lolasimonlar yoki bir urug‘pallali o‘simliklar ajdodi

DOCX 8 pages 3.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 8
14-mavzu: lolasimonlar yoki bir urug‘pallali o‘simliklar ajdodi reja: 1. lolasimonlar sinfining umumiy tavsifi. 2. bulduruqo‘tkabilar ajdodchasi – alismatidae. 3. triuridkabilar ajdodchasi- triurididae. 4. lolakabilar ajdodchasi – liliidae. tayanch so‘z va iboralar: gulqo‘rg‘on, oddiy barg, lola o‘simligi, palmakabilar ajdodchasi, piyoz turlari. 1. lolasimonlar sinfining umumiy tavsifi. bu ajdodga a. l. taxtadjyan (1987) ma’lumoti bo‘yicha 104 oila, 3000 turkum va 63000 tur kiradi. bular gulli o‘simliklarning yaqin 25% ni tashkil etadi. bu ajdod urug‘ pallasining 1 ta bo‘lishidan tashqari bir qancha o‘ziga xos belgilarga ega. ular quyidagilar: 1. gulqo‘rg‘oni oddiy, ba’zan murakkab. gullari asosan 3 a’zoli; 2. bu ajdodga mansub o‘simliklarning asosiy ildizi barvaqt qurib ketadi va qo‘shimcha ildiz sistemasini hosil qiladi. bundan tashqari ildiz sistemasini popuk ildiz deb ataladi. 3. poyaning ko‘ndalang kesim yuzasida o‘tkazuvchi tolali bog‘lamlar tartibsiz joylashgan. ular bir-biri bilan tutashgan, ya’ni yopiq tipda bo‘ladi. bog‘lamlar orasida kambiy bo‘lmaganligidan, poya ikkilamchi yo‘g‘onlashish hususiyatiga ega emas. 4. barglari ko‘pincha oddiy, …
2 / 8
di. ular bir nechta qabila va oilalarga bo‘linadi. muhimlari quyidagilar: 1.bulduruqnamolar qabilasi - alismatales. bu qabila 14 ta oilani o‘z ichiga oladi. 1.bulduruqdoshlar oilasi – alismataseae. oila vakillarini ko‘pchiligi ko‘p yillik, ba’zan bir yillik o‘t o‘simliklardir. barglari rozetka holda ildiz bo‘g‘zidan o‘sib chiqadi. gullari to‘g‘ri, ikki jinsli yoki bir jinsli, soyabon yoki qalqonsimon to‘pgul hosil qiladi. gulqo‘rg‘oni murakkab, kosacha va tojbarglardan tashkil topgan. changchilari 3 ta yoki bir nechta, urug‘chisi ham bir nechta mevabargchaning qo‘shilishidan hosil bo‘lgan. mevasi pistacha, yong‘oqcha yoki ko‘sakcha. gul formulasi: ca3 co3 a6, ∞ g(∞) oilaning 18 ta turkum va 122 ta turi uchraydi. shulardan biri bulduruq (alisma plantago aqvatica) hisoblanadi. u ildizpoyali tugunaksimon, popuk ildizli o‘simlik. cho‘l, adir va tog‘ zonasida, ariq, hovuz, ko‘l va daryolar bo‘yidagi botqoqlik va sernam joylarda o‘sadi. uchyaproqli nayzabarg (sagittaria trifolia) ham ko‘p yillik o‘t o‘simlik bo‘lib, o‘sish sharoiti yuqoridagi o‘simlikka o‘xshash (76-rasm, a, b). ahamiyati: tugunak hosil qiluvchi vakillarining …
3 / 8
mlari uchraydi. masalan: kungirador g‘ichchak (potamogeton crispus), suzuvchi g‘ichchak (p. natans), bo‘g‘imdor g‘ichchak (p. nodosus) va boshqalar (76-rasm, v, g, d). bular cho‘l, adir va tog‘ zonalaridagi ko‘l, ariq suvlarida o‘sadi. ahamiyati: bu oilaga kiruvchi o‘simliklarning mevasi baliqlar, qushlar uchun ozuqa hisoblanadi. 76-rasm. bulduruq-alisma plantago aqvatica (a), uchyaproqli nayzabarg-sagittaria trifolia (b), kungirador g‘ichchak-potamogeton crispus (v), suzuvchi g‘ichchak-p. natans (g), bo‘g‘imdor g‘ichchak-p. nodosus (d), dengiz nayadasi-najas marina (ye). 3. yashilgulnamolar qabilasi – najadales. qabila yashilguldoshlar (najadaseae) oilasidan iborat. oilaning birgina turkumi nayada (najas) mavjud. bu turkum 41 ta turni birlashtiradi. ular yer sharining deyarli hamma qismida tarqalgan. barglari qarama-qarshi yoki xalqasimon joylashgan. gullari suv ostida changlanadi. hayot shakli bir yillik va ko‘p yillik o‘simliklar. o‘zbekistonda dengiz nayadasi (najas marina), kichik nayada (n. minor) kabi turlari ko‘l va sekin oqadigan daryo suvlarida o‘sadi (76-rasm,ye). 2. triuridkabilar ajdodchasi – triurididae. bu ajdodcha tomlinson (1982) tomonidan ajratilgan eng kichik ajdodcha hisoblanadi. uning vakillari asosan …
4 / 8
(3) bu oilaga 16 turkum, 787 ta tur kiradi. ular yer yuzining deyarli hamma joylarida, ayniqsa o‘rta yer dengizi floristik viloyatlarida tarqalgan. o‘rta osiyo sharoitida ham quyidagi turkumlari uchraydi. 1. oq gulli liliya (lilum candidum). ko‘p yillik o‘t. manzarali o‘simlik (77-rasm, a). 2. turkiston boychechagi (gagea turkestanica). bu turkum 234 ta turni birlashtiradi. ko‘p yillik o‘t. adirliklardagi mayin tuproqlarda o‘sadi (77-rasm, b). 3. lola turkumiga 96 ta tur kiradi. ulardan muhimlari-greyg lolasi (tulipa gregii) (77-rasm, v), turkiston lolasi (t. turkistanica), korolkov lolasi (t. korolkowii) kabi turlari dasht, tog‘ va tog‘ etaklarida o‘sadi (78-rasm). ahamiyati. oila vakillarini ko‘pchiligining gullari chiroyli va hushbo‘y hidga ega bo‘lganligi uchun manzarali o‘simlik sifatida ko‘plab ekib o‘stiriladi. 77-rasm. oq gulli liliya-lilum candidum (a), turkiston boychechagi-gagea turkestanica (b), greyg lolasi-tulipa gregii (v). 78-rasm. turkiston lolasi-t. turkistanica (a), korolkov lolasi-t. korolkowii (b). 2. nargisnamolar qabilasi – amaryllidales. bu qabila 15 ta oilani o‘z ichiga oladi. piyozdoshlar oilasi – …
5 / 8
chimyon piyozi (a. tshimganicum) kabilar yovvoyi holda o‘suvchi o‘simliklar bo‘lib, ular ko‘proq tog‘ yonbag‘irlarida o‘sadi (79-rasm). ahamiyati: piyoz turlari, sabzavot o‘simligi sifatida ko‘plab ekib o‘stirilib, ovqatga ishlatiladi va dorivor o‘simlik sifatida keng foydalaniladi. 79-rasm. sarimsoq piyoz-allium sativum (a), pskom piyozi-a. pskemense (b), anzor piyozi-a. suvorovii (v), chimyon piyozi-a. tshimganicum (g). nargisdoshlar oilasi – amaryllidaseae. bu oilani 82 ta turkumi va 2346 ta turi ma’lum bo‘lib, ular antraktikadan tashqari hamma joylarda tarqalgan. ko‘pchilik turlari tropik va subtropik mintaqalarda turli ekologik sharoitlarda o‘sishga moslashgan. oila vakillari ko‘p yillik piyozboshli o‘t o‘simliklar hisoblanadi. barglari oddiy, bandsiz, ko‘pincha yer ustki qismida, rozetka (to‘pbarg) holida, ba’zan ketma-ket joylashgan. gullari ikki jinsli, to‘g‘ri, ba’zan bir oz qiyshiqroq bo‘lib, piyozdoshlar oilasidan tugunchasining ostki va ost gultoji hosil qilishi bilan farq qiladi. gulqo‘rg‘oni yirik, uzun silindrik nayli, qaytarmasi 6 bargli, tojbo‘g‘zidan qo‘ng‘iroqsimon yoki piyolasimon yontoj chiqqan. gul formulasi: r3+3 a3+3 g (3) oilaning o‘rta osiyo sharoitida kalantus (calanthus), …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lolasimonlar yoki bir urug‘pallali o‘simliklar ajdodi"

14-mavzu: lolasimonlar yoki bir urug‘pallali o‘simliklar ajdodi reja: 1. lolasimonlar sinfining umumiy tavsifi. 2. bulduruqo‘tkabilar ajdodchasi – alismatidae. 3. triuridkabilar ajdodchasi- triurididae. 4. lolakabilar ajdodchasi – liliidae. tayanch so‘z va iboralar: gulqo‘rg‘on, oddiy barg, lola o‘simligi, palmakabilar ajdodchasi, piyoz turlari. 1. lolasimonlar sinfining umumiy tavsifi. bu ajdodga a. l. taxtadjyan (1987) ma’lumoti bo‘yicha 104 oila, 3000 turkum va 63000 tur kiradi. bular gulli o‘simliklarning yaqin 25% ni tashkil etadi. bu ajdod urug‘ pallasining 1 ta bo‘lishidan tashqari bir qancha o‘ziga xos belgilarga ega. ular quyidagilar: 1. gulqo‘rg‘oni oddiy, ba’zan murakkab. gullari asosan 3 a’zoli; 2. bu ajdodga mansub o‘simliklarning asosiy ildizi barvaqt qurib ketadi va qo‘shimc...

This file contains 8 pages in DOCX format (3.1 MB). To download "lolasimonlar yoki bir urug‘pallali o‘simliklar ajdodi", click the Telegram button on the left.

Tags: lolasimonlar yoki bir urug‘pall… DOCX 8 pages Free download Telegram