bronza davri tarixi

PPTX 15 pages 1.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
презентация powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti bronza davri tarixi prof.v.b. - a.zamonov ma’ruza rejasi: ziroatchilik va chorvadorlar madaniyatlari doirasining kengayib borishi bronza davri manzilgohlari ijtimoiy – iqtisodiy munosabatlar madaniy aloqalar, aholi va etnik jarayonlar. ziroatchilik va chorvadorlar madaniyatlari doirasining kengayib borishi. o‘rta osiyo aholisi bronza davri bosqichiga o‘tgach, mahalliy ishlab chiqarish taraqqiyotida yangi davr boshlanadi. bu davr mil. avv. iii ming yillikning o‘rtalari – ii mingyillikka mansub bo‘lib, bronza – mis bilan qo‘rg‘oshin va qalay qotishmasidir. u o‘z xususiyatlari bilan misdan ustun turadi, ya’ni bronza misga qaraganda qattiq va pishiqdir. bronza metallsozligining ilk vatani kichik osiyo va ikkidaryo oralig‘i bo‘lgan. qadimgi misr, mesopotamiya (ikkidaryo oralig‘i), kichik osiyo va eronning janubi-g‘arbiy qismida bronza davrida davlatchilik jamiyati keng ravnaq topgan. o‘rta osiyo hududida ham ishlab chiqaruvchi kuchlar ancha taraqqiy topib, janubiy viloyatlarda ishlab chiqaruvchi xo‘jaliklarning shakllari yangi asosda rivojlangan. mil. avv. iii-ii mingyilliklarda dehqonchilik va chorvachilik, o‘rta osiyoning dastlabki o‘choqlaridan sharq …
2 / 15
gyillikda dehqonchilik va chorvachilik o‘rta osiyo aholisi xo‘jaligining asosiy sohalari bo‘lgan. bronzadan ishlangan qurollar iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotni tezlashtirgani tufayli, o‘rta osiyo dashtlarida yashagan qabilalar asosan chorvachilik bilan mashg‘ul bo‘lgan. qadimgi sharqda shahar-davlatlar vujudga kelishi bilan hunarmandchilik dehqonchilikdan ajralib chiqqan. o‘rta osiyo janubiy hududlarida mil. avv. iii mingyillikning o‘rtalari – ii mingyillik boshlarida ixtisoslashgan hunarmandchilik sohalari rivoj topadi. бронза даври хўжалик асоси: деҳқончилик ва чорвачилик натижада: махсулотни ортиб қолиши тенгсизликни пайдо бўлишига олиб келди кабила ва уруғ ўртасида ўзаро алмашув улар ўртасида иқтисодий маданий этник муносабатлар кашфиётлар суний суғориш; металлни қайта ишлаш билан боғлиқ ҳунармандчилик; заргарлик санъати; қурилишда ғиштдан фойдаланиш; керамика тайёрлашда кулолчилик дастгоҳи; ипакчилик ва пахтачиликни пайдо бўлиши бронза даври ижтимоий муносабатлар матриархатдан патриархатга ўтиш бошланди патриархат – эркакнинг оила, жамиятда мавкеини ошган ибтидоий жамоа даври чорвачиликни деҳқончликдан ажраб чикиши, илк меҳнат тахсимоти эркак мавкеини ошиши натижада -жамоавий ниқоҳ бекор килинди; - моногам оилалар пайдо бўлди; - оилада эркак …
3 / 15
m ahamiyatga ega edi. manzilgohlardan qo‘y, echki va sigir suyaklari topilgan. misol tariqasida, sopollitepada 16 mingtacha hayvon suyaklari topib, tekshirildi. ularning asosiy qismi qo‘y va echki suyaklari, boshqalari esa tuya va sigir suyaklaridir. shu bilan birga odamlar hayotida yovvoyi qushlar va hayvonlarni ovlash o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan. sopollitepadan topilgan bug‘u, jayron, qulon, yovvoyi cho‘chqa, quyon, o‘rdak, kaptar va boshqa ko‘pgina hayvon va parranda suyaklari qoldiqlari bu fikrni tasdiqlaydi. ovchilik odamlarning qo‘shimcha mashg‘uloti bo‘lgan. ular asosan yovvoyi cho‘chqa, bug‘u va qulonni ovlaganlar. arxeologik topilmalar bronza davri hayvonot dunyosi hozirgi faunaga nisbatan ancha boy bo‘lganligini ko‘rsatadi. daryo vohalari, tog‘lar va dashtlar xilma-xil hayvonlar va qushlar tarqalishi uchun qulay tabiiy muhit yaratgan. tog‘oldi va dashtlarda yashovchi aholining asosiy tirikchilik manbai chorvachilik edi. ayniqsa, orol dengizi sohillariga yaqin dashtlarda va quyi zarafshon hududlarida yashovchi aholining iqtisodiy hayotida chorvachilik muhim ahamiyat kasb etgan. bu qabilalar asosan mayda chorva, qoramol va otlarni ham boqqanlar. metallurgiya rivojlanishi uchun …
4 / 15
pater – ota va arche – hokimiyat). qarindoshlik erkak nomi bilan belgilanadigan bo‘ldi. katta patriarxal oilasi ota tomonidan yaqin qarindoshlarni birlashtirib, ular umumiy uy-joy, ishlab chiqarish vositalari, ro‘zg‘or buyumlari, taqsimlangan dala yerlarga ishlov berib va chorvaga egalik qilib, yetishtirilgan umumiy oziq-ovqat mahsulotlarini birgalikda iste’mol qilganlar. patriarxal oilalarning o‘sib borishi natijasida yangi oilalar paydo bo‘lgan. madaniy aloqalar, aholi va etnik jarayonlar. o‘rta osiyo tuprog‘idagi qabilalar bir xilda taraqqiy topgan emas. turli viloyatlarning madaniy taraqqiyotida o‘ziga xos xususiyatlar aniqlangan. bu madaniyatlar dehqonchilik, uy chorvachiligi va yarim ko‘chmanchi chorvachilik bilan shug‘ullangan qabilalarga mansubdir. ular bir-biridan ajralgan holda rivojlanmagan va turli qabilalar o‘rtasida iqtisodiy va ma­daniy aloqalar izchil keng taraqqiy topgan. zamonbobo topilmalarida dasht chorvador qabilalari madaniyatiga va janubiy o‘troq dehqonchilik madaniyatlariga oid ayrim xusu­siyatlar saqlanib, ular bir-biridan farq qiladi. shuning uchun ham bu ikkala madaniy an’analar quyi zarafshonda, birinchidan, iqtisodiy va madaniy aloqalar asosida, ikkinchidan, o‘rta osiyoning janubiy o‘troq va shimoli-sharqiy chorvador qabilalarining …
5 / 15
iyati vakillarining bir qismi janubiy tojikiston, afg‘onistonning shimoli-sharqiy hududlarini o‘zlashtirib, hind vodiysigacha yoyiladi, boshqa guruhlari esa zarafshon vohasi va sharqiy farg‘ona yerlarida tarqaladi. mazkur hududlarda ular mahalliy aholi bilan qorishib ketadi. marg‘iyonada gonur-tug‘aloq va baqtriyadagi dashtli-sopolli madaniyati bilan bir davrda, janubiy uralda arkaim-sintashta madaniyati paydo bo‘ladi. mazkur madaniyatni yaratgan aholi mudofaa devorlar bilan o‘ralgan ko‘p sonli istehkomlarni bunyod etib, asosan, chorvachilik, shu jumladan, yilqichilik bilan shug‘ullanganlar. ularning ijtimoiy tizimida mol boqqan cho‘ponlar, bronza metallsozlar – hunarmandlar va jangchi suvoriylarning mavqei baland bo‘lgan. biroz keyin arkaim-sintashta madaniyati dasht hududlarida keng yoyilgan andronovo madaniyati qabilalarining madaniyati rivojlanishiga katta ta’sir qilgan. farg‘ona vodiysida mil. avv. ii mingyillik boshlariga oid bronzadan ishlangan idish, bolta va to‘g‘nog‘ichlardan iborat arxeologik ashyolar topilgan. ushbu buyumlarga o‘xshagan topilmalar eron, janubiy turkmaniston, shimoliy afg‘oniston va janubiy o‘zbekiston yodgorliklarida keng tarqalgan. ular farg‘ona vodiysida savdo-ayirboshlash va migratsiyalar asosida paydo bo‘lgan. zamonbobo qabristonida topilgan ba’zi munchoqlar badaxshon lojuvardidan yasalgan. shuningdek, zamonbobo …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bronza davri tarixi"

презентация powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti bronza davri tarixi prof.v.b. - a.zamonov ma’ruza rejasi: ziroatchilik va chorvadorlar madaniyatlari doirasining kengayib borishi bronza davri manzilgohlari ijtimoiy – iqtisodiy munosabatlar madaniy aloqalar, aholi va etnik jarayonlar. ziroatchilik va chorvadorlar madaniyatlari doirasining kengayib borishi. o‘rta osiyo aholisi bronza davri bosqichiga o‘tgach, mahalliy ishlab chiqarish taraqqiyotida yangi davr boshlanadi. bu davr mil. avv. iii ming yillikning o‘rtalari – ii mingyillikka mansub bo‘lib, bronza – mis bilan qo‘rg‘oshin va qalay qotishmasidir. u o‘z xususiyatlari bilan misdan ustun turadi, ya’ni bronza misga qaraganda qattiq va pishiqdir. bronza metallsozligining ilk vatani kichik osiyo va ikkidaryo oralig‘i bo‘l...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "bronza davri tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: bronza davri tarixi PPTX 15 pages Free download Telegram