘qituvchilar bilan birgalikda matonat bilan darsni tashkil etish yo‘llari, shakllari hamda uslublarini izlashmoqda, bilim va ko‘nikmalar sifatini ko‘tarish sharoitlari ishlab chiqilmoqda. ta’lim-tarbiya sifatini kuchaytirish talablarini qo'yayotganda yosh avlod bilan matonatli xizmat qilish muhimdir, maktabgacha ta’lim faqatgina aniq bilimlar hajmini belgilabgina qolmay, balki o‘zlashti- rilgan bilimlar olingan natijalar asosida bolalarda matematik tushunchalarni rivojlantirishdan iboratdir. m.a. danilov, l.v. zankov va boshqalarning tadqiqotlarida bolaning o‘quv faoliyati qulay sharoitda, ularning aqliy faoliyatini rivojlantirishning turli vositalardan foydalangan holda kechadi. demak, ta’lim uslublari boladagi ijodiy faoliyatni rivojlantirish uchun matematik tushunchalarni shakllantirishga qaratilishi, ishning turli uslublarini …

4 / 225

i rivojlantirish muammosining psixologik-pedagogik xususiyatlari bolalarga matematikadan ta’lim berish va maktabgacha ta’limdagi o‘quv-tarbiya jarayonini takomillashtirishning maqsadlaridan bin — bu bolalarda matematik tushunchalarni rivojlantirishdir. bolalar matematik tushunchalarini rivojlantirish uchun peda- gogika, falsafa, mantiq, psixologiya va boshqa bir qator fundamental fanlarda o‘rganiladigan xususiyatlar va qonuniyatlarni bilish kerak. bolalardagi matematik bilim hayotdan ajralmagan holda dun- yoni chuqurroq, to‘laroq o‘rganishga imkon yaratadi. bunda bolalarda matematik tushunchalardan oldin mavjud bo‘lgan g‘oya katta ahamiyatga egadir. har bir yangilikdan oldin g‘oya paydo bo‘ladi, keyin shu yangilik haqida fikr yuritiladi. fikr o‘z qarorini topishi uchun voqealarni taqqoslaydi, ko‘rib chiqadi va ularga asoslanib, kelib chiqqan natijalarni isbotlash uchun umumiy uslubni anglashga va shu natijani umumiy ifodalashga harakat qiladi. matematik masalalarni yechish jarayoni o‘zining mohiyati bo‘yicha mustaqil fikrlashni talab qiladi. matematik tushunchalarni rivojlantirish darajasi turli insonlarda turlicha bo‘ladi. uning shaklla- nishi doimiy mashq qilishni talab qiladi. bu mashqlar oila va maktabgacha ta ’limda boshlanadi. har bir mustaqil yechilgan masala, tuzilgan …

5 / 225

flar bolaning turlicha 5 fikrlashlari ularning oldida turgan yangi muammolarni mustaqil yechishga, chuqur bilimlarni tez egallashga, qulay imkoniyatga yengil o‘tishga undaydi, deb hisoblaydilar. s.l. rubinshteynning birinchilardan bo‘lib umumiy aqliy rivojlanish borasida qilgan izlanishlari maqsadga muvofiqdir. u ruhshunoslikdagi faoliyat toifasini ruhiy izlanishning obyekti hamda maqsadi qilib kiritdi va asosladi. faoliyat nazariyasi asosida s.l. rubinshteyn faoliyat tushunchasini subyektdan obyektga o‘tish deb kiritadi. s.l. rubinshteyn faoliyatning ikkinchi bosqichini obyektdan subyektga qarab borgan aloqadan iborat, deb hisoblaydi. s.l. rubinshteynning diqqat markazida, inson faoliyati jarayonida faqatgina o‘ziga xos bo‘lgan shaxs sifatida o‘zining xususiyatlarini namoyon etib qolmay, balki undagi ruhiyatning shakllanishi obyekt bo‘lib aniqlanadi, degan mazmun turadi. «faoliyat», «harakat» tushunchalarining fundamental psixo logik tushunchalari a.n. leontev ishlarida yoritilgan. faoliyat — subyektning bir-biriga bog‘langan realligining o‘zaro ta’sir ko‘rsatishi deb bilgan a.n. leontev, reallikning bola ongida aks ettirilishi — «ta’sir»ning natijasi bo‘lmay, o‘zaro ta’sir, ya’ni bir- biriga duch kelgan jarayonlarning natijasidir, deb hisoblaydi. a.n. leontev va s.l. rubinshteynning …

Want to read more?

Download all 225 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarda matematik tushunchalarni rivojlantirish nazariyasi va metodikasi"

o‘zbekist0n respublikasi oily va 0 ‘rta maxsus ta’lim vazirligi q‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi m .e . jum ayev bolalarda matematik tushunchalarni rtyojlantirtsh nazariyasi уа metodikasi o ‘rta maxsus, kasb-hunar ta ’limi muassasalari uchun o ‘quv q o ‘llanma qayta ishlangan va to ‘idirilgan 3-nashri 9 £ a 439 toshkent — «ilm ziyo» — 2010 74.102 уа 7 j87 oliy va о ‘rta maxsus, kasb-hunar ta ’limi ilm iy-m etodik birlashmalari faoliyatin i muvofiqlashtiruvchi kengash tomonidan chop etishga tavsiya etilgan. mazkur o ‘quv qo‘llanm a pedagogik y o ‘nalishdagi maktabgacha tar- biya va oilaviy ta’lim mutaxassisliklari kasb-hunar kolleji talabalari uchun «bolalarda matematik tushunchalarni rivojlantirish nazariyasi va m etodi- kasi» fanidan dastur asosida matematik bilim berish va uni o ...

This file contains 225 pages in PDF format (6.8 MB). To download "bolalarda matematik tushunchalarni rivojlantirish nazariyasi va metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda matematik tushunchala… PDF 225 pages Free download Telegram