neftni ikkilamchi qayta ishlash usullari

PPT 55 pages 1.1 MB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPT

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

pererabotka samarqand davlat universiteti analitik kimyo kafedrasi kimyo fakulteti “neft va tabiiy gaz kimyosi” fanidan ma’ruzalar mavzu: “neftni ikkilamchi qayta ishlash usullari. kreking, uning turlari va nazariy asoslari.” ma’ruzachi dots. q.murodov нефтни кайта ишлаш нефтни бирламчи кайта ишлаш – уни алохида фракцияларга (физиковий жараён) нефтни иккиламчи кайта ишлаш– нефть таркибидаги углеводородларнинг кимевий деструктив узгаришлари. (кимёвий жараён ) нефтни иккиламчи кайта ишлаш крекинг пиролиз риформинг кк jarayoni eng keng tarqalgan keng ko'lamli ilg'or neftni qayta ishlash jarayonlaridan biridir. kk ning asosiy maqsadi yuqori oktanli benzin va qimmatbaho suyultirilgan gazlarning maksimal rentabelligi bilan ishlab chiqarish - izomer tuzilmaning yuqori oktanli benzin komponentlarini keyinchalik ishlab chiqarish uchun xom ashyo: alkilatlar, mtbe, shuningdek, neft-kimyo sanoati uchun xom ashyo. uglevodorodlarning karboniy-ion zanjiri mexanizmi orqali kimyoviy o'zgarishlarini quyidagi ketma-ketlikda ifodalash mumkin: 1 past molekulyar uglevodorodlarning hosil bo'lishi bilan xom ashyoning yuqori molekulyar molekulalarini kreking va dekillanishning (c-c bog'larining parchalanishi) birlamchi monomolekulyar reaktsiyalari: (n=m+p) a) past molekulyar …

2 / 55

koks +parafin + vodorod va boshqalar. termik kreking. termik kreking jarayonini sanoatda 1912 yildan boshlab qo‘llayapti. uning dastlabki vazifasi bo‘lib avtomobil benzinini olish bo‘lgan. ammo motor yoqilg‘isining sifatiga talablar oshgani sababli 60– yillarda uning o‘rnini katalitik kreking to‘liq egalab oldi. hozirgi vaqtda og‘ir qoldiqlarining termik krekingini vakuumli gazoyl (termogazoylning ) yoki kam qovushqoqligi qozonxona yoqilg‘isini (mazutning–kreking–qoldiqning) olish maqsadida neft qayta ishlashlanadi. termik jarayonlarning nazariy asoslari termodinamika kimyoviy reaksiya sodir bo‘lishining termodinamik ehtimolligini jarayonida gibbsning erkin energiyasi kattaligining o‘zgarishi bilan aniqlaydilar. reaksiya gibbs energiyasining qiymati manfiy bo‘lganda chapdan o‘ngga qarab amalga oshadi. barcha uglevodorodlar uchun atsetilendan tashqari harorat oshishi bilan gibbs energiyasi oshadi. alkanlar va sikloalkanlarning gibbs energiyasi tez, alken va arenlarniki esa sekin oshadi. buning natijasida turli sinf uglevodorodlarining termodinamik barqrorligi bilan harorat orasidagi nisbati o‘zgaradi: 227 0с gacha bo‘lgan haroratda eng barqarorroq alkanlardir, yuqoriroq haroratda esa alken, alkadien va arenlardir. demak alkanlarni alkenlarga qayta ishlash uchun yuqori haroratgacha isitishning …

3 / 55

xtatish va sistemani oxirgi termodinamik muvozanatga yaqinlashishiga imkon bermaslik kerak. uzun zanjirli normal alkanlarda с–с va с–н bog‘larning uzulish energiyasi zanjirning o‘rtasida biroz kamayadi, ammo birinchisi doimo ikkinchisidan ancha kam bo‘ladi: сh3 – сh 2 – сh 2 – сh 2 – сh 2 – сh 2 – сh 2 – сh 3 ٭arrenius tenglamasi k=ae ‾e/ rt ga binoan a ning qiymati deyarli bir xil bo‘lganda konstantalarning nisbati e ∆e/ rt kattalikga teng bo‘ladi, bu erda ∆e– tegishli reatsiyalarning faollanish energiyasi farqi. bog‘ energiyasi c-c kj/mol 335 322 314 310 314 322 335 c-h 394 373 364 360 360 364 373 394 sikloalkanlarda c-c bog‘lar normal alkanlarnikiga qaraganda barqarorligi ancha kamdir: siklogeksanda 8 kj/molga, siklopentanda 25 kj/molga. alkenlarga qo‘shbog‘li uglerod atomidagi c-c va c-h bog‘lar ancha mustahkamdir, β–holatda esa alkanlarga nisbatan ancha kuchsizdir (raqamlar– kj/molga bog‘larning energiyasi): zanjirning davom etishi (radikallarning reaksiyalari). radikallar kimyoviy jihatdan to‘yinmagan zarrachalar bo‘lib, yuqori …

4 / 55

‘yicha hisoblab chiqilgan faollanish energiyasi 22 –29 kj/molni tashkil qiladi. 4. erkin radikallarning izomerlanishi. faraz qilishlaricha izomerlanish halqali oraliq holat orqali amalga oshadi. radikallarning 1,5–izomerlanishidan tashqari 1,4–,1,6– va 1,7– izomerlanishlari ham sodir bo‘ladi. zanjirning uzilishi. zanjirning uzulishi quyidagi reaksiyalar bilan amalga oshiriladi. radikallarning rekombinatsiyasi, radikallarning disproporsionirlanishi (radikallarning hosil bo‘lish biomolekulyar reaksiyasiga teskari bo‘lgan jarayon): gazli fazada uglevodorodlarning termik o‘zgarishlari alkanlarning o‘zgarishlari. alkanlarning termik reaksiyalari quyi alken va alkanlarga olib keladi. reaksiya zanjirli bo‘lib qo‘yidagi sxema bo‘yicha rivojlanadi etan metanga nisbatan barqarorroqdir: uning destruksiyasi harorat taxminan 500 0c bo‘lganda boshlanadi. 800 0c da reaksiya ancha katta tezlik bilan boradi: c–c bog‘ bo‘yicha parchalanish kamroq darajada boradi. propan 450 0c haroratda ikki xil yo‘nalishda parchalanadi: sikloalkanlarning o‘zgarishlari. sikloalkanlarni elementlargacha parchalash va siklopentanlarni siklopentadienlargacha siklogeksanlarni esa arenlargacha degidrogenlash termodinamik nuqtai –nazardan eng qullaydir. sikloalkanlar quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha parchlanadi: alkenlarning o‘zgarishi. alkenlar dastlabki neft fraksiyalarida saqlanadi va alkan hamda sikloalkanlarning destruksiyasida hosil bo‘ladi: ularning …

5 / 55

o‘rsatilgan reaksiyalardan tashqari eng kuchsiz bo‘lgan β–bog‘ning (c–c yoki c–h ) uzilishi bilan boradigan krekingga uchraydilar yuqori alkenlar 400–450 0c haroratda va degidrokondensatsiyalar reksiyalarida degidrogenlash, polemerlash deyarli ishtirok etmaydi. alkadien va alkinlarning o‘zgarishlari. nisbatan yuqori bo‘lmagan haroratda (4000 c dan past ) va atmosfera bosimga yaqin yoki undan yuqori bo‘lgan bosimda alkadienlar boshqa sinf birikmalariga qaraganda reaksion qobilyati kuchliroqdir atsetilenning zanjirli parchalanishini quyidagi sxema bilan ifodalash mumkin: arenlar va alkenlar (alkinlar)ning kondensatsi-yalanishidan almashingan va polikondensirlangan arenlar hosil bo‘ladi: arenlarning o‘zgarishlari. arenlarning termik barqarorligi ularning tuzilishiga qarab kuchli o‘zgaradi. almashinmagan va metilalmashgan benzol va naftalinlar alkanlarga qaraganda ancha barqarordir. naftalinning degidrokondensatsiyasi ham xuddi shunday sodir bo‘ladi: katalitik riforming – benzinlarning detonatsiya barqarorligini oshirish va arenlarni, asosan benzol, toluol va aromatik kislotalarni olish uchun mo‘ljallangan jarayon hisoblanadi. jarayonni yuqori haroratda (500 0c atrofida), vodorodning bosimi (1,5– 4 mpa) bo‘lganda va kislotali hamda gidrogenlovchi–degidrogenlovchi funksiyalarni o‘zida mujassam qilgan bifunksional katalizator ishtirokida amalga oshiriladi. …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neftni ikkilamchi qayta ishlash usullari"

pererabotka samarqand davlat universiteti analitik kimyo kafedrasi kimyo fakulteti “neft va tabiiy gaz kimyosi” fanidan ma’ruzalar mavzu: “neftni ikkilamchi qayta ishlash usullari. kreking, uning turlari va nazariy asoslari.” ma’ruzachi dots. q.murodov нефтни кайта ишлаш нефтни бирламчи кайта ишлаш – уни алохида фракцияларга (физиковий жараён) нефтни иккиламчи кайта ишлаш– нефть таркибидаги углеводородларнинг кимевий деструктив узгаришлари. (кимёвий жараён ) нефтни иккиламчи кайта ишлаш крекинг пиролиз риформинг кк jarayoni eng keng tarqalgan keng ko'lamli ilg'or neftni qayta ishlash jarayonlaridan biridir. kk ning asosiy maqsadi yuqori oktanli benzin va qimmatbaho suyultirilgan gazlarning maksimal rentabelligi bilan ishlab chiqarish - izomer tuzilmaning yuqori oktanli benzin komponentlari...

This file contains 55 pages in PPT format (1.1 MB). To download "neftni ikkilamchi qayta ishlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: neftni ikkilamchi qayta ishlash… PPT 55 pages Free download Telegram