anatomiya, fiziologiya va patologiya

DOCX 1 стр. 27,7 КБ Бесплатная загрузка

1 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 27,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 1

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 1

mavzu: anatomiya, fiziologiya va patologiya fanining qisqacha tarixi va o’rganish usullari reja: 1. anatomiya, fiziologiya va patologiya fani haqida qisqacha tushuncha. 2. anatomiya fanining qisqacha tarixi. 3. fanning o’rganish usullari. odam anatomiyasi (anatomiya grekcha — anateme, kesaman so’zidan olingan) odam organizmining shaklini, tuzilishini, uning rivojlanish jarayonini o’rganadi. ayni vaqtda har bir a’zoning jinsiy jihatdan va yoshga qarab bo’lgan tafovutlari, shuningdek muhit sharoitlarining a’zolar tuzilishi hamda vazifalariga ta’sirini o’rganadigan fan. qadimiy anatomiya fani a’zolarni alohida–alohida o’rganib ularning o’zaro munosabatini, organizmni bir butunligini hisobga olmasdan, faqat dalillar to’plash bilan chegaralangan. hozirga kelib bu fan a’zolarning o’zaro munosabatini, ularning bir sistemaga birlashish qonuniyatlariga asoslangan holda o’rganmoqda, organizmning yagona sistema ekanligini, uning tashqi muhit bilan chambarchas bog’liqligini, a’zolarning shakli bilan funksiyasi bir–biriga bevosita aloqador ekanini nazarda tutgandi. odam organizmi tuzilishining murakkabligi va mehnat qilishga layoqatligi bilan hayvon organizmi tuzilishidan farq qiladi. anatomiya ana shu tuzilish, rivojlanish qonuniyatlarini uning evolyutsion taraqqiyot qonunlari – filogenezi (phylon …

2 / 1

i, ularning o’zaro munosabatlarini, joylashish proyeksiyalari — topografiyasini ham chuqur o’rganadi. chunki odam organizmi ona qornida, ayniqsa tug’ilgandan keyingi rivojlanishi jarayonida va tashqi muhit ta’sirida o’ziga xos xususiyatlarni kasb etadi. shuningdek organizmning shakllanish va rivojlanishiga odam yashab turgan joyning iqlimiy–geografik sharoiti, ijtimoiy tuzum ham ta’sir etadi. buni antropologiya fani o’rganadi. odam organizmi a’zolarining tuzilishi, ularning bajaradigan vazifalariga bog’liq holda shakllanib boradi. buni o’rganish funksional anatomiya fani zimmasiga kiradi. fiziologiya (yunoncha physis — tabiat va logos — fan, ta’limot so’zidan olingan) fani organizmning a’zolar sistemasi va alohida a’zolar, to’qimalar, hujayralarning hayotiy normal holdagi faoliyatini o’rganish bilan shug’ullanadi. normal fiziologiya organizmning bu xususiyatlarini o’rganishda yoshga, jinsga va atrof–muhitning organizmga bo’lgan ta’siriga ham ahamiyat beradi. shu jihatdan ham anatomiya bilan fiziologiya fanlari o’zaro chambarchas bog’langan bo’lib, ular biologiyaning ajralmas qismidir. biologiya fanining bir qismi bo’lmish morfologiya fani (yunoncha, morphe – shakl so’zidan olingan) organizm a’zolarining tuzilishi va shakllarini o’rgansa, fiziologiya fani ularning hayotiy …

3 / 1

’zolar — e s t ez i o 1 o g i ya va nihoyat, nerv sistemasi — nevrologi y a bo’limlaridan iborat. ular a’zolarning tuzilishini, shaklini, ularning munosabatlarini o’rganadi. topografik anatomiya esa a’zolarning tuzilishi, shaklidan tashqari ularning o’zaro munosabatlarini, chegarasini va tanadan tashqaridagi proyeksiyalarini o’rganadi. shunday qilib, anatomiya fani odam organizmining tuzilishi va funksiyalarini ularning evolutsion rivojlanish jihatiga bog’lab, atrof–muhit ta’sirida shakllanish qonuniyatlarini aniqlaydi va yoshga, ishlash sharoitiga va vazifalariga qarab rivojlanishini dialektik qonuniyatlarga asoslangan holda o’rganadi. funksional anatomiya yoki normal fizio1ogiya fani hujayralarning o’zaro munosabatini, to’qima va a’zolarning bajaradigan hayptiy vazifalarini o’rganadi. hujayralar fiziologiyasi (sitofiziologiya) atrof–muhitning hujayralarga bo’lgan ta’siri, hayotiy munosabat bilan shug’ullansa, taqqoslash fiziologiyasi organizmlarda mavjud bo’lgan jarayonlarni bir–biriga taqqoslab yoki har bir shaxsni yashash jarayonida mavjud bo’lgan turli fiziologik jarayonlarni o’rganib boradi. xususiy fizio1 o g i y a esa organizm a’zolari yoki a’zolar sistemasi (hazm qilish, qon tomir sistemasining va h. k.) ning vazifalari bilan …

4 / 1

qonuniyatlarini: ularning sababi (etiologiya), mexanizmi (pa- togenez), kechishi va oqibatini o‘rganadi. umumiy patologiya- ni o‘rganish turli kasallikni rivojlanish qonuniyatlarini, ularning irsiyatga va immunitetning holatiga bog‘liqligini tushunishga asos soladi. xususiy patologiya kasalliklar tasnifini, ayrim kasalliklarni rivojlanish qonuniyatlari, ularning asorati va oqibatini o‘rganadi. normal va patologik anatomiya bilan fiziologiya fanlarining qisqacha tarixi anatomiya fani boshqa fanlar qatori juda uzoq rivojlanish yo’lini bosib o’tdi. ammo qadim zamonlarda odam murdasini kesib o’rganish gunoh hisoblangan. shuning uchun murdani kesib o’rganishga intilganlar hatto o’lim jazosiga ham hukm etilgan. binobarin, odam organizmini o’rganish ilmiy tibbiyot davridan ancha keyinroq boshlangan. lekin qadimiy misrda taniqli shaxslarning murdalarini mo’miyolash odat bo’lganligi sababli ba’zi bir a’zolarning tuzilishi to’g’risida yuzaki bo’lsa ham ma’lumotga ega bo’lingan. jumladan, eramizdan aval yashab o’tgan smit bosh miya va yurak tuzilishi to’g’risida ma’lumotga ega bo’lgan. hind tabibi bxaskare bxatshe eramizdan avvalgi x asrga mansub bo’lgan «anatomiya targ’iboti» asarida a’zolar, muskullar, qon tomirlar va nervlar to’g’risida yuzaki ma’lumotlarni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 1 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "anatomiya, fiziologiya va patologiya"

mavzu: anatomiya, fiziologiya va patologiya fanining qisqacha tarixi va o’rganish usullari reja: 1. anatomiya, fiziologiya va patologiya fani haqida qisqacha tushuncha. 2. anatomiya fanining qisqacha tarixi. 3. fanning o’rganish usullari. odam anatomiyasi (anatomiya grekcha — anateme, kesaman so’zidan olingan) odam organizmining shaklini, tuzilishini, uning rivojlanish jarayonini o’rganadi. ayni vaqtda har bir a’zoning jinsiy jihatdan va yoshga qarab bo’lgan tafovutlari, shuningdek muhit sharoitlarining a’zolar tuzilishi hamda vazifalariga ta’sirini o’rganadigan fan. qadimiy anatomiya fani a’zolarni alohida–alohida o’rganib ularning o’zaro munosabatini, organizmni bir butunligini hisobga olmasdan, faqat dalillar to’plash bilan chegaralangan. hozirga kelib bu fan a’zolarning o’zaro munosaba...

Этот файл содержит 1 стр. в формате DOCX (27,7 КБ). Чтобы скачать "anatomiya, fiziologiya va patologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: anatomiya, fiziologiya va patol… DOCX 1 стр. Бесплатная загрузка Telegram