magnoliyatoifa (magnoliophyta, angiospermae) gulli yoki yopiq urug‘li o‘simliklar

DOCX 5 sahifa 367,3 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 367,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

9-amaliy mashg‘ulot mavzu: magnoliyatoifa (magnoliophyta, angiospermae) gulli yoki yopiq urug‘li o‘simliklar bo‘limi. ayiqtovondoshlar oilasi (ranunculaceae). qizil kitobga kiritilgan turlar (2 soat) umumiy tushuncha: ayiqtovondoshlar oilasi vakillari asosan ko‘p yillik va bir yillik o‘t o‘simliklari bo‘lib 66 turkum va 2000 dan ortiq turga ega. o‘rta osiyoda 25 turkum, 202 turi, o‘zbekistonda 20 turkum, 107 turi uchraydi. barglari oddiy, turli darajada qirqilgan, yonbargchasiz. turkumlar gul tuzilishi bilan bir-biridan yaxshi farq qiladi. masalan, ba’zi bir turlarining gulqo‘rg‘oni oddiy, gul a’zolarining soni turlicha bo‘lib spiral holda joylashgan. (hepatica, anemone) kabi turkum vakillarida. ba’zi bir turkum vakillarining gul tuzilishi hasharotlar vositasida changlanishga moslashgan bo‘lsa, aconitum turkumi turlarning gulqo‘rg‘oni esa zigomorf yoki thalictrum turkumi vakillari shamol vositasida changlanishga moslashganligi sababli gulqo‘rg‘onlari reduksiyalangan. bu oilaning ko‘pchilik vakillari kuchli alkaloidlarga ega bo‘lganligi uchun ham meditsinada keng qo‘llaniladi. ba’zibir turkum vakillari (delphinium) bo‘yoqbop o‘simliklar hisoblansa, sedana (nigella) turkum vakillari oziq-ovqat sanoatida keng qo‘llaniladi. yovvoyi sedana (nigella integrifolia) bir yillik …

2 / 5

u o‘simlikni xalqimiz qadimdan qimmatbaho rang beradigan bo‘yoqbop o‘simlik sifatida biladi. parpi (aconitum) turkumining 160 turi yer yuzining shimoliy yarim sharida, ayniqsa tog‘li viloyatlarda tarqalgan. oq parpi (aconitum talassicum) ko‘p yillik, ildizpoyali o‘t. bo‘yi 60-150 sm. barglari barmoqsimon qirqilgan. gullari monosimmetrik bo‘lib, shingil shaklidagi gul to‘plamlarida joylashgan. bu turkumning hamdo‘stlik mamlakatlarda tarqalgan 11 turidan 9 tasi o‘rta osiyoda uchraydi. ularning hammisi ko‘p yillik o‘t o‘simlik. gul formulasi: ca5 co∞ a∞ g∞. mevasi ko‘p urug‘li. o‘zbekistonda bu turkumning turkiston sug‘uro‘ti (adonis turkestanica) deb yuritiladigan turi zarafshon, oloy va turkiston tizma tog‘larining mayin tuproqli yonbag‘irlarida keng tarqalgan. u baland bo‘yli yirik sariq gulli, o‘ziga xos badbo‘y hid tarqatadi. meditsinada dori-darmon olish uchun ishlatiladigan adonizin shu o‘simlikdan olinadi. topshiriqlar: 1. ayiqtovondoshlar oilasi vakillarining xarakterli xususiyatlari bilan tanishish (gul tuzilishidagi xilma-xillikka alohida e’tibor bering). 2. aniqlanilayotgan (o‘rganilayotgan) turning umumiy ko‘rinishini chizib oling. 3. gul tuzilishi va diagrammasini chizing. 4. aniqlagichlar yoki "o‘zbekiston florasi" yordamida …

3 / 5

sondagi changchilarga ega. ginetsey ko‘p sondagi apokarp urug‘chilardan iborat. tugunchasi ustki, bir uyali. gul formulasi sa5so5a∞ g∞. mevasi yong‘oqcha. ish oxirida aniqlagichlar vositasida oila, turkum va turlar aniqlaniladi. masalan: ayiqtovonda * sa5 so5 a∞ g∞ sug‘ur o‘tda * sa5 so∞ a∞g∞ ayiqtovondoshlar oilasining quyidagi turlari – knoring isfaragi (delphinium knorringianum), zarafshon parpisi (acanitum seravschanicum), oq parpi (acanitum talassicum), boysun po‘fanagi (anemone baissensis), buxoro po‘fanagi (anemone bucharica), cho‘ziq po‘fanak (anemone protracta), tillarang sug‘uro‘t (adonis chrisocyathus), tuksiz sug‘uro‘t (adonis leiosepala), oltoy trolliusi (trollius altaicus) o‘zbekiston respublikasi “qizil kitobi”ga kiritilgan. mustahkamlash uchun savollar: 1. ayiqtovonlar turkumi vakillari bilan parpi turkumi vakillarining tarqalish muhitlarini ta’riflang. 2. meditsinada qo‘llaniladigan turkum turlarining lotincha va mahalliy nomlarini, tabiatda tarqalgan maydonlarini aniqlang. 3. oila gulli o‘simliklar evolyusiyasida qanday o‘rin egallaydi. 10-amaliy mashg‘ulot mavzu: magnoliyatoifa (magnoliophyta, angiospermae) gulli yoki yopiq urug‘li o‘simliklar bo‘limi. chinnigulkabilar (chinnigulsimonlar) sinfchasi (saryophyllidae), chinnigulnamolar (saryophullales) qabilasi. chinniguldoshlar (saryophullaceae) oilasi (2 soat). umumiy tushuncha: chinnigulkabilarga kadimgi …

4 / 5

guldoshlar, kaktusdoshlar, sho‘radoshlar, gultojixo‘rozdoshlar kabi oilalar bor. chinniguldoshlar (caryophyllaceae) oilasi. bu oilaga 80 ta turkumga mansub 2000 ta tur o‘simlik kiradi. o‘zbekistonda 24 turkumga oid 122 turi o‘sadi. bu oila vakillari bir yillik, ko‘p yillik o‘tlar bo‘lib, barglari qarama-qarshi joylashgan. gullari 5 doirali. changchilari 4-5-10 ta, urg‘ochisi 1-2-5 ta, tugunchasi ustki, mevasi ko‘sak. ular yer sharining hamma zonalarida o‘sadi. chinniguldoshlar oilasiga mansub 10 ta tur o‘zbekiston qizil kitobiga kiritilgan. chinniguldoshlar (caryophyllaceae) oilasi vakillari tuzilishini o‘rganish. amaliy ish uchun zarur materiallar: yangi uzilgan o‘simlik va quritilgan gerbariy materiallar: chinnigul (dianthus yulduz o‘t (stellaria) va boshqalarning vegetativ va generativ organlarining spirtda fiksatsiya qilingan qismlari. topshiriqlar: 1. yopiq urug‘lilarning umumiy belgilariga asoslangan holda chinniguldoshlar oilasining tavsifini bering. 2. oilaga mansub turlarning poya, barg, gul va meva tuzilishini kuzating va tavsifini yozing. 3. changchili va urug‘chili gullarini alohida o‘rganib, ularning suratini chizing. 4. ularning formulasi va diagrammasini taqqoslang. 5. aniqlagich yordamida qo‘l ostingizdagi turlarni …

5 / 5

i 2-5 mevabargli. tugunchasi ustki, bir uyali. mevasi ko‘sakcha yoki yong‘oqcha, ba’zan quruq rezavor-meva bo‘ladi. ko‘sakchasi uchidagi tishchalaridan ochiladi. vegetativ organlarida, xususan, yer ostki qismida saponinlarning bo‘lishi bu oila vakillari uchun xarakterli xususiyatidir. bunday saponinlar yetmak, gipsofila ildizlarida ko‘p to‘planadi. yetmak texnik o‘simlik sifatida o‘zbekistonda ekila boshlandi. ko‘pik hosil qilish xossasi tufayli xalq xo‘jaligida ishlatiladi (nisholla tayyorlashda). tibbiyotda balg‘am ko‘chiruvchi vosita sifatida ishlatiladi. dori bo‘ladigan yana bir necha vakillari bor. masalan, grijnik-samincho‘p (peshob xaydovchi.). yem-hashak uchun ahamiyatsiz. ayrim turlarining gullari hushmanzara bo‘lganligi uchun manzarali o‘simliklar sifatida ekib o‘stiriladi. shu maqsadda chinnigulning 70 turi o‘stiriladi. bulardan xitoy chiniguli (dianthus chinensis) xamda o‘rta va farbiy yevropadan keltirilgan ko‘p yillik turkiya chinniguli (dianthus barbatus) va golandiya chinniguli (dianthus coryorhylus) keng miqyosda ekiladi. gulining formulasi: sa(5) so5 a5+5 g (5)-(2) mustahkamlash uchun savollar: 1. chinniguldoshlar turkumi vakillarining tarqalish muhitlarini ta’riflang. 2. meditsinada qo‘llaniladigan turkum turlarining lotincha va mahalliy nomlarini, tabiatda tarqalgan maydonlarini aniqlang. 3. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"magnoliyatoifa (magnoliophyta, angiospermae) gulli yoki yopiq urug‘li o‘simliklar" haqida

9-amaliy mashg‘ulot mavzu: magnoliyatoifa (magnoliophyta, angiospermae) gulli yoki yopiq urug‘li o‘simliklar bo‘limi. ayiqtovondoshlar oilasi (ranunculaceae). qizil kitobga kiritilgan turlar (2 soat) umumiy tushuncha: ayiqtovondoshlar oilasi vakillari asosan ko‘p yillik va bir yillik o‘t o‘simliklari bo‘lib 66 turkum va 2000 dan ortiq turga ega. o‘rta osiyoda 25 turkum, 202 turi, o‘zbekistonda 20 turkum, 107 turi uchraydi. barglari oddiy, turli darajada qirqilgan, yonbargchasiz. turkumlar gul tuzilishi bilan bir-biridan yaxshi farq qiladi. masalan, ba’zi bir turlarining gulqo‘rg‘oni oddiy, gul a’zolarining soni turlicha bo‘lib spiral holda joylashgan. (hepatica, anemone) kabi turkum vakillarida. ba’zi bir turkum vakillarining gul tuzilishi hasharotlar vositasida changlanishga moslashgan bo...

Bu fayl DOCX formatida 5 sahifadan iborat (367,3 KB). "magnoliyatoifa (magnoliophyta, angiospermae) gulli yoki yopiq urug‘li o‘simliklar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: magnoliyatoifa (magnoliophyta, … DOCX 5 sahifa Bepul yuklash Telegram