anatomiya, fiziologiya va patologiya: tibbiyot kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma

PDF 521 sahifa 4,7 MB Bepul yuklash

521 sahifa anatomiya, fiziologiya va patologiya: tibbiyot kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma — PDF

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,7 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 521

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 521

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus kasb-hunar ta’limi markazi а.g‘. аhmedov, g.x. ziyamutdinova аnatomiya, fiziologiya va patologiya tibbiyot kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma uchinchi nashri toshkent taqrizchilar: а.а. аbdumajidov – tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent; d.b. bajakova – tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent; m.f. ziyayeva – i respublika tibbiyot kolleji direktori, oliy toifali o‘qituvchi. ahmedov a.g‘. a 98 anatomiya, fi ziologiya va patologiya: tibbiyot kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma / a.g‘. ahmedov, g.x. ziyamutdinova; o‘zbekis- ton respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi; o‘rta max- sus kasb-hunar ta’limi markazi. –toshkent: «fan va texnologiya», 2016. –520 b. ushbu o‘quv qo‘llanma tibbiyot kollejlari o‘quvchilari uchun mo‘l jallangan. u o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’- lim vazirligi va sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlangan «anatomiya, fi ziologiya va patologiya» fani o‘quv dasturi asosida tuzilgan. o‘quv qo‘llanmada odam organizmi a’zolari va tizimlari- ning mo‘tadil tuzilishi va fao liyati, ularning ba’zi bir patologik ho- latlarda …

2 / 521

i va tash qi muhit ta’siriga mos ravishda a’zolarda o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. odam organizmi bir butun tizim bo‘lib, unung bar- cha qism lari o‘zaro va tashqi muhit bilan bog‘langan. odam organizmining tuzilishini, unung alohida a’zolarining qism lari, shakli, ko‘rinishi va ularning o‘zaro munosabatini oddiy ko‘z bilan makroskopik anatomiya o‘rganadi. mikroskopik anatomiya esa a’zolarning nozik tuzilishini, tarki- biy ele mentlarini mikroskop yordamida o‘rganadi. anatomiya fani rivojlanishining dastlabki davrlarida, o‘likni yorgan vaqtda o‘rganilgan odam tanasi a’zolarini faqat tasvirlab berilgani uchun tasviriy anatomiya termini paydo bo‘lgan. sistematik anatomiya odam organizmini tizimlarga bo‘lib (suyak, mushak, ovqat hazm qilish va boshqalar) o‘rgangani uchun u mo‘ tadil anatomiya deb ham ataladi. topografik anatomiya odam gavdasini sohalar bo‘yicha, a’zo- larning joylashishini, ularning o‘zaro va skelet bilan munosabati- ni o‘rganadi. odam organizmining tug‘ilishgacha bo‘lgan davrdagi (prenatal davr) rivojlanishi va o‘sishini embriologiya, tug‘ilgandan keyin gi davr ni (post natal davr) yoshli anatomiya o‘rganadi. odam tanasi tuzilishini uning faoliyatiga bog‘lab …

3 / 521

ayra lar fiziologiyasini o‘rganadigan qismi – sitofiziologiya deb ataladi. har xil turlar organizmining taroqqiyotini yoki bir tur- ning shaxsiy rivojla nish jarayoni xususiyatlarini o‘rganuvchi fan – qiyosiy fiziolo giya ajrati ladi. qiyosiy (evolyu tsion) fiziologiyaning vazifasi ayrim tur lar shaxsiy fao liyatlari taroqqiyoti qonuniyatla- rini o‘rganishdir. umumiy va qiyosiy fiziologiya bilan bir qatorda fiziologiya- ning ayrim qismlari: mehnat, ovqatlanish, jismoniy mashqlar va sport, yosh li fiziologiya bo‘limlari ham mavjud. fiziologiya tib- biyotning barcha mutaxassisliklari bilan yaqin bog‘langan bo‘lib, uning yutuq lari o‘z navbatida fiziologik izlanishlar uchun material yetkazib beruv chi tibbiyot amaliyotida keng qo‘llaniladi. fiziologiya eksperimental fan. fiziologik laboratoriyalarda fi- zik, kim yoviy va texnik usullarning qo‘lanilishi organizmda bo‘lib o‘tayot gan murakkab jarayonlar haqida ma’lumotlar olishga imkon beradi. fiziologik tajribalarning usullari turlicha. ularga ta’sir- lash, ekstrepatsiya, trans plantatsiya, biotoklarni ro‘yxatga olish, denervatsiya va fistula usullari kiradi. patologiya grekcha «pathos» – «kasallik», «logos» – «ilm» so‘zlari- dan olingan bo‘lib, kasallikning asosini …

4 / 521

ing kelib chiqish, paydo bo‘lish, kechish va oqibatlarining umumiy qonuniyatlarini belgilaydi. patologik fiziologiyaning usullari. butun organizmning, shu- 5 ning dek, uning ayrim tizimlari va a’zolari faoliyatining kasallik holatida buzilishini kasal odamda o‘rganiladi. klinik kuzatishlar, a’zolar va tizimlar faoliyatini turli kasalliklar vaqtida tekshirish har qaysi ka sallikka xos bo‘lgan funksional buzilishlarni belgilab beradi. patologik anatomiya kasallik vaqtida va sog‘aygandan so‘ng or- ga nizmda vujudga keluvchi to‘qima va a’zolar tuzilishining o‘zga- rishlarini, shuningdek, kasallikning rivojlanish qonuniyatlarini o‘rganadi. patologik fiziologiya va patologik anatomiyada yoshga aloqa dor patologiya katta ahamiyatga ega, chunki u bir xil kasallikning ni- ma uchun bolalarda, kattalarda va qariyalarda turlicha kechishi ni aniq lashga yordam beradi. patologiyaning bu qismiga so‘nggi bir- necha o‘n yillar mobaynida ko‘p e’tibor berilmoqda. qariyalar pa- tologiyasi – gerontologiya maxsus fan sifatida ajratilgan. anatomiyani o‘rganish usullari odam anatomiyasi, asosan murdada o‘rganiladi, lekin bu bo- rada shifokorlik (vrachlik) ixtisosini egallaydigan kishi tirik odam bilan ham munosabatda bo‘lishini …

5 / 521

ni aniqlashda foy- dalaniladi. 5. auskultatsiya usuli – maxsus eshitish asboblari yordamida a’zolar (yurak, o‘pka)ning ishlab turgandagi tovushi eshitib ko‘ri- ladi. bu usul a’zo larning normal yoki kasallik holatini aniqlashga yaxshi yordam beradi. 6 6. antropometriya usuli – bunda gavdaning uzunligi, kengligi va og‘irligi o‘lchanib, olingan ma’lumotlar organizmning ayrim bo‘- laklariga taqqoslanib, ularning oshishi yoki o‘zgarganligi kuzatib bo- riladi. 7. rentgenoskopiya va rentgenografiya usullari – bunda rent- gen nuri yordamida a’zo va to‘qimalarning holati ko‘riladi yoki tas- virga olib o‘rganiladi. 8. korroziya yoki yemirish usuli – a’zolar tez qotadigan mod- da lar bilan to‘ldirilib, to‘qimasi kuchli kislota ta’sirida yemi riladi va a’zolarning shakli o‘rganiladi. anatomiya, fiziologiya va patologiyaning qisqacha rivojlanish tarixi anatomiya fani boshqa fanlar qatori juda uzoq rivojlanish yo‘lini bosib o‘tdi. odam tanasining tuzilishi haqidagi birinchi aniq ma’lumotlar ulug‘ grek olimi, tibbiyot ilmining otasi buqrot (gip- pokrat) (eramizdan oldingi 460–377-yillar) asarlarida uchraydi. u organizmning asosini to‘rt xil suyuqlik: qon, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 521 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"anatomiya, fiziologiya va patologiya: tibbiyot kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus kasb-hunar ta’limi markazi а.g‘. аhmedov, g.x. ziyamutdinova аnatomiya, fiziologiya va patologiya tibbiyot kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma uchinchi nashri toshkent taqrizchilar: а.а. аbdumajidov – tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent; d.b. bajakova – tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent; m.f. ziyayeva – i respublika tibbiyot kolleji direktori, oliy toifali o‘qituvchi. ahmedov a.g‘. a 98 anatomiya, fi ziologiya va patologiya: tibbiyot kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma / a.g‘. ahmedov, g.x. ziyamutdinova; o‘zbekis- ton respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi; o‘rta max- sus kasb-hunar ta’limi markazi. –toshkent: «fan va texnologiya», 2016. –520 b. ushbu o‘quv qo‘llanma tibbiyot kollejlari o‘quvchilari uchun mo‘l...

Bu fayl PDF formatida 521 sahifadan iborat (4,7 MB). "anatomiya, fiziologiya va patologiya: tibbiyot kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: anatomiya, fiziologiya va patol… PDF 521 sahifa Bepul yuklash Telegram