matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasi

DOCX 10 pages 39.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1-ma’ruza: matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasining nazariy asoslari. 1-ma’ruza: matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasining nazariy asoslari. 1-ma’ruza: matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasining nazariy asoslari. reja: 1. elementar matematik tushunchalarni rivojlantirish muammolari. 2.elementar matematik tushunchalarni rivojlantirishda ta’lim muammolari. 3.bolalarda matematik tushunchalarni shakllantirish nazariyasi va metodikasi. tayanch tushunchalar: mantik, izlanish, fundamental, falsafa, bilim, maydon. 1. elementar matematik tushunchalarni rivojlantirish muammolaribolalarga matematikadan ta’lim berish va maktabgacha ta’limdagi o’quv- tarbiya jarayonini takomillashtirishning maqsadlaridan biri - bu bolalarda matematik tushunchalarni rivojlantirishdir.bolalar matematik tushunchalarini rivojlantirish uchun pedagogika, falsafa, mantiq, psixologiya va boshqa bir qator fundamental fanlarda o’rganiladigan xususiyatlar va konuniyatlarni bilish kerak. bolalardagi matematik bilim xayotdan ajralmagan xolda dunyoni chuqurroq, o’rganishga imkon yaratadi. bunda bolalarda matematik tushunchalardan oldin mavjud bo’lgan g’oya katta ahamiyatga egadir. har bir yangilikdan oldin g’oya paydo bo’ladi, keyin shu yangilik ham kelib chiqqan natijalarni isbotlash uchun umumiy uslubni anglashga va shu natijani umumiy ifodalashga harakat qiladi. matematik masalalarni yechish …

2 / 10

ralidir. o’zining mohiyati bo’yicha har bir fikr ijodiy, past yoki yuqori darajaning maxsulidir. har bir fikr - izlanish va yangilikni yaratish hamda uni ommalashtirishga qaratilgan mustaqil harakatdan iborat. adabiyotlar taxlillari shuni ko’rsatadiki, matematik tushunchalarni rivojlantirish maxsulining yuqori darajadagi yangiligi, unga erishish jarayonining o’ziga xosligi va aqliy rivojlanishga sezilarli ta’sir ko’rsatish bilan ifodalanadi. ayrim mualliflar bolaning turli fikrlashlari ularning oldida to’rgan yangi muammolarni mustaqil yechishga, chuqur bilimlarni tez egallashga, qulay imkoniyatga yengil o’tishga undaydi, deb xisoblaydilar. s.l.rubinshteynning birinchilardan bo’lib umumiy aqliy rivojlanish borasida qilgan izlanishlari maqsadga muvofiqdir. u ruxshunoslikdagi faoliyat toifasini ruxiy izlanishning ob’ekti hamda maqsadi qilib kiritdi va asosladi. faoliyat nazariyasi asosida s.l. rubinshteyn faoliyat tushunchasini sub’ektdan ob’ektga o’tish deb kiritadi. s.l.rubinshteyn faoliyatning ikkinchi bosqichini ob’ektdan sub’ektga qarab borgan aloqadan iborat deb hisoblaydi. s.l.rubinshteynning diqqat markazida, inson faoliyati jarayonida faqatgina o’ziga xos bo’lgan shaxs sifatida o’zining xususiyatlarini namoyon etib qolmay, balki undagi ruxiyatning shakllanishi ob’ekt bo’lib aniqlanadi, degan mazmun turadi. …

3 / 10

lishdir. matematik tushunchalarni rivojlantirishda bo’lgan barcha izlanishlar ikki asosiy yo’nalishda olib borilmoqda. birinchi yunalishda matematik tushunchalarning o’ziga xos xususiyatlari ta’riflanadi. shu nuqtai nazardan muammolarni o’rganishga ko’p olimlarning ishlari bag’ishlangan. ularda bir necha g’oyalar aniq aks ettirilgan: a) g’oyalardan biri - bolalarning amaliy faoliyati bajarilishidagi ayrim belgilar ularning har xil birikmalarini ajratib ko’rsatmoqda, ya’ni amaliy masalalarni mustaqil ravishda tuzmoq, bajarish, ijodiy harakterdagi masalalarni yechish, aniq va yashirin jarayonlarning funktsional bog’lanishini tushungan holda bajarish va hokazo; b) izlanishlarning ikkinchi guruhi matematik tushunchalarni shakllantirishning xususiyatlarini bilim boyligi va uni uzlashtirish darajasi orqali izoqlashni o’z ichiga oladi; d) uchinchisi - matematik tushunchalarni shakllantirishning asosini tarbiyachilarning turli xil (masalan, tushunchalar yigindisini: qo’shmoq, mulohaza qilmoq, mantiqiy bog’lanishni aniqlamoq, bilmoq) masalalarni yechishda namoyon bo’lgan umumiy qobiliyatlari bilan bog’laydi. ikkinchi yo’nalishdagi izlanishlar matematik tushunchalarni shakllantirishning mehanizmi, o’ziga xos xususiyatlarini o’rganish va tushuntirishga bag’ishlangan. bunda matematik tushunchalarni shakllantirishni shaxs xususiyatlari (kasbga bo’lgan qizikish, shaxs uchun ijodiy fikrlashning ahamiyati, shaxsning …

4 / 10

ini o’rganib, dastlab matematik tushunchalarni shakllantirishni ilgari suradi. bunda u bolalarda matematik tushunchalarni shakllantirish uchun eng qulay sharoitlarni topish lozimligini taqidlaydi. l.s. vigotskiyning fiqri bo’yicha, bolaning tasavvuri rivojlanishi bilimlarni o’zlashtirish jarayonisiz o’tmaydi, faqatgina o’quv axborotlarining to’plami (bilim, bilish) fikrlashni qarakatlantiradi, bolalarning fikrini rivojlantiradi. o’z navbatida matematik tasavvurning hosil bo’lishi bilim va bilishni o’zlashtirish yuqori darajada bo’lishiga dastlabki shart hisoblanadi. l. s. vigotskiydan keyin psixolog va didaktlarning ko’pchiligi o’rgatish - rivojlanish manbai, tarbiyachilarning bilimi va bilishi- ularning rivojlanishi uchun muhim shartlardan biridir, deb hisoblaydilar. bunda uqitish jarayonida tasavvurni hosil qildirish jarayonini ko’zda to’tish muhimdir, ya’ni tarbiyachilarning 30 egallagan matematik tushunchalarni rivojlanish darajasini e’tiborga olish va ularni keyingi yengilroq maydonga siljitish kerak. ushbu maydonni aniqlash uchun l. s. vigotskiy ikki ko’rsatkichdan foydalanishni tavsiya etadi: 1) bolaning yangi bilimlarni kattalar yordamida egallashi; 2) boladagi o’zlashtirilgan bilimlarni masalalarni mustaqil yechishda qo’llash, tatbik etish qobiliyati. l.s. vigotskiyning takliflarini amaliyotda qo’llaganda: a) bolalarga masalani yecqilishini ko’rsatib, …

5 / 10

’rganishda, vigotskiy aytganidek, masalaning faqatgina kattalar yordamida yecqilishi mumkin bo’lmay, balki bolaning maqsadiga yetish uchun talab qilinayotgan yordamning me’yori ham ahamiyatga egadir. z.i.kalmaqovaning fikricha, bolada matematik tushunchalarni shakllantirishning eng ishonchli ko’rsatkichi - uning ta’limiyligi, ya’ni bolaning bilimlarni o’zlashtirishining umumiy qoidalarida, deb hisoblaydi. ta’limiylikning asosi, uning asosiy tashhil etuvchisi- ta’limiylikning boshqa parametrlarini yuqori darajada aniqlab beradigan fikriy faoliyatning umumiylashtirilishidir. masalaning bola uchun foydali yecqilishi v. g. razumovskiy, z.i.kalmaqova va boshqalarning fikricha, bola shu masalani chin ko’ngildan qabo’l qilishi lozim. buning uchun ushbu bilimlarga o’iziuishni rivojlantirish talab qilinadi. ammo bu juda sub’ektiv va ma’lum miqdorda sun’iy holat, chunki bunday faoliyatni har doim ham tabiiy deb tasavvur qilish qiyin. bolada yangilangan faoliyat paydo bo’ladi va shakllanadi. bunday faoliyat asosida bola har xil qobiliyatlarni o’zlashtiradi va yangilaydi. v. v. davidov ushbu faoliyat o’quv masalalarini, ya’ni o’rganilayotgan ob’ekt va xolatlarning muhim tomonlarini aniqlashga, rivojlanish konuniyati va ularning rivojlanishini aniqlaydigan mohiyatini ochib beradigan jixatlarini o’rganish jarayonida …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasi"

1-ma’ruza: matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasining nazariy asoslari. 1-ma’ruza: matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasining nazariy asoslari. 1-ma’ruza: matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasining nazariy asoslari. reja: 1. elementar matematik tushunchalarni rivojlantirish muammolari. 2.elementar matematik tushunchalarni rivojlantirishda ta’lim muammolari. 3.bolalarda matematik tushunchalarni shakllantirish nazariyasi va metodikasi. tayanch tushunchalar: mantik, izlanish, fundamental, falsafa, bilim, maydon. 1. elementar matematik tushunchalarni rivojlantirish muammolaribolalarga matematikadan ta’lim berish va maktabgacha ta’limdagi o’quv- tarbiya jarayonini takomillashtirishning maqsadlaridan biri - bu bolalarda m...

This file contains 10 pages in DOCX format (39.3 KB). To download "matematik tasavvurlarni shakllantirish nazariyasi va metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: matematik tasavvurlarni shaklla… DOCX 10 pages Free download Telegram