neft va neftni qayta ishlash

PPT 11 pages 4.1 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPT

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: neft va neftni qayta ishlashdan olingan maxsulotlar xossalarini o’rganish mavzu: neft va neftni qayta ishlashdan olingan maxsulotlar xossalarini o’rganish neft va neftni qayta ishlash neft qora - qo’ngir rangli, zichligi 0,73—0,97 g/sm3 bo’lgan, suvda erimaydigan uziga xos hidli tez yonadigan moysimon suyuqdir. tabiatda neft yer ostida mavjud bo’lib, tarkibi jixatidan turli uglevodorodlarning arralashmasidan iborat: gaz, suyuq va qattiq, moddalar erigan eritma. neft tarkibida to’yingan uglevodorodlar, sikloparafinlar, aromatik uglevodorodlar, anorganik moddalar, gazsimon, kislorodli, azotli oltingugurtli moddalar saqdaydi va bu moddalarning miqdoriga ko’ra turlarga bo’linadi. umuman, neft va uni qayta ishlash max-sulotlari quyidagi fizik-kimyoviy xususiyatlari bilan tavsiflanadi: o’rtacha molekulyar ogirligi, kimyoviy elementlar bo’yicha tarkibi, mexanik qushimchalar miqdori, tuzlar, suv, oltingugurt va azotli moddalar, smola, parafinlar miqdori, alangalanish temperaturasi, qotish temperaturasi, kul hosil qiluvchanligi, kokslanuvchanligi, zichligi, turli temperaturada qovushqoqligi va kislotaliligi. neft tarkibidagi kerakli moddalarni ajratib olish uchun u qayta ishlanadi. neftni kayta ishlash: birlamchi va ikkilamchi qayta ishlash turlariga bo’linadi. birlamchi …

2 / 11

0 metr bo’lgan kolonnaga yuboriladi. unda teshiklari bo’lgan yotiq holda joylashtirilgan likopcha (tarelka)lar qo’yilgan bo’lib, ular orqali qizigan neft bug’i yuqoriga ko’tarila boradi va sovib suyuqlikka aylanadi. eng avval oson uchuvchan (gazoyl) fraksiyasi, keyin kerosin fraksiyasi, keyin ligroin, benzin va ohirida gazolin fraksiyalari ajratib olinadi. ajratib olingan benzinning bir qismi qaytadan kolonnaga sovitgich sifatida yuboriladi. bu boskichda neftning atigi 20% i benzin sifatida ajratib olinadi. mahsulotni kam chiqishi bu bosqichning kamchiligidir. oxirida qora quyuk massa — mazut qoladi. mazut tarkibida qolgan moddalarni ajratib olish uchun vakuumli haydash usulidan foydalaniladi. haydash mahsulotlari sifatida turli surkov moylari, parafin (qattik alkanlar) va vazelinlar olinadi. mazutni hay-dash natijasida qolgan qoldik. "neft kuli" yoki gudron deb, aytiladi. gudron asfalt ishlab chiqarishda asosiy tarkibiy qism (material) sifatida ishlatiladi. ajratib olingan har bir fraksiya mahsuloti o’zining ishlatilish sohasiga ega. benzin — avtomobil va avia yonilg’isi, erituvchi, ekstraktsiyalovchi modda sifatida ishlatiladi. benzinning havo bilan aralashmasi avtomobil dvigatellarida yuqori …

3 / 11

radigan tug’ri zanjirli uglevodorod - geptan (ch3-ch2-ch2-ch2-ch2-ch2-ch3)ning oktan soni esa nol (0)ga teng deb qabul qilingan. shu ikki uglevodoroddan turli nisbatdagi standart aralashma (76% izooktan va 24% geptan, 93% izooktan va 7% geptan)lar tayyorlanadi. bu aralashmalarning yonish xususiyati bilan ishlab chikarilgan benzinning yonish xususiyati solishtiriladi va benzinning shartli oktan soni aniqdanadi va turli markalarga (ai-72, ai-76, ai-93) ajratiladi. benzinning oktan soni qancha yuqori bo’lsa, uning sifati ham shunchalik yukori baholanadi. benzinning detonatsiyaga qarshi xususiyatini oshirish uchun uning har 1 litriga 1g antidetonator — r(c2h5)4 tetraetilqo’rg’oshin moddasi qo’shiladi. bu modda benzindagi tug’ri zanjirli uglevodorodlarning detonatsiyalanish xususiyatini kamaytiradi. dvigatelda qo’rgoshin birikmalari yig’ilib qolishini kamaytirish uchun 1,2-dibrometanbr-ch2-ch2 -br qo’shiladi. bu modda ta’sirida pbbr4-qo’rgoshin (iv) bromid, oson uchuvchan modda hosil bo’lib, chiqindi gaz holida chiqib ketadi. lekin bu atrof muhitning ifloslanishiga olib keladi. shu sababli keyingi vaqtda bu moddani benzinga qo’shmaslik va boshka antidetonatorlar izlab topish choralari ko’rilayapti. ligroin — dizel yonilg’isi, lak-bo’yok, sanoatida …

4 / 11

mahsulotlari ikkilamchi kayta ishlanadi. ikkilamchi tsayta ishlash. neftdan olinadigan benzin miqdorini oshirish va neftni haydashdan qolgan mahsulotlar tuzilishini uzgartirish maqsadida neft ikki usulda qayta ishlanadi. bular — neftni krekinglash va riforminglashdir. a. neftni krekinglash — neft tarkibidagi katta molekulyar massadagi (c12 dan boshlab) uglevodorodlarni kichik molekulyar massadagi uglevodorodlarga aylantirishdir. krekinglash ikkiga bulinadi: a. termik krekinglash. mazutni 450-500° s va p= 2-7 mpa da k.izdirish natijasida kichik molekulyar massali to’yingan va tuyinmagan uglevodorodlarga aylantirishdir: c16h34 = c8h18 + c8h16 geksadekan oktan okten c8h18 = c6h14 + c2h4 oktadekan geksan etilen termik kreking natijasida neftdan olinadigan benzin miqdori oshiriladi va kimyo sanoati uchun xomashyo — to’yinmagan uglevodorodlar olinadi. b. katalitik krekinglash. bunda asosan neftni birinchi qayta ishlash natijasida olingan gazoyl fraktsiyasi katalizator (alyumosilikatlar) ishtirokida 450°s da qayta ishlanadi. shu usul bilan asosan aviatsiya benzini olinadi. katalitik krekingning ahamiyatli tomoni shundaki: bunda tug’ri zanjirli uglevodorodlar tarmoqlangan zanjirli birikmalarga aylanib, uning yonuvchanlik xossasini (oktan …

5 / 11

sababli bu jarayon neftni aromatlash ham deyiladi. termik kreking katalitik kreking uglevodorod molekulalarining par-chalanishi ancha yuqori temperaturada (470—550°s) boradi. jarayon sekin sodir bo’ladi, uglerod atomlari tarmoqlanmagan zanjirli uglevodorodlar hosil bo’ladi. termik kreking jarayonida olingan benzinda to’yingan uglevodorodlar bilan bir qatorda ko’pgina to’yinmagan uglevodo-rodlar bo’ladi. shuning uchun bu benzin turri haydab olingan benzinga qaraganda detonatsiyaga chidamli. termik kreking benzinda oson oksidlanadigan va polimerlanadigan to’yinmagan uglevodorodlar ko’p bo’ladi. shuning uchun bu benzin uzoq saqlanmaydi. u yonganda dvigatelning turli qismlari buzilib qoladi. bu zararli ta’sirni bartaraf etish uchun bunday benzinga antioksidlovchilar qo’shiladi. katalitik kreking uglevodorod molekulalarining parchalanishi katalizator ishtirokida va ancha yuqori temperatura (450—500°s) da boradi. termik krekingga nisbatan jarayon ancha tez boradi. bunda nafaqat uglevodorod molekulalarining parchalanishi, balki ularning izomerlanishi ham sodir bo’ladi, yani uglerod atomlari tarmoqlangan zanjirli uglevodorodlar hosil bo’ladi. katalitik kreking benzinning detonatsiyaga chidamliligi termik benzinga qaraganda yanada katta, chunki unda tarmoqlangan zanjirli uglevodorodlar bo’ladi. katalitik kreking benzinda tuyinmagan uglevodorodlar …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neft va neftni qayta ishlash"

mavzu: neft va neftni qayta ishlashdan olingan maxsulotlar xossalarini o’rganish mavzu: neft va neftni qayta ishlashdan olingan maxsulotlar xossalarini o’rganish neft va neftni qayta ishlash neft qora - qo’ngir rangli, zichligi 0,73—0,97 g/sm3 bo’lgan, suvda erimaydigan uziga xos hidli tez yonadigan moysimon suyuqdir. tabiatda neft yer ostida mavjud bo’lib, tarkibi jixatidan turli uglevodorodlarning arralashmasidan iborat: gaz, suyuq va qattiq, moddalar erigan eritma. neft tarkibida to’yingan uglevodorodlar, sikloparafinlar, aromatik uglevodorodlar, anorganik moddalar, gazsimon, kislorodli, azotli oltingugurtli moddalar saqdaydi va bu moddalarning miqdoriga ko’ra turlarga bo’linadi. umuman, neft va uni qayta ishlash max-sulotlari quyidagi fizik-kimyoviy xususiyatlari bilan tavsiflanadi: o...

This file contains 11 pages in PPT format (4.1 MB). To download "neft va neftni qayta ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: neft va neftni qayta ishlash PPT 11 pages Free download Telegram