neft va gazning umumiy xossalari

DOC 413.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1711219637.doc neft va gazning umumiy xossalari reja: 1. neftning fizik-kimyoviy xossalari. 2. neft va neft mahsulotlarning element va guruh tarkibi. 3. tabiy gazning kimyoviy tarkibi va ularning ishlatilishi. neftning kimyoviy tarkibi va u haqida qisqacha ma’lumot neft sarg`ish, ko`ng`ir, qoramtir rangli moysimon suyuqlik, zichligi 0,73 dan 0,95 g/sm3 gacha - 20 da +20 0c gacha haroratda qotuvchi juda murakkab tarkibli turli uglevodorodlar va geteroatomli organik birikmalar aralashmasidan tarkib topgan moddalar. u yuqori koloriyali yoqilg`i (40000 dan 44000 gacha k/kg). neftning kimyoviy tarkibi asosan quyidagi elementlardan tashkil topgan: c 83-87 %; h 2-14 %; s 0,3-3 %; o 0,1-1,0 %; n 0,001-0,4%. bundan tashqari juda kam miqdorda metalloorganik birikmalar shaklida vanadiy, nikel temir, titan, kobalt, germaniy va boshqa elementlardan iborat bo`ladi. neft tarkibida uch turdagi suyuq va erigan holda qattiq uglevodorodlar, ushlaydi: alkanli uglevodorodlar (asosan to`g`ri zanjirli, c–1 dan c-30 gacha) neftda to`yinmagan uglevodorodlar bo`lmaydi, turli uzunlikdagi yon zanjirlari bo`lgan siklopentan …

% dan ko`proq alkan saqlovchi ko`p alkanli neftlarga bo`linadi. neftning eng asosiy tabiiy zahiralari amerika qo`shma shtatlarida, janubiy afrikaning shimoliy rayonlarida, τ`rta sharqda, ayniqsa, iroq, saudiya arabistonida va rossiyaning bir qator rayonlarida topilgan. ozarbayjon, shimoliy kavkaz, kaspiy bo`yi, tatariston assr, sibir va τ`rta τsiyo respublikalarida juda katta neft konlari joylashgan bo`lib, yer osti zahiralari va uni qayta ishlash jihatidan bu mamlakatlar dunyoda yetakchi o`rinlarni egallaydi. xx asrning boshlarida ichki yonuv dvigatellar ixtiro qilingach, neftga ehtiyoj yanada ko`paydi. neft mahsulotlaridan (benzin, og`ir suyuq yoqilg`i, surkov moylari va hokazolardan) foydalanish hozirgi davrda shu darajaga borib yetdiki, biror davlat iqtisodini neftsiz tasavvur qilib bo`lmaydi. shuni ham aytish kerakki, organik sintez uchun zarur bo`lgan ko`pdan-ko`p moddalar neft sanoatining qo`shimcha mahsulotlari hisoblanadi. turli konlardan qazib chiqariladigan neftning kimyoviy tarkibi turlicha bo`ladi. uning asosiy tarkibini metandan tortib to molekulasida 50 tagacha uglerod atomi bo`lgan juda murakkab uglevodorodlar tashkil etadi. siklopentan va siklogeksan hosilalari neftda ko`p uchraydi. …

i qaynash haroratiga qarab ajratilgan fraksiyalari № fraksiya qaynash harorati 0c 1 petroley efir 20–60 0c 2 solvint nafta 60–1200c 3 benzin 40–200 0c 4 kerosin 175–3250c 5 gazoyl 300–500 0c 6 vakuum–distilat 400 0c benzin. ichki yonuv dvigatel silindrida benzin yonayotganda, murakkab kimyoviy jarayon sodir bo`ladi. ideal sharoitda yonilg`i butunlay yonib quyidagi reaksiyaga asosan karbonat angidrid va suv hosil bo`lishi kerak: agar reaksiya haddan tashqari tez ketsa, yonish vaqtida detonatsiya hodisasi, ya`ni paqillab yonish sodir bo`ladi va dvigatelning tortish kuchi pasayib ketadi. ma`lum bo`lishicha, bu hodisa ham yoqilg`ining kimyoviy tarkibiga bog`liq ekan. normal tuzilishga ega bo`lgan parafinlar (n-oktan) detonatsiya ancha moyil, tarmoqlangan parafinlar (izooktan) esa detonatsiyaga kamroq uchrab, ichki yonuv dvigatellarda yaxshi yonuvchi modda hisoblanadi: amalda bunday izooktan standart yaxshi yoqilg`i, n geptan esa standart yomon yoqilg`i etaloni sifatida qabul qilingan. tarkibida 70 % izooktan bor aralashma motorda sinalayotgan benzin kabi yonsa, unda bu benzinning «oktan soni» 70 deb …

gi fraksiya kerosin deyiladi. kerosin ham turli-tuman maqsadlarda, asosan, traktorlar uchun yoqilg`i sifatida ishlatiladi. hozirgi zamon samolyotlarida ham yoqilg`i sifatida kerosin ishlatiladi. kerosinning tutashini kamaytirish uchun tarkibidagi aromatik uglevodorodlar miqdori kamaytiriladi. to`yinmagan birikmalarni yo`qotish maqsadida kerosin sulfat kislota, vodorod xilorid kabilar bilan ishlanadi. kerosinni turli xil katalizatorlar ishtirokida krekingga uchratib benzin va gazsimon alkan hamda alkenlar hosil qilish mumkin. gazoyl yoki boshqacha dizel yoqilg`isi ham deyiladi. u 250-300 0c da qaynaydi. uning ko`pchilik qismi krekingga uchratilib, benzin olinadi va dizel dvigatellarida yoqilg`i sifatida ishlatiladi. surkov moylari. neftni hay dash jarayonida qolgan yuqori molekulali qovushqoq suyuqlik surkov moylari sifatida ishlatiladi. surkov moylari ham begona moddalardan tozalanadi. surkov moyiga xloretil efir, fenol va suyuq sulfat angidrid kabi erituvchilar ta`sir ettirilganda tarkibidagi aromatik uglevodorodlar va to`yinmagan birikmalar yo`qoladi. surkov moyi tarkibidagi parafinni yo`qotish uchun neft metiletilketon va toluol aralashmasida eritiladi va eritma sovitilganda parafin kristallanadi. shu yo`l bilan tozalangan moy oksidlanishi oldini olish …

kationlar zanjirsimon reaksiyani boshlab beradi. zanjirsimon reaksiya vaqtida yangidan hosil bo`layotgan kationlar qayta guruhlanadi va so`ng izomerlanadi. tashabbuslanish (erkin radikal hosil bo`lishi) alifatik va alitsiklik uglevodorodlarning alyuminiy xlorid ta`sirida krekinglanishi va izomerlanishini dastlab n. d. zelinskiy kashf etgan va uning shogirdlari m. b. turovoy-polyak, n. i. shuykin, y.a.arbuzov hamda boshqalar davom ettirganlar. kreking. neftning yuqori haroratda haydaladigan fraksiyalarini krekinglab benzin va gazsimon uglevodorodlar hosil qilish mumkin. krekint jarayoni katalizator ishtirokida va yuqori haroratda olib boriladi. 9– jadvalda neft fraksiyalari krekinglanganda qancha benzin hosil bo`lishi ko`rsatilgan. 9– jadval. neftning turli fraksiyalarini 1 soat davomida 425 0c da krоkinglanganнa hosil bo`laнigan bоnzin miqнori neft fraksiyalari hosil bo`lgan benzin miqdori % solvint neft – kerosin 15 gazoyl 16 qoldiq 18 τg`ir distillyat 22 alkanlarda c-c bog` eng kuchsiz hisoblanadi. bu bog` 450°с da uzila boshlaydi va natijada erkin radikallar hosil bo`ladi. moysimon og`ir uglevodorodlar termik kreking qilinganda c-c bog`lar uzilishi hisobiga turli moddalar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "neft va gazning umumiy xossalari"

1711219637.doc neft va gazning umumiy xossalari reja: 1. neftning fizik-kimyoviy xossalari. 2. neft va neft mahsulotlarning element va guruh tarkibi. 3. tabiy gazning kimyoviy tarkibi va ularning ishlatilishi. neftning kimyoviy tarkibi va u haqida qisqacha ma’lumot neft sarg`ish, ko`ng`ir, qoramtir rangli moysimon suyuqlik, zichligi 0,73 dan 0,95 g/sm3 gacha - 20 da +20 0c gacha haroratda qotuvchi juda murakkab tarkibli turli uglevodorodlar va geteroatomli organik birikmalar aralashmasidan tarkib topgan moddalar. u yuqori koloriyali yoqilg`i (40000 dan 44000 gacha k/kg). neftning kimyoviy tarkibi asosan quyidagi elementlardan tashkil topgan: c 83-87 %; h 2-14 %; s 0,3-3 %; o 0,1-1,0 %; n 0,001-0,4%. bundan tashqari juda kam miqdorda metalloorganik birikmalar shaklida vanadiy, nikel temir, ...

DOC format, 413.5 KB. To download "neft va gazning umumiy xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: neft va gazning umumiy xossalari DOC Free download Telegram