xix asrning oxiri va xx asrning boshlaridagi ilmiy revolyusiya. zamonaviy fizikaning yuzaga kelish tarixi va uning asosiy yo’nalishlari

DOC 302,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1459743471_64185.doc 2 2 0 1 c v m m - = xix asrning oxiri va xx asrning boshlaridagi ilmiy revolyusiya. zamonaviy fizikaning yuzaga kelish tarixi va uning asosiy yo’nalishlari reja: 1. vilgelm konrad rentgen(1845 - 1923) . 2. albert eynshteyn (1879-1955) 3. maks karl ernst lyudvig plank (1858-1947) 4. zamonaviy fizikaning yuzaga kelish tarixi. 5. mariya sklodovskaya-kyuri (1867 - 1934). 6. nils xenrik david bor (1885 — 1962 xix asrning ikkinchi yarmida evropada va amerikada kapitalizmning rivojlanib, o’zining yuqori fazasi imperializmga o’tish paytiga to’g`ri keldi. o’sha paytlarda eng rivojlangan kapitalistik mamlakatlardan biri angliya bo’lib, unga iqtisodiy jihatdan germaniya qo’shildi. germaniya va aqsh iqtisodiy rivojlanishdan xix asrning oxirida angliyani quvib o’tib, aqsh jahonda iqtisodiy rivojlanishda birinchi o’ringa chiqib oldi. 1861 yilda rossiyada o’tkazilgan reforma uni ham kapitalizmga yo’l tutishiga olib keldi, jamiyat formastiyalarini bunday o’zgarishi, iqtisodiy rivojlanishda fanni roli katta bo’ldi. xix yilning ikkinchi yarmida fizikaning eng rivojlangan sohalaridan biri bu …

sh, teplotexnika bo’limini rivojlanishining maxsulidir. xix asrning boshlarida fizikaning elektrotexnika bo’limini rivojlanishi yuksala berdi. elektrotexnikani rivojlanishi elektrotelegrafda muhim rol o’ynadi. 60-70 yillarda telegraf va telefon aloqalarini yo’li quyilishi, elektrodinamikani rivojlanishida muxim bosqich bo’ldi. elektrodinamikaning rivojlanishi elektr tebranishlarini ochilishida muxim rol o’ynab, v.tomson tomonidan elektr tebranishlarni ixtiro qilinishi elektrotexnikaning rivojlanishida asos bo’ldi. elektr tebranishlar elektr priborlar, elektr o’lchagich asboblarni rivojlantirishga olib keldi, elektr o’tkazgichlar ixtiro qilina boshlandi. 1876 yilda pavel nikolaevich yablochkov tomonidan, yablochkov shami qaysiki yorug`lik beruvchi elektr energiyasini foydalanish yo’lidagi birinchi qadam bo’lib, evropa, amerika, osiyoda «rus yoruti» nomi bilan mashhur bo’lgan. rus ixtirochisi aleksandr nikolaevich lodigin 1847-1923) tomonidan 1873 yili birinchi marta peterburg kuchalarini lodaginning chug`lanma lampalari yorita boshladi.1874 yili lodigin o’zining ixtirosi uchun fanlar akademiyasining lomonosov mukofatiga sazovor bo’lgan. amerikalik ixtirochi tomas alva edison (1847- 1931) elektr yoritgichlar bilan shug`ulanib, 1879 yili muvoffaqiyatli va ancha effektiv cho’g`lanma lampa ixtiro etdi. cho’g`lanma lampalardagi vakuum fizikannig vakuumli texnikasida katta …

nchalik rentgen nuri nomi bilan mashhur bo’lib ketdi. vilgelm konrad rentgen(1845 - 1923) . vilgelm konrad rentgen german-niderland chegarasi yaqinidagi kichkina nemis shahri lennepeda tug`ilgan. oilasi ko’chib borgan niderlandiyaiing utrext shahridagi real bilim yurtida o’qiydi. oliy ma’lumot olish uchun u shveysariyadagi syurix shaxriga borib, syurix politexnikumining mashinasozlik fakultetiga kiradi. u erda rentgen injenerlik fanlarini o’rganadi. lekin uni fizika tobora ko’proq o’ziga jalb qiladi, u bu fanga butun umrini bag`ishlashga qaror qiladi. rentgen fizika professori bo’ladi va germaniyaning bir qator universitetlarida dars beradi. uning sevgan mashg`uloti fizikaga doir eksperimentlar edi. tajribalarning puxta o’ylanganligi, o’lchashlarning aniqligi va hatolarni sinchiklab analiz qilishda unga teng keladigan kishi kam edi. olim juda ko’p tadqiqotlar, jumladan, molekulyar fizika, kristallofizika va elektrodinamika uchun favqkulodda muhim bo’lgan tadqiqotlarni bajargan. masalan, 1890 yilda u birinchi bo’lib to’g`ridan-to’g`ri tajriba yo’li bilan harakatlanuvchi zaryadlar magnit maydoni vujudga keltirishini isbotladi. lekin hozir rentgen nurlari deb ataluvchi yangi tipdagi nurlar mashhur kashfiyoti olimga …

o’lishiga qaramasdan u hammavaqt avvalgidek o’ychan eksperimentator va juda kamtar odam bo’lib qoldi. o’zi ochgan nurlarni olim hamma vaqt x nurlar deb atagan, ularni o’z nomi bilan yuritilishidan doimo voz kechgan. rentgen o’zi kashf qilgan nurlarning medistinada amaliy qo’llani- lishiga yordam qilgan. ajoyib fizik tadqiqotchi bo’lgan rentgen ajoyib pedagog, fanda endi birinchi qadam qo’yayotgan yosh olimlarning talabchan, lekin odil ustozi ham edi. 1900 yillar boshida bo’lg`usi sovet akademigi, o’z navbatida, atoqli sovet olimlarining butun bir avlodini tarbiyalab etishtirgan a. f. ioffe rentgenning sevimli shogirdi va hamkori bo’ldi. v. rentgen o’z hayotini klassik fizikaga bag`ishladi. lekin, xuddi uning yangi tipdagi nurlarni kashf qilishi yangi fizikaning atom va atom yadrosi fizikasining rivojlanishi uchun boshlang`ich nuqta bo’ldi. rentgen nurlari kashf qilinganidan yarim yil ham o’tmasdan ularning tabiatini aniqlash borasida qilingan urinishlar davomida rodioaktivlik, yana bir yil keyin esa ular yordamida elektron kashf qilindi, radiaktivlik 1896 yil 20 yanvar, parij akademiyasidan anri puankarenning rentgen …

) radiaktivlikda α, β, γ nurlarining hussusiyatlari o’rganilib α va β nurlar (+) va (-) nurlar ekanligi tezda aniqlangan bo’lsada nurining murakkabligi ko’pgina tortishuvlarga sabab bo’lgan va keyinchalik γ nurining hussusiyati, bu elektromagnit chaqnash ekanligi aniklandi. 2) 2-masala radiaktivlik energiyani qaerdan olishidir. oldiniga tashqi tasir deb qaraldi. keyinchalik esa, bu o’ziga hos bo’lgan moddalarda mavjudligi aniqlanib uning energiyasini radiaktiv moddaning ichki hususiyatida kelib chiqishi kerakli tushinildi. 3) radiaktiv moddalarninng β nurining hussusiyatini o’rganish, elektronni hussusiyatini o’rganishda katta dastak bo’ldi. 1897 yili j.j.tomson zaryadni massaga nisbatini o’lchadi. elektron boshqa zaryadli zarralarga nisbatan tez ajraladigan zarrachadir. elektronni moddadan ajratish uchun unga energiya berish kerak. buning uchun katta miqdorda vakkum hosil qilish va ushbu zarrani aniqlash uchun elektr o’lchov asboblari mavjud bo’lishi kerak. masalan: metaldan ajratish uchun uni qizdiriladi. 1880 yili bitirish imtixonlarini muvaffaqiyatli tugatgan tomson kavedish laboratoriyasida ixtirochi bo’lib ishga kirdi. bu paytda laboratoriya direktori lord rele edi. 22 dekabr 1884 yili …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xix asrning oxiri va xx asrning boshlaridagi ilmiy revolyusiya. zamonaviy fizikaning yuzaga kelish tarixi va uning asosiy yo’nalishlari"

1459743471_64185.doc 2 2 0 1 c v m m - = xix asrning oxiri va xx asrning boshlaridagi ilmiy revolyusiya. zamonaviy fizikaning yuzaga kelish tarixi va uning asosiy yo’nalishlari reja: 1. vilgelm konrad rentgen(1845 - 1923) . 2. albert eynshteyn (1879-1955) 3. maks karl ernst lyudvig plank (1858-1947) 4. zamonaviy fizikaning yuzaga kelish tarixi. 5. mariya sklodovskaya-kyuri (1867 - 1934). 6. nils xenrik david bor (1885 — 1962 xix asrning ikkinchi yarmida evropada va amerikada kapitalizmning rivojlanib, o’zining yuqori fazasi imperializmga o’tish paytiga to’g`ri keldi. o’sha paytlarda eng rivojlangan kapitalistik mamlakatlardan biri angliya bo’lib, unga iqtisodiy jihatdan germaniya qo’shildi. germaniya va aqsh iqtisodiy rivojlanishdan xix asrning oxirida angliyani quvib o’tib, aqsh jahonda i...

Формат DOC, 302,0 КБ. Чтобы скачать "xix asrning oxiri va xx asrning boshlaridagi ilmiy revolyusiya. zamonaviy fizikaning yuzaga kelish tarixi va uning asosiy yo’nalishlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xix asrning oxiri va xx asrning… DOC Бесплатная загрузка Telegram