metallarning ekvivalentini siqib chiqarish usuli bilan aniqlash

DOCX 7 pages 41.9 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.9 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

laboratorioiya № 8 mavzu:metallarning ekvivalentini siqib chiqarish usuli bilan aniqlash .magniyning ekvivalentini aniqlash ishning maqsadi: kimyoviy ekvivalent, hajmiy ekvivalent tushunchalarni va ekvivalent qonuni bilan bog‘liq bo‘lgan hisoblashlarni o‘zlashtirish reaktivlar: h2o-distillangan suv, hcl-xlorid kislota (rangsiz eritma), mg-magniy qirindisi (yaltiroq metall). asbob uskunalar: ostvald probirkasi, analitik tarozi, ikkita barobarlovchi byuretka, rezina shlang, rezinali qopqoq, shtativ, bosim o‘lchovchi barometr, haroratni o‘lchovchi termometr. kimyoviy birikmalar tarkibiga kiruvchi elementlar miqdori o‘zaro ma’lum va doimiy nisbatda bo‘ladilar (tarkibning doimiylik qonuni). bu nisbatlar ularning ekvivalentlariga mos keladi. har qanday elementning bir ekvivalent miqdori boshqa elmentning bir ekvivalent miqdori bilan birikadi. elеmеntning bir mаssа qism vоdоrоd yoki sаkkiz mаssа qism kislоrоd bilаn birikа оlаdigаn yoki shulаrgа аlmаshinа оlаdigаn miqdori uning ekvivаlеnti dеb аtаlаdi. mаsаlаn, kalsiyning ekvivаlеnti 20 gа tеng, 8 mаssа qism kislоrоd bilаn qoldiqsiz birikаdi (cао). elеmеntning ekvivаlеntini uning vоdоrоd yoki kislоrоd bilаn hosil qilgan birikmаsi tаrkibi orqali yoki vоdоrоdgа аlmаshinishi orqali hisoblаb tоpilаdi. shuni ham аytish …

2 / 7

element atomlarining molyar massasi m ni ekvivalent massasi e ga ko‘paytmasiga teng, ya’ni me = m e. me = m/v bu nisbatdan elementning ekvivalent massasini bilgan holda uning molyar massasini hisoblash mumkin. agar element atomlari o‘zgaruvchan valentlikka ega bo‘lsa, uning ekvivalent massasi ham o‘zgaruvchan bo‘ladi. masalan, atomar uglerodning molyar massasi m = 12 g/mol. uning co birikmasidagi ekvivalent massasi: me = 12 g/mol 1/2 mol = 6 g, co2 birikmasida esa: me = 12 g/mol 1/4 mol =3 g. vodorodning ekvivalent massasi me =1 g, kislorodniki me = 8 g. hisoblashlarda ekvivalent massalar tushunchasi bilan bir qatorda ekvivalent hajm tushunchasidan ham foydalanish qulay. ekvivalent hajm deb, ayni sharoitda 1 ekvivalent moddaning egallagan hajmi tushiniladi. masalan, normal sharoitda vodorodning ekvivalent hajmi 11,2 l, kislorodniki esa 5,6 l. ekvivalentni tajriba yo‘li bilan aniqlashda ekvivalentlar qonuniga binoan barcha moddalar o‘zaro ekvivalentlariga mos miqdorda reaksiyaga kirishishini e’tiborga olmoq kerak, ya’ni qandaydir element yoki moddaning …

3 / 7

nday miqdori birikishini bilgan holda ikkinchi element ekvivalent massasini aniqlash mumkin. elementning ekvivalent massasini aniqlash uchun uning ekvivalent massasi ma’lum bo‘lgan boshqa element bilan birikmasining foiz tarkibini bilish etarlidir. birikmalarning foiz tarkibini kimyoviy analiz ma’lumotlariga asosan aniqlanadi. ekvivalent (e) va ekvivalent massa (me) barcha murakkab moddalar uchun ham ta’luqlidir: kislotalar, asoslar va tuzlar. murakkab moddaning ekvivalenti deb har qanday boshqa moddaning bir mol ekvivalenti bilan ta’sirlashadigan miqdoriga aytiladi. аnаliz vа hisoblаshlаrdа, umumаn turli reaksiyalаrdа, ko’pinchа elеmеntlаr, kislоtаlаr, аsоslаr, tuzlаrning ekvivаlеntlаrini hisoblаshgа to’g’ri kеlаdi. elеmеntning ekvivаlеnti uning аtоm mаssаsini vаlеntligigа bo’lish bilаn hisoblаnаdi, elеmеntning аtоm mаssаsi ekvivаlеntining vаlеntligigа ko’pаytmаsigа tеngdir. vаlеntligi o’zgaruvchаn elеmеntlаrning ekvivаlеntlаri ham o’zgaruvchаn bo’ladi. kislоtа ekvivаlеntini hisoblаsh uchun mоlеkulyar mаssаsini kislоtаning nеgizligigа bo’lish kеrаk, mаsаlаn: аsоs ekvivаlеntini tоpish uchun uning mоlеkulyar mаssаsini shu аsоs tаrkibidаgi mеtаllning vаlеntliligigа bo’lish kеrаk, mаsаlаn: tuz ekvivаlеntini tоpish uchun uning mоlеkulyar mаssаsini tuz tаrkibidаgi mеtаllning umumiy vаlеntligigа bo’lish kеrаk , mаsаlаn: kimyogа «ekvivаlеnt» …

4 / 7

7,5/2; me = 48,75; e = 1/2 mol. aici3; a) aici3 + 2naoh = ai(oh)2ci + 2naci me = 133,36/2; me = 66,68; e = 1/2 mol. b) aici3 + 3naoh = ai(oh)3 + 3naci me = 133,36/3; me = 44,45; e = 1/3 mol. ekvivalent massasini to‘g‘ridan to‘g‘ri aniqlash bu usul bilan magniy ekvivalentini aniqlash uchun ma’lum bir massadagi magniy bilan uning oksidini hosil qilish va birikkan kislorod masasini aniqlash kerak. tarozida 0,2 g magniy lentasini tortib oling va oldindan shu tarozida tortib olingan farfor tigelga o‘tkazing. olingan magniy to‘la erib ketishi uchun zarur bo‘lgan 4 n hno3 eritmasining hajmini aniqlang. olingan nitrat kislotani oz-ozdan magniy erib ketgunicha tigelga qo‘ying. olingan magniy nitrat eritmasini quruguncha asbest setkasida parlating va so‘ngra qolgan qoldiqni ochiq olovda qattiq qizdiring. bunda azot oksidlarining tez chiqib ketmasligiga yo‘l qo‘ymang. reaksiya tenglamasini yozing. tigelni magniy oksidi bilan birga eksikatorda sovuting va torting. so‘ngra tigelni ikkinchi …

5 / 7

probirkasi; 2- byuretka; 3- barobarlovchi byuretka. ostvald probirkasining bir tomoniga suyultirilgan 10 ml xlorid kislotadan quying. ikkinchi tomoniga tarozida oldindan tortilgan va kichkina filtr qog‘oziga o‘ralgan 0,05 g metallni ehtiyotlik bilan, kislotaga tegizmasdan soling. barobarlovchi byuretkani pastka yoki yuqoriga harakatlantirib turgan xolda suvning sathini nolga yaqin chiziqqa keltiring va ostvald probirkasini probka bilan berkitib, asbobning germetikligini tekshiring. buning uchun barobarlovchi byuretkadagi suvning sathini byuretkadagi suv sathidan pastroqqa tushiring va uni shu holatda shtativga mahkamlab o‘rnating. agar 1-2 minut davomida byuretkada suvning sathi sezilarli darajada o‘zgarmasa, asbobni germetik deb hisoblash mumkin. asbobning germetikligini tekshirilgandan keyin, byuretkalardagi suv sathini bir holatga keltiring va darajalarga bo‘lingan byuretkadagi suvning dastlabki sathini (vbosh.) belgilab yozib qo‘ying. ostvald probirkasini qiyalatib undagi kislotani metall solingan tomoniga quying. shu zahoti metall kislota bilan reaktsiyaga kirishib, vodorod ajrala boshlaydi. ajralib chiqqan vodorod byuretkadagi suvni barobarlovchi byuretkaga tomon siqib chiqara boshlaydi. reaktsiya tomom bo‘lishi bilan byuretkadagi gazning chiqib ketmasligi yoki …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metallarning ekvivalentini siqib chiqarish usuli bilan aniqlash"

laboratorioiya № 8 mavzu:metallarning ekvivalentini siqib chiqarish usuli bilan aniqlash .magniyning ekvivalentini aniqlash ishning maqsadi: kimyoviy ekvivalent, hajmiy ekvivalent tushunchalarni va ekvivalent qonuni bilan bog‘liq bo‘lgan hisoblashlarni o‘zlashtirish reaktivlar: h2o-distillangan suv, hcl-xlorid kislota (rangsiz eritma), mg-magniy qirindisi (yaltiroq metall). asbob uskunalar: ostvald probirkasi, analitik tarozi, ikkita barobarlovchi byuretka, rezina shlang, rezinali qopqoq, shtativ, bosim o‘lchovchi barometr, haroratni o‘lchovchi termometr. kimyoviy birikmalar tarkibiga kiruvchi elementlar miqdori o‘zaro ma’lum va doimiy nisbatda bo‘ladilar (tarkibning doimiylik qonuni). bu nisbatlar ularning ekvivalentlariga mos keladi. har qanday elementning bir ekvivalent miqdori boshqa e...

This file contains 7 pages in DOCX format (41.9 KB). To download "metallarning ekvivalentini siqib chiqarish usuli bilan aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: metallarning ekvivalentini siqi… DOCX 7 pages Free download Telegram