neft asosidagi to‘yingan, to‘yinmagan va aromatik uglevodorodlar

DOCX 64 pages 937,2 KB Free download

64 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 937,2 KB

Fayl turi DOCX

Pages 64

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 64

mavzu: neft asosidagi to‘yingan, to‘yinmagan va aromatik uglevodorodlar. neft alkanlari. reja: 1. neft tarkibidagi alkanlar. 2. suyuq va qattiq alkanlar. 3. neft sikloalkanlari. 4. alkanlarning xossalari va ularni neft kimyo sanoatida ishlatilishi. neft va yo‘ldosh gazlardagi alkanlarning miqdori neft tarkibida mavjud bo‘lgan alkanlar tuzilishi va tarkibiga ko‘ra gazsimon, suyuq yoki qattiq holatdagi moddalardir. gazsimon alkanlar zanjirida bittadan to‘rttagacha uglerod (c1–c4) atomlarni saqlaydi va ular tabiiy va yo‘ldosh gazlar tarkibiga (metan, etan, propan, butan, izobutan) kiradi. tarkibida 5 tadan 15 tagacha (c5–c15) uglerod atomini saqlagan birikmalar suyuq moddalardir. normal alkanlar geksadekandan (c16) boshlab qattiq moddalar hisoblanadi, qachonki ular odatdagi haroratda neftda erigan yoki kristall holatda bo‘lib yuqori haroratli fraksiya hisoblanadi. ko‘pchilik neftlar o‘z tarkibida to‘yingan uglevodorodlar (alkanlar), sikloalkanlar (naften uglevodorodlar) va aromatik (arenlar) uglevodorodlarni saqlaydi. neft qaysi kondan qazib chiqarilganligiga qarab tarkibida uglevodorodlar miqdori turlicha bo‘ladi. to‘yingan uglevodorodlar (cnh2n+2) qatoridagi alkanlar hamma neft tarkibida mavjud bo‘lib, uning fraksiyalarining asosiy tarkibiga kiradi. …

2 / 64

ayadi. 200-300 oc oralig‘ida haydaladigan o‘rtacha fraksiya, ular odatda 55,0-61,0% (kam bo‘lmagan), 500 oc da esa qoida bo‘yicha bu uglevodorodlar miqdori 19,0-5,0 % gacha kamayadi. neft alkanlari normal va tarmoqlangan tuzilishli izomerlar holida bo‘ladi. neftda alkanlarni keng oraliqda o‘zgarishlari gohida 50 % ni tashkil etadi va bu ko‘proq izomerlar miqdoriga bog‘liq, ayniqsa ikkinchi holatda joylashgan metil guruhli izomerlar joylashgani ko‘proq. uchinchi holatda o‘rinbosar saqlagan izomerlar miqdori bir muncha kam. monoalmashingan izomerlar ichida 2- yoki 3-holatda o‘rinbosarlar joylashgan izomerlar asosiy miqdorni tashkil etadi. bir uglerod atomida ikkita radikal almashingan izomerlar keng tarqalmagan, simmetrik tuzilishga ega izomerlar miqdori ko`proq bo‘ladi. 5.1–jadval mhd asosiy tumanlaridagi tipik neftlar alkanlar tarkibi neftli davlatlar 350 oc gacha haydaladigan fraksiya unumi, % parafin miqdori, % 28-200 oc fraksiyada hisoblan-gan alkanlar miqdori yig‘indisi, % normal holatdagi tarmoqlangan holatdagi o‘zbekiston 42-55 yuqori parafinli 50-60 azarbayjon 38-59 0,32-0,96 27 gacha 23 gacha belorusiya 40,2-59,3 6,0 n-alkanlar ko‘p uchraydi tatariston 40-47 …

3 / 64

ati xom ashyo bazasini yaratish 1950-yillarda ukraina, shimoliy kavkaz, o‘zbekistondagi farg‘ona konlari hisobiga gaz qazib chiqarish o‘sib bordi. ukrainada shebelinsk, shimoliy stavropol, o‘zbekistonda gazli konlari kabi qator katta konlar ochildi. bu vaqtda g‘arbiy sibir va yakutiyadagi birinchi dastlabki konlar ochildi. sharqiy sibirdagi urengoy koni tabiiy gazga boy kon hisoblanadi. bu gaz o‘zida vodorod sulfid saqlamaydi, u asosida sharqiy sibir, g‘arbiy yevropa gaz quvuri magistralini tashkil etish taklif qilingan. neft tarkibidagi gazsimon alkanlar gazsimon alkanlar gazlar qazib olinadigan joyga bog‘liq holda tabiiy, yo‘ldosh va gazokondensat gazlarga bo‘linadi. tabiiy gazlar toza gaz konidan qazib olinadi. ular asosan metan va oz miqdorda etan, propan, butanlar, pentanlar va azot, vodorod sulfid, azot(ii)-oksid gazlari aralashmasidan tashkil topgan ba’zi gaz konlaridagi aralashmalar tarkibi (5.2-jadvalda) keltirilgan. bu gazlar quruq gazlar guruhiga kiradi. metan miqdori asosan 93,0-98,0% ga, etan va propan oz miqdorni tashkil qiladi. nisbatan yuqori molekulali uglevodorodlarni miqdori, asosan juda oz miqdorda kuzatiladi, ba’zi gazlarda ularni …

4 / 64

z uchun xom ashyo. siqilgan gaz olinadi, ya’ni sovutuvchi; - izobutan – sintetik kauchuk sanoati va alkillash uchun xom ashyo; - n-butan – piroliz uchun xom ashyo, sintetik kauchuk sanoati maishiy siqilgan gaz komponenti; - izopentan – izopren kauchuk sanoati va yuqori oktanli benzin komponenti uchun xom ashyo; - n-pentan – etil spirt olish, piroliz va izomerlash jarayonlari uchun xom ashyo. o‘zbekiston g‘arbida, rossiyaning tyumen viloyati shimolida katta gaz koni qidirib topildi. komi respublikasi sharqida, orenburg viloyati, saxalin respublikasi, shimoliy kavkaz, kasbiy oldi, dnepraveko–donsh kengliklari, turkmaniston sharqi va shimolida gazni katta konlari aniqlandi. topilgan gaz zahiralarini 87% sibir va o‘rta osiyo tumanlarida joylashgan, uni iste’molchilarga yetkazib berish uchun 2,5-4,0 ming kilometr uzunlikdagi gaz magistralini qurish zaruriyati kelib chiqdi. gaz-kondensat konlaridagi gazlar katta miqdorda metan saqlaydi, shuningdek tarkibiga benzin, kerosin kiruvchi yuqori molekulali uglevodorodlarni, gohida dizel fraksiyasini ko‘proq saqlaydi. keyingi yillarda qidirilgan va foydalanishga topshirilgan gaz konlari ko‘pchiligi gaz-kondensat turiga kiradi. …

5 / 64

% gacha) yuqoriligi bilan farq qiladi. boshqasi esa bu uglevodorodlar miqdori kamligi va siklopentan gomologlari miqdori yuqoriligi bilan tavsiflanadi. kondensatlarning uglevodorod tarkibi quyidagi qonuniyat bilan tavsiflanadi. alkanlar ichida 2-, 3- va 4-monometil almashinganlari tarmoqlangan tuzilishni namoyon qiladi. dimetil hosilalar ichida asosan 2,3- va 2,4-dimetil izomerlar uchraydi. siklopentan uglevodorodlari metil- va etil- almashingan bo‘ladi. shuningdek 1,2- va 1,3-dimetilsiklopentan ko‘rinishida ham mavjud bo‘ladi. odatda kondensatlarda dimetilsiklogeksanni hamma 3 xil izomeri uchraydi. shundan, 1,3-dimetilsiklogeksanni miqdori 50 dan 70 % gacha bo‘ladi. gaz holatidagi parafin uglevodorodlar gaz holatdagi parafin uglevodorodlar tarkibi c1 dan c4 gacha bo‘lgan alkanlar tashkil etadi, bularga: metan, etan, propan, butan, izobutan kiradi, hamda 2,2-dimetilpropan – neopentan normal sharoitda gaz holida bo‘ladi. bularning hammasi tabiiy va neft gazlari tarkibiga kiradi. gaz konlari uch xil turda bo‘lishi mumkin. 1. toza gaz konlari 2. gaz kondensati konlari 3. neft konlari birinchi turdagi gaz konlari tabiiy gaz konlari deb atalib, asosan metandan tashkil topgan …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "neft asosidagi to‘yingan, to‘yinmagan va aromatik uglevodorodlar"

mavzu: neft asosidagi to‘yingan, to‘yinmagan va aromatik uglevodorodlar. neft alkanlari. reja: 1. neft tarkibidagi alkanlar. 2. suyuq va qattiq alkanlar. 3. neft sikloalkanlari. 4. alkanlarning xossalari va ularni neft kimyo sanoatida ishlatilishi. neft va yo‘ldosh gazlardagi alkanlarning miqdori neft tarkibida mavjud bo‘lgan alkanlar tuzilishi va tarkibiga ko‘ra gazsimon, suyuq yoki qattiq holatdagi moddalardir. gazsimon alkanlar zanjirida bittadan to‘rttagacha uglerod (c1–c4) atomlarni saqlaydi va ular tabiiy va yo‘ldosh gazlar tarkibiga (metan, etan, propan, butan, izobutan) kiradi. tarkibida 5 tadan 15 tagacha (c5–c15) uglerod atomini saqlagan birikmalar suyuq moddalardir. normal alkanlar geksadekandan (c16) boshlab qattiq moddalar hisoblanadi, qachonki ular odatdagi haroratda neftda e...

This file contains 64 pages in DOCX format (937,2 KB). To download "neft asosidagi to‘yingan, to‘yinmagan va aromatik uglevodorodlar", click the Telegram button on the left.

Tags: neft asosidagi to‘yingan, to‘yi… DOCX 64 pages Free download Telegram