neft tarkibidagi uglevodorodlarining termik o`zgarishlari

DOC 769.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1711219556.doc neft tarkibidagi uglevodorodlarining termik o`zgarishlari reja: 1. termik jaranlarni nazariy asoslari. 2. gazli fazada uglevodorodlarning termik o`zgarishlari. 3. neft koksining hosil bo`lishi. 4. piroliz. termik jarayonlarning nazariy asoslari termodinamika kimyoviy reaksiya sodir bo`lishining termodinamik ehtimolligini jarayonida gibbsning erkin energiyasi kattaligining o`zgarishi bilan aniqlaydilar. reaksiya gibbs energiyasining qiymati manfiy bo`lganda chapdan o`ngga qarab amalga oshadi. barcha uglevodorodlar uchun atsetilendan tashqari harorat oshishi bilan gibbs energiyasi oshadi. molekula qancha katta erkin energiya zahirasiga ega bo`lsa, shuncha u beqaror bo`ladi, ya`ni barcha uglevodorodlarning (atsetilendan tashqari) termodinamik barqarorrligi harorat oshishi bilan pasayadi. alkanlar va sikloalkanlarning gibbs energiyasi tez, alken va arenlarniki esa sekin oshadi. buning natijasida turli sinf uglevodorodlarining termodinamik barqrorligi bilan harorat orasidagi nisbati o`zgaradi: ββ7 0c gacha bo`lgan haroratda eng barqarorroq alkanlardir, yuqoriroq haroratda esa alken, alkadien va arenlardir. demak alkanlarni alkenlarga qayta ishlash uchun yuqori haroratgacha isitishning o`zi yetarlidir. ammo alkenlar har qanday haroratda ikkilamchi reaksiyalarga masalan polimerlanishga beqarorrdir. bundan …
2
tatish va sistemani oxirgi termodinamik muvozanatga yaqinlashishiga imkon bermaslik kerak. jarayonning kinetikasi va mexanizmi. uglevodorodlarning termik reaksiyalari asosan radikal–zanjirli mexanizm bo`yicha amalga oshadi. alkanlar termik o`zgarishlarining radikal- zanjirli mexanizmi amerikalik kimyogar f. rays tomonidan 1934 yilda taklif qilingan edi. uglevodorodlarning yuqori haroratli reaksiyalari nazariy asoslarini yaratishda akademik n.n. semyonov tomonidan 1958 yilda yaratilgan zanjirli reaksiyalarning umumiy nazariyasi katta ahamiyatga ega. molekulyar reaksiyalar katta ahamiyatga ega emas, ionli reaksiyalar esa termik gaz fazali nokatalitik jarayonlar sharoitida deyarli ishtirok etmaydi, chunki s-s bog`ning geterolitik parchalanishi ≈ 1β00 kj/ mol energiyani talab qilsa gomolitigi esa ≈ γ60 kj/molni talab qiladi. geterolitik jarayonda energiyaning katta sarflari ionlarning elektrostatik o`zaro ta`sirini yengish zarurligi va ularning solvatlanmagan holatdagi barqaror emasligi bilan belgilangan. uglevodorodlarning termik parchalanishining radikal-zanjirli jarayoni barcha zanjirli jarayonlar kabi uchta bosqichdan iborat: zanjirni initsiirlash, zanjirning davomi, zanjirning uzulishi. zanjirni initsiirlanishi. alifatik uglevodorodlarning radikallarga parchalanishi asosan eng kuchsiz c-c bog` bo`yicha amalga oshadi. alkanlarda c-h …
3
ncha kam bo`ladi: arrenius tenglamasi k=ae ga binoan a ning qiymati deyar bir xil bo`lganнa konstantalarning nisbati о ∆e/ rt kattalikga tоng bo`laнi, bu воrнa ∆e-tegishli reatsiyalarning faollanish energiyasi farqi. harorat oshishi bilan bog`larning mustahkamligi orasidagi farq kamayadi, shuning uchun o`rtacha harorat (400-500 0c) da uglevodorod zanjirining uzulishi o`rtadagi bog`larda amalga oshadi, yuqori haroratda esa bu uzulish boshqa bog`lar bo`yicha ham amalga oshishi mumkin. sikloalkanlarda c-c bog`lar normal alkanlarnikiga qaraganda barqarorligi ancha kamdir: siklogeksanda 8 kj/molga, siklopentanda 25 kj/molga. alkenlarga qo`shbog`li uglerod atomidagi c-c va c-h bog`lar ancha mustahkamdir, b–holatda esa alkanlarga nisbatan ancha kuchsizdir (raqamlar-kj/molga bog`larning energiyasi): agar qo`shbog` tasirlashgan bo`lsa π–bog`ning ochilish energiyasi tahminan 50 kj/molga kamroq bo`ladi: ch 2=ch—ch= ch 2 -» ch 2=ch—ch= ch2 —188 kj/mol arenlarda c-h va c-c bog`lar alkanlardagiga qaraganda barqarorroq bo`ladi, aromatik halqa bilan tasirlashgan bog`lar esa kuchsizlanadi. halqa bilan tasirlashish bog`ning mustahkamligini qo`shbog` bilan tasirlashishda bo`lgani kabi kamaytiradi. uglevodorodda bog`ning gomolitik …
4
nmagan zarrachalar bo`lib, yuqori reaksion qobilyatga ega. turli radikallarning barqarorligi quyidagi qatorga pasayadi: radikallarning reaksion qobilyati esa shunday ketma-ketlikda oshadi. radikallarning quyidagi reaksiyalarni farqlaydilar. polyani semyonov qoidasiga binoan uglevodorodli radikallarning uglevodorodli molekulalar bilan reaksiyalarining faollanish energiyasi ea(kj/molga) reaksiyaning issiqlik effekti q bilan quyidagi nisbatlar bilan bog`langan: ekzotermik reaksiyalar uchun ea= 48-0,25q; endotermik reaksiyalar uchun ea= 40+0,75q; metil radikalining propilen bilan mumkin bo`lgan bir nechta reaksiyalarining faollanish energiyasini hisoblash quyidagi natijalarni olishga imkon berdi. bir xil eksponensial oldi ko`paytiruvchilar bo`lganda faollanish energiyasi orasidagi 25 kj/molga farq 7000c tezlik konstantalarida taxminan β0 martaga to`g`ri keladi, yani birinchi reaksiya ikkinchisi va uchinchisiga qaraganda 20 marta tez amalga oshadi. alkil radikallarning alkanlar bilan reaksiyalarining faollanish energiyasi r+ch3ch2ch2ch3 → rh+ch3ch2chch3 40-50 kj/molni tashkil qiladi. turli vodorod atomlarini radikallar bilan tortib olish reaksiyalarining faollanish energiyasini bilib turib berilgan haroratda reaksiya tezliklarining konstantalarini va ularning nisbatini aniqlash mumkin. nisbiy tezlikni molekuladagi birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi vodorod atomlarining …
5
odorodlarning p–parchalanish reaksiyalari endotermikdir. yirik radikallar (c3 va undan yuqori parchalanishining faollanish energiyasi 110-170 kj/molni tashkil qiladi. quyi radikallar ch3, c2h5 parchalanishga barqarordir. agar tarmoqlanmagan ikkilamchi alkil radikalining parchalanishi bir necha yo`nalishda amalga oshishi mumkin bo`lsa, unda eng katta molekulyar massali radikal hosil bo`ladigan jarayon energetik jihatdan eng qulay bo`ladi. γ. radikalning qo`shbog`ga birikishi (p–parchalanishiga teskari bo`lgan reaksiya): qo`shbog`ga radikallarning birikishi issiqlik ajralishi bilan (76 -105 kj/mol) amalga oshadi. polyani-semyonov qoidasi bo`yicha hisoblab chiqilgan faollanish energiyasi 22 -29 kj/molni tashkil qiladi. 4. erkin radikallarning izomerlanishi. faraz qilishlaricha izomerlanish halqali oraliq holat orqali amalga oshadi. radikallarning 1,5-izomerlanishidan tashqari 1,4-, 1,6- va 1,7-izomerlanishlari ham sodir bo`ladi. uch va to`rt a`zoli sikllar juda kuchlalangan, shuning uchun alkil radikallarining 1,2 va 1,3-izomerlanishlarini deyarli amalga oshirib bo`lmaydi. arenlar uchun fenil radikalining 1, β–o`tishi kuzatiladi: gazli fazada uglevodorodlarning termik o`zgarishlari alkanlarning o`zgarishlari. alkanlarning termik reaksiyalari quyi alken va alkanlarga olib keladi. alkanlarning termik parchalanishi natijasida hosil …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "neft tarkibidagi uglevodorodlarining termik o`zgarishlari"

1711219556.doc neft tarkibidagi uglevodorodlarining termik o`zgarishlari reja: 1. termik jaranlarni nazariy asoslari. 2. gazli fazada uglevodorodlarning termik o`zgarishlari. 3. neft koksining hosil bo`lishi. 4. piroliz. termik jarayonlarning nazariy asoslari termodinamika kimyoviy reaksiya sodir bo`lishining termodinamik ehtimolligini jarayonida gibbsning erkin energiyasi kattaligining o`zgarishi bilan aniqlaydilar. reaksiya gibbs energiyasining qiymati manfiy bo`lganda chapdan o`ngga qarab amalga oshadi. barcha uglevodorodlar uchun atsetilendan tashqari harorat oshishi bilan gibbs energiyasi oshadi. molekula qancha katta erkin energiya zahirasiga ega bo`lsa, shuncha u beqaror bo`ladi, ya`ni barcha uglevodorodlarning (atsetilendan tashqari) termodinamik barqarorrligi harorat oshishi bilan...

DOC format, 769.5 KB. To download "neft tarkibidagi uglevodorodlarining termik o`zgarishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: neft tarkibidagi uglevodorodlar… DOC Free download Telegram