“uyushiq bo`lakli gaplar” bo’limini o’tishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va multimedia vositalaridan samarali foydalanish usullari

DOCX 7 sahifa 25,1 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 25,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

4-sinfda “uyushiq bo`lakli gaplar” bo’limini o’tishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va multimedia vositalaridan samarali foydalanish usullari bo‘lajak o‘qituvchi oldiga oldida til qoidalari va qonuniyatlarini yaxshi bilish, kasbga oid fan asoslari bilan atroflicha tanishish, o‘zlashtirish talabi qo‘yilgan. bu talab “davlat tili haqida”gi, “ta’lim to‘g‘risida”gi, “kadrlar tayyorlash miliy dasturi haqida”gi qonunlar, qolaversa davlat ta’lim standartlarida aniq va ravshan belgilab qo‘yilgan. chunki til qoidalarini yaxshi tushunish va bo‘lajak o‘qituvchiga ravon va to‘g‘ri, mustaqil fikrlash imkoniyatlarini keng ochadi. “biz ajdodlardan avlodlarga o’tib kelayotgan bebaho vorislari sifatida ona tilimizni asrab-avaylashimiz, uni boyitish, nufuzini yanada oshirish ustida doimiy ishlashimiz zarur” o‘quvchilarning savodxonligini oshirish ularning bilim ko‘lamini chuqurlashtirishimizda asosiy omil bo‘ladi. yana shuni alohida ta’kidlash lozimki, boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga uyushiq bo‘lakli gaplarni o‘rgatish orqali ularning og‘zaki va yozma nutqi shakllantiriladi. o‘mumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti asosida tuzilgan maxsus o‘quv dasturining asosiy talablaridan biri o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini o‘stirish, bilish faolligini oshirishdir. bularni amalga oshirish uchun o‘quvchilarni …

2 / 7

ishni talab qiluvchi, nazariy va amaliy qimmati katta bo‘lgan dolzarb masalalaridandir. o‘zbek tilida gap bo‘laklarining uyushib kelishi ancha uzoq tarixga ega. uyushiq bo‘laklarning ko‘plab qo‘llanishini xi asrda va undan so‘ng yaratilgan asarlarda ko‘plab uchratamiz. bu hodisa barcha turkiy xalqlar, shu jumladan, o‘zbek xalqi uchun ham mushtarak bo‘lgan turk- runiy yozuvlarida ham, alisher navoiy, zahiriddin muhammad bobur asarlarida ham ko‘plab uchraydi. chektilar sharbatu taom avval, ikkisidin yetushdi kom avval ( navoiy) ushbu yil shu haliq taomdin parhez qila boshladim. pichoq va qoshiq va dasturxong‘acha ehtiyot qilur edim ( ”boburnoma”). demak, hozirgi zamon o‘zbek tilida uyush‘iq bo‘laklarning qo‘llanishi tasodifiy hol bo‘lmay, tarixan shakllanib kelayotgan o‘ziga xos sintaktik hodisadir. bu o‘zining quyidagi xususiyatlari bilan xarakterlanadi. 1.uyushiq bo‘lak qismlari o‘zaro teng aloqada bo‘ladi. 2.ular gapda bir xil sintaktik vazifa bajaradi. 3.ular o‘zi uchun umumiy hisoblangan bo‘lak bilan bir xil munosabatda bo‘ladi. 4.teng bog‘lovchilar yordami bilan bog‘lanadi yoki bog‘lanishi mumkin. 5.sanash intonatsiyasi orqali talaffuz qilinadi. …

3 / 7

q bo‘laklari yozuvchilarning asarlarida ma’ruzachilarning nutqida uslubiy vosita sifatida juda keng qo‘llanmoqda. chunki ular fikrni aniq, to‘liq, obrazli ifodalaydi, shuningdek, nutqqa ifodalilik, ko‘tarinkilik berish uchun xizmat qiladi. ular ifodani ixcham tuzish, unda his hayajon holatlarni to‘la aks ettirish, stilistik ravonlik va ixchamlik singari xususiyatlar bilan tilimizda katta ahamiyatga ega bo‘lgan grammatik kategoriyalardan hisoblanadi. shuning uchun bu sintaktik hodisa ifoda vositasi sifatida nutqimizning deyarli hamma turida, ayniqsa, yozma nutq turlarida, badiiy adabiyotning turli janrlarida ancha keng qo‘llaniladi va dolzarb hodisa hisoblanadi.ona tili darslarida ta’lim-tarbiyaviy vazifalar bir butunlikda hal qilinadi, bolalar atrofni o‘rab olgan muhit haqida, mustaqil vatanimizning o‘tmishi, bugungi va kelajagi haqidagi bilimlari kengayadi; milliy g‘oya shakllanadi, ular aqliy jihatdan kamol topadilar, mustaqil fikrlashga, mushohada yuritishni o‘rganadilar. boshlang‘ich sinflarda “ona tili kitobi”ni tahlil qilish fikrimizni tasdiqlaydi. bu kitobda topshiriqlar mazmuni va matnlar o‘zaro bog‘liq holda berilgan. ta’lim-tarbiyaviy vazifalarni birgalikda amalga oshirish uchun ona tili darslarida matn va mashqlar ustida ishlash kerakligi …

4 / 7

-muhit, borliq haqida qanday bilimlarni egallashlari, ularda qanday bu ishlarni amalga oshirishni o‘rganadilar.o‘quvchilar birdan ortiq ega, birdan ortiq kesim, bir xil so‘roqqa javob bo‘lgan va gapning bir bo‘lagiga bog‘lanib kelgan birdan ortiq ikkinchi darajali bo‘laklar gapning uyushiq bo‘laklari ekanligi, uyushiq bo‘laklar o‘zaro va, ammo, lekin, biroq bog‘lovchilari bilan bog‘lanishi bilan birinchi marta tanishadilar. boshlang‘ich sinflarda gapning uyushiq bo‘laklari bir xil so‘roqda javob bo‘lishi, gapda bir xil vazifani bajarishi, sanash ohangi bilan aytilishi, bosh bo‘laklar ham, ikkinchi darajali bo‘laklar ham uyushib kelishi mumkinligi, uyushiq bo‘laklarning o‘zaro bog‘lovchisiz hamda, va, ammo, lekin, biroq bog‘lovchilari bilan bog‘lanishi o‘rgatiladi. uyushiq bo‘laklarda tinish belgilarning ishlatilishi yuzasidan quyidagi ma’lumot ham boshlangich sinflarda beriladi. gapning uyushiq bo‘laklari bog‘lovchilarsiz bog‘lansa, ular orasiga vergul qo‘yiladi. gapning uyushiq bo‘laklari ammo, lekin, biroq bog‘lovchilari bilan bog‘lansa, shu bog‘lovchilardan oldin vergul qo‘yiladi. va bog‘lovchisi bilan bog‘langan uyushiq bo‘laklar orasiga vergul qo‘yilmaydi. gapda so‘zlarning bir-biri bilan bog‘lanishi mavzusi o‘tilganda so‘zlarning bir-biri bilan teng …

5 / 7

ladi.gapning uyushiq bo‘laklari haqidagi umumiy ma’lumotni kengaytirishda o‘quvchilar gapning uyushiq bo‘laklari bir-biri bilan teng bog‘lanishi, o‘zaro teng bog‘lovchilar yoki sanash ohangi yordami bilan bog‘lanishi, gapda ega va kesimning birdan ortiq kelishi hamma vaqt uyushiq bo‘lak hosil qilishi, ikkinchi darajali bo‘laklarning birdan ortiq bo‘lishi esa hamma vaqt uyushiq bo‘lak hosil qilavermasligi, uyushiq bo‘laklarning juft holda qo‘llana olishi bilan tanishadilar; uyushiq gaplarni gapda takrorlanib qo‘llangan bo‘laklardan farqlashni o‘rganadilar. shuningdek, amaliy ishlarda o‘zaro ergashish yo‘li bilan bog‘langan gap bo‘laklari bilan o‘zaro teng bog‘langan gap bo‘laklarini farqlashga e’tibor beriladi. bu orqali o‘quvchilarning gapdagi so‘zlarning o‘zaro borg‘lanishi haqida fikrlash faoliyatini o‘stirish, til sezgirligini oshirishga erishiladi. uyushiq bo‘lak haqidagi umumiy ma’lumotni kengaytirishda berilgan gaplar ko‘rsatilgan topshiriqlar asosida tahlil qilinadi. 1. asfalt ko‘chadan avtobuslar va yengil mashinalar o‘tib turadi. 2. ona sahar paytigacha o‘tirib chiqdi, lekin toliqmadi. 3. g‘o‘za shoxlari oqish, pushti rang gullar bilan bezangan. 4. sardor qo‘rqmas va kamtar, kamgap va qaysar bir bola edi. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"“uyushiq bo`lakli gaplar” bo’limini o’tishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va multimedia vositalaridan samarali foydalanish usullari" haqida

4-sinfda “uyushiq bo`lakli gaplar” bo’limini o’tishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va multimedia vositalaridan samarali foydalanish usullari bo‘lajak o‘qituvchi oldiga oldida til qoidalari va qonuniyatlarini yaxshi bilish, kasbga oid fan asoslari bilan atroflicha tanishish, o‘zlashtirish talabi qo‘yilgan. bu talab “davlat tili haqida”gi, “ta’lim to‘g‘risida”gi, “kadrlar tayyorlash miliy dasturi haqida”gi qonunlar, qolaversa davlat ta’lim standartlarida aniq va ravshan belgilab qo‘yilgan. chunki til qoidalarini yaxshi tushunish va bo‘lajak o‘qituvchiga ravon va to‘g‘ri, mustaqil fikrlash imkoniyatlarini keng ochadi. “biz ajdodlardan avlodlarga o’tib kelayotgan bebaho vorislari sifatida ona tilimizni asrab-avaylashimiz, uni boyitish, nufuzini yanada oshirish ustida doimiy ishlashimiz z...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (25,1 KB). "“uyushiq bo`lakli gaplar” bo’limini o’tishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va multimedia vositalaridan samarali foydalanish usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: “uyushiq bo`lakli gaplar” bo’li… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram

“uyushiq bo`lakli gaplar” bo’limini o’tishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va multimedia vositalaridan samarali foydalanish usullari

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"“uyushiq bo`lakli gaplar” bo’limini o’tishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va multimedia vositalaridan samarali foydalanish usullari" haqida

O'xshash fayllar