neftni birlamchi qayta ishlash usullari. rektifikasiya. olingan maxsulotlar va ularning xossalari

PDF 10 pages 305.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 305.5 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

7-ma’ruza neftni birlamchi qayta ishlash usullari. rektifikasiya. olingan maxsulotlar va ularning xossalari. rektifikatsiya usuli: haydash ajralib chiqqan bug‘ kondensatsiya jarayoniga uchraydi, hosil bo‘lgan kondensat distilyat yoki rektifikat deb ataladi. rektifikatsiyali haydash, atmosfera bosimida yoki vakuum ostida olib boriladi. hattoki, xix asrning oxirlarida rektifikatsiya usuli bilan neft fraksiyalarga ajratilib identifikatsiya qilingan edi.bular jumlasiga: pentan, izopentan, 2–metilpentan, 2 va 3–metilgeksan, 2,3– dimetilbutan va qator past haroratda kaynovchi uglevodorodlar kiradi. ko‘p komponentli aralashmani rektifikatsiya qilishda misol uchun benzinni xaydash jarayonida haroratning ixtiyoriy intervalida (5,6 yoki 10 0s da) kam mikdordaga koiponentlarni taxlil kilish uchun qisman olib tekshirish mumkin. laboratoriya sharoitida rektifikatsion kolonna ko‘p pog‘onali bo‘lib, ajralishning aniqlik darajasi ko‘p omillarga bog‘liq. bu erda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan narsa nasadka formasi va materiali bo‘lib, u juda yaxshi ishlov berilgan yuzaga ega bo‘lishi kerak, chunki unda bug‘larning flegmalar bilan o‘zaro to‘qnashuvi sodir bo‘ladi. agar nasadkaning sifati qanchalik yaxshi bo‘lsa, bitta nazariy hisoblangan tarelkaning balandligi shunchalik …

2 / 10

i farq ancha katta bo‘lsa, bunda oddiy haydash usulidan foydalaniladi. oddiy haydash paytida suyuqlikning bir marta qisman bug‘lanishi yuz beradi. odatda bu usul suyuq aralashmalarni birlamchi ajratish hamda murakkab aralashmalarni keraksiz qo‘shimchalardan tozalash uchun ishlatiladi. suyuq aralashmalarni komponentlarga to‘la ajratish uchun rektifikatsiya usulidan foydaniladi, ya’ni rektifikatsiya usuli bilan bir jinsli suyuq aralashmalarni komponentlarga ajratishda foydalaniladi. rektifikatsiya jarayoni aralashmani bug‘latishda ajratilgan bug‘ va bug‘ning kondensatsiyalanishi natijasida hosil bo‘lgan suyuqlik o‘rtasida ko‘p marotabalik kontakt paytidagi modda almashinishga asoslangan. suyuq aralashmalarni rektifikatsiya yordamida ajratish kolonnali qurilmalarda olib boriladi, bunda bug‘ va suyuqlik fazalari o‘rtasida uzluksiz va ko‘p marotobalik kontakt yuz beradi. fazalar o‘rtasida modda almashinish jarayoni boradi. suyuq fazadan engil uchuvchan komponent bug‘ tarkibida o‘tadi, bug‘ fazasidagi kiyin uchuvchan komponent esa suyuqlikka o‘tadi. rektifikatsion kolonnaning yuqorigi qismidan chiqayotgan bug‘ asosan engil uchuvchan komponentlardan iborat bo‘lib, u kondensatsiyaga uchraganda so‘ng ikki komponentga ajraladi. kondensatning birinchi komponenti distilyat yoki rektifikat (yuqoridagi mahsulot) deb aytiladi. kondensatning …

3 / 10

lg‘ilar), reaktiv, dizel, gazoturbin, pech, qozonxona, kommunal – maishiy maqsadda ishlatiladigan suyuqlantirilgan gazlar; 2) neft moylari; 3) parafinlar va serezinlar; 4) aromatik uglevodorodlar; 5) neft bitumlari; 6) neft koksi; 7) plastik surkovlar; 8) yoqilg‘i va moylarga prisadkalar; 9) turli maqsadlarda ishlatiladigan boshqa neft mahsulotlari. benzinlar ko‘pgina engil va yuk tashuvchi avtomobillar hamda ba’zi samolyotlarda majburiy yoqiladigan porshenli ichki yonuv dvigatellar o‘rnatilgan. yoqilg‘ining tabiatiga qarab bu dvigatellar suyuq va gazli yoqilg‘i dvigatellariga, silindrni toza zaryad bilan to‘ldirish usuli bo‘yicha – to‘rt taktli va ikki taktli dvigatellarga bo‘linadi. xozirda respublikamiz nqiz–larida a–66, a–72, a–80(76), ai– 91(93) va ai–98 markadagi benzinlar ishlab chiqarilmoqda. bundan tashqari maxsus texnik shart bo‘yicha oz miqdorda «ekstra» benzini ham ishlab chiqarilmoqda, bu benzin ai–95 ham deyiladi. karbyuratorli dvigatellar uchun mo‘ljallangan yoqilg‘ilar tarkibiga kiruvchi benzin fraksiyalarining taxminiy uglevodorodli tarkibi jadvalda keltirilgan. uglevodorodli tarkib tovar yoqilg‘ilarining eksplutatsion xossalariga ta’sir ko‘rsatadi. detonatsion barqarorlik. detonatsiya deb, dvigatelda yoqilg‘i yonishining maxsus rejimiga aytiladi. …

4 / 10

iladi. peroksidlar parchalanib erkin radikallarni hosil qiladi, ular esa uglevodorodning yangi molekulalari bilan reaksiyaga kirishadi. reaksiya zanjir xarakterga ega bo‘lib qoladi. ishchi aralashma uchqundan alangalanganidan so‘ng, oksidlanish reaksiyalari yana ko‘proq tezlashadi, chunki harorat va bosim oshadi. aralashmaning yonmagan qismida peroksidlar va boshqa faol zarrachalarning konsentratsiyasi oshadi. agar bu zarrachalarning konsentratsiyasi ma’lum chegaragacha etsa, unda ular portlash tezligida reaksiyaga kirishadi, yoqilg‘ining yonmagan qismi bir zumda o‘z–o‘zidan alangalanadi va detonatsion yonish sodir bo‘ladi. uglevodorodlar va yoqilg‘ilarning detonatsion barqarorligi (db) oktan soni bilan xarakterlanadi. bu detonatsion barqarorlikning shartli o‘lchov birligi, son jihatidan izooktan (2,2,4–trimetil– pentan)ning geptan bilan aralashmasidagi foiz (hajm bo‘yicha) miqdoriga teng bo‘lgan, detonatsion barqarorlik bo‘yicha standart sinash sharoitlarda sinalayotgan yoqilg‘iga ekvivalent bo‘lgan birlikdir. izooktan uchun detonatsion barqarorlik 100 ga, geptan uchun 0 ga teng deb qabul qilingan. agar masalan, tekshirilayotgan benzin o‘zining detonatsion barqarorligi bo‘yicha tekshirish paytida 80 % izooktan va 20 % geptandan iborat aralashmaga to‘g‘ri kelsa, bu yoqilg‘ining oktan …

5 / 10

ri. dizellar traktor, teplovoz, dengiz va daryo kemalarda og‘ir vaznli yuk avtomobil va avtobuslarda, ko‘chib yuradigan elektrostansiyalarda o‘rnatilgan. alangalanish. dizelli dvigatellarda yoqilg‘i siqilgan va isitilgan havoga katta bosim ostida purkaladi. yoqilg‘ining mayda zarrachalari bug‘ holatiga o‘tib havoda tarqaladi. bir oz vaqtida so‘ng yoqilg‘i o‘z–o‘zidan alangalanib, yonib tugaydi. dizel yoqilg‘ilar 180–360 0s oralig‘ida haydaladigan neftning o‘rtacha distillyatli fraksiyalardan, katalitik kreking va gidrokrekingning engil gazoyllaridan tarkib topgan. hozirgi vaqtda qaynash haroratining oxiri 380–400 0s bo‘lgan yoqilg‘i sinovdan o‘tdi va ishlatishga ruxsat etildi, dizel yoqilg‘isi tarkibiga kokslash va termik krekingning boyitilgan gazoyllarini jalb qilish bo‘yicha ishlar olib borilayapti. gazturbinli, pech va qozonxona yoqilg‘ilari. gazoturbinli yoqilg‘ini oddiy haydash, kokslash va termik kreking distillyatlaridan tayyorlaydilar. uni statsionar gazoturbinli va bug‘ gazli energetik qurilmalarda hamda suv transportining gazturbinli qurilmalarida qo‘llaydilar. bu yoqilg‘ining qovushqoqligi 50 0s da 3 0vu dan yuqori bo‘lmasligi kerak, kokslanuvchanligi – 0,5 %, oltingugurtning miqdori – 1,0 %. pech yoqilg‘isi maishiy maqsadlarda qo‘llaniladigan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neftni birlamchi qayta ishlash usullari. rektifikasiya. olingan maxsulotlar va ularning xossalari"

7-ma’ruza neftni birlamchi qayta ishlash usullari. rektifikasiya. olingan maxsulotlar va ularning xossalari. rektifikatsiya usuli: haydash ajralib chiqqan bug‘ kondensatsiya jarayoniga uchraydi, hosil bo‘lgan kondensat distilyat yoki rektifikat deb ataladi. rektifikatsiyali haydash, atmosfera bosimida yoki vakuum ostida olib boriladi. hattoki, xix asrning oxirlarida rektifikatsiya usuli bilan neft fraksiyalarga ajratilib identifikatsiya qilingan edi.bular jumlasiga: pentan, izopentan, 2–metilpentan, 2 va 3–metilgeksan, 2,3– dimetilbutan va qator past haroratda kaynovchi uglevodorodlar kiradi. ko‘p komponentli aralashmani rektifikatsiya qilishda misol uchun benzinni xaydash jarayonida haroratning ixtiyoriy intervalida (5,6 yoki 10 0s da) kam mikdordaga koiponentlarni taxlil kilish uchun qis...

This file contains 10 pages in PDF format (305.5 KB). To download "neftni birlamchi qayta ishlash usullari. rektifikasiya. olingan maxsulotlar va ularning xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: neftni birlamchi qayta ishlash … PDF 10 pages Free download Telegram