urug‘li mevalarni quritish tartibi

DOCX 8 pages 29.8 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.8 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

3–ma’ruza: urug‘li mevalarni quritish tartibi reja 1. uzumni quritish. 2. quritishning asosiy usullari. 3. olmani quritish. 4. nokni quritish. adabiyotlar: 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11. tayanch iboralar: “oq kishmish”, “qora kishmish”, “askari”, “bedona”, “lunda kishmish”, “xishrov kishmish”. urug‘li navlardan - “kattaqo‘rg‘on”, “sultoniy”, “qora janjal”, “shtruangur - rizamat”, “qorakaltak”, “oqkaltak”, “aleksandr muskati”. “kishmish”. uzumni quritish. respublikada mayiz quritish bo‘yicha samarqand viloyati birinchi o‘rinni egallaydi. viloyatda yiliga 7-10 ming tonna mayiz quritiladi. uzumdan ikki xil mahsulot, ya’ni kishmish va mayiz olinadi. kishmish urug‘siz uzumdan, mayiz urug‘li uzumdan tayyorlanadi. quritiladigan eng yaxshi navlar quyidagilardir: urug‘siz navlardan - “oq kishmish”, “qora kishmish”, “askari”, “bedona”, “lunda kishmish”, “xishrov kishmish”. urug‘li navlardan - “kattaqo‘rg‘on”, “sultoniy”, “qora janjal”, “shtruangur - rizamat”, “qorakaltak”, “oqkaltak”, “aleksandr muskati”. “kishmish” navli uzumlardagi qand moddasi 23-25 foizga, mayizbop navlari esa 22-23 foizga yetganda uziladi. qand moddasi yetarli bo‘lmagan taqdirda xom ashyodan kam mayiz tushadi, uning xaridorgirlik qimmati …

2 / 8

tayyorlanadi. quritishdan avval uzum qaynoq ishqorga botirib olinadi, keyin ochiq joyga yoyib qo‘yiladi; shtabelgirmiyon - “kattaqo‘rg‘on”, “sultoni”, “nimrang” kabi navlardan oltingugurt bilan dudlab tayyorlanadi, keyin shtabellarga taxlab quritiladi; qora vassarga - “qora” uzum navlaridan dorilanmay oftobda quritiladi; chillaki - “chillaki” va “terbosh” nav uzumlaridan dorilanmay oftobda quritiladi; avlon - har xil nav uzumlardan dorilanmay faqat oftobda quritib olingan mayiz. uzumning har bir navi alohida uziladi va quritiladi. hosil 10-15 kilogrammli savatlarda quritish maydonchasiga tashiladi. uni uzilgan kuniyoq tozalash kerak. aks holda mahsulotning sifati pasayadi. quritish oldidan navlarga ajratiladi. bunda kasallangan, hashoratlardan zararlangan, yetilmay qolgan, oftobda kuygan g‘ujumlari tanlab olinadi. konditsiya talablariga to‘g‘ri kelmaydigan uzum boshlarini ajratish bilan birga, ular rangiga va g‘ujumning katta-kichikligiga qarab ham ajratiladi. puxta saralangan uzum bir meyorda quriydi, olingan quruq mahsulot yuqori sifatli bo‘ladi. uzumni navlarga ajratish paytida yirik boshlarini shinchalarga ajratib qo‘yish tavsiya qilinadi. bu esa, quritish muddatini ancha qisqartiradi. uzum maxsus stollarda, konveyyerlarda, qo‘lda …

3 / 8

o‘lishi uchun uyum-uyum qilib qo‘yiladi. 5-6 kundan so‘ng quritilgan mayiz yana qo‘shimcha ravishda ko‘zdan kechirib tozalanadi. bunda har xil mexanik aralashmalar - tosh, mayda kesaklar, uzum boshlarining qurigan bandlari terib tashlanadi. shundan so‘ng mahsulotni quti yoki qoplarga joylab jo‘natiladi. bu usulda asosan uzumning “qora kishmish” va “oq kishmish” navlari quritiladi. bulardan olingan mayizni shigoniy va bedona deb ataladi. bu usulning kamchiligi shuki, mayiz juda uzoq vaqt quritilsada kam mahsulot olinadi. mayiz uzumning 22-25 foizini tashkil etadi. qaynoq ishqorga botirib, oftobga yoyib quritish usulini objush deyiladi. bunda oftobi quritishga nisbatan 3-4 baravar vaqt kam sarflanib, ko‘proq mahsulot olinadi. objush usulida “qora kishmish”, “oq kishmish”, “kattaqo‘rg‘on”, “sultoni”, “nimrang”, “rizamat” va boshqa navlar quritiladi. quritishdan avval uzum navlarga ajratiladi. 2-3 kilogrammdan g‘alvirga solinadi, 0,3-0,4% li qaynoq ishqorga 3-6 sekund chamasi botirib turiladi. natijada g‘ujumlarning po‘stida juda mayda yoriqlar paydo bo‘ladi, ustidagi g‘ubori ketadi. bu esa, mayizni tez quritishga yordam beradi. ishqorli eritma tayyorlash …

4 / 8

uzumdagi ishqorni yuvib tashlash zarur emasligini ko‘rsatdi, chunki g‘ujumlardagi kislotaning o‘ziyoq ularning ustidagi ishqor ta’sirini yo‘q qiladi va nordon (рн-3), yoki sal nordon (рн-6,6) qilib qo‘yadi. bu esa ishqor qolmaganligini ko‘rsatadi. eritmaga botirib olingan meva chayqalmagani sababli uni quritishga tayyorlash ishlari birmuncha osonlashadi; eriydigan qattiq moddalari kamroq nobud bo‘ladi, quruq mahsulot ko‘proq olinadi. ishqorga botirib olingan uzum quritish maydonchalariga yoyilib, 2-3 kun o‘tgandan keyin ag‘darib qo‘yiladi. quritish 4-12 kun davom etgach, 26-30% mayiz olinadi. mayiz qurigach, xas-cho‘p va bandi terilib, shamollatiladi va nami bir meyorda bo‘lishi uchun uyib qo‘yiladi. shtabel usulida faqat oq uzumlar quritiladi. bu usul shundan iboratki, rangi, katta-kichikligiga qarab saralangan hosil ishqorga botirib olinadi va xuddi objush usulidagidek podnoslarga yoyib oltingugurt bilan dudlanadi. dudlash tufayli uzumning rangi ochiladi (och yashil yoki zarrin rangga kiradi). bulardan tashqari sulfat angidridning antiseptik ta’siri tufayli mikroorganizmlar daf qilinadi, natijada objush usulidagiga nisbatan 2-3% ko‘proq mahsulot olinadi. shtabel usulida quritishda dastlab uzumning …

5 / 8

dlash uchun oltingugurt emas, balki alohida balonlarga to‘ldirilgan sulfid angidridini ishlatish ancha qulay ekanligi aniqlandi. bunda dudlash jarayoni osonlashadi, oltingugurt gazi aniq meyorda berib turiladi. bu usulda kameraning bir kub metriga oq uzumlar uchun 100 gramm, pushti uzumlar uchun 40-50 gramm oltingugurt sarflanadi. quritilgan uzumni oltingugurt gazi bilan dudlash 60-90 minut davom etadigan sermehnat yumushdir. uskunalar yetishmaganligi sababli bu ishni batamom mexanizatsiyalash mumkin bo‘lmayotir. shu sababli, uzumni dudlash o‘rniga sulfitatsiya qilish fikri tug‘ildi. filialda o‘tkazilgan tajribalarda uzumni quritish oldidan 3-4 foizli sulfit kislota eritmasida 3 minut davomida dorilash yuqori sifatli mayiz olish imkonini berdi. bu usul mexanizatsiyalash va barcha tayyorgarlik ishlarini tezlikda bajarilishini ta’minlaydi. 3-4% li sulfit kislota bilan 5 minut ishlangan uzum xuddi 60-90 minut davomida oltingugurt bilan dudlashdagidek oqaradi va antiseptik xususiyatga ega bo‘ladi. keyinchalik mayizdagi sulfit kislota miqdori 5-6 baravar kamayib, uning mazasi yaxshilanadi. buning texnologik jarayoni quyidagicha: ishqorga botirib olingan uzum 3 minut chamasi 3-4% li …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "urug‘li mevalarni quritish tartibi"

3–ma’ruza: urug‘li mevalarni quritish tartibi reja 1. uzumni quritish. 2. quritishning asosiy usullari. 3. olmani quritish. 4. nokni quritish. adabiyotlar: 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11. tayanch iboralar: “oq kishmish”, “qora kishmish”, “askari”, “bedona”, “lunda kishmish”, “xishrov kishmish”. urug‘li navlardan - “kattaqo‘rg‘on”, “sultoniy”, “qora janjal”, “shtruangur - rizamat”, “qorakaltak”, “oqkaltak”, “aleksandr muskati”. “kishmish”. uzumni quritish. respublikada mayiz quritish bo‘yicha samarqand viloyati birinchi o‘rinni egallaydi. viloyatda yiliga 7-10 ming tonna mayiz quritiladi. uzumdan ikki xil mahsulot, ya’ni kishmish va mayiz olinadi. kishmish urug‘siz uzumdan, mayiz urug‘li uzumdan tayyorlanadi. quritiladigan eng yaxshi navlar quyidagilardir: urug‘siz navlardan - “oq kishmish”...

This file contains 8 pages in DOCX format (29.8 KB). To download "urug‘li mevalarni quritish tartibi", click the Telegram button on the left.

Tags: urug‘li mevalarni quritish tart… DOCX 8 pages Free download Telegram