dunyoviy va diniy madaniyat. modernizm va postmodernizm madaniyati

PDF 52 pages 1.0 MB Free download

52 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PDF

Pages 52

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 52

1 dunyoviy va diniy madaniyat. modernizm va postmodernizm madaniyati reja: 1. o‘rta asrlar evropa madaniyati. xristian madaniyati. 2.sharq uyg‘onish davri va islomiy madaniyat. 3. modern madaniyati. modern tushunchasining san’atga falsafa va fanga aloqadorligi. 4. postmodernizm - hozirgi falsafa, san’at va fanning asosiy yo‘nalishi sifatida. 5. ommaviy madaniyat. ommaviy madaniyatning salbiy va xatarli oqibatlari. tayanch tushunchalar: o‘rta asrlar. ikonografiya. skriptoriylar. roman uslubi. gotika uslubi. vizantiya uslubi. jangovor she’riyat. buyuk karl. bartold regenburgskiy. foma akvinskiy. iogann guttenberg. tomizm. neotomizm. kutubxonalar. ta’lim tizimi. yepiskoplik maktabi. o‘rta asr yevropa oliy ta’lim muassasalari: sarbonna, oksford, kembrij, parij universitetlari. ilmiy darajalar. kitob chop etish. ilmfan. haykaltaroshlik. tasviriy san’at. ommaviy madaniyat. 1. o‘rta asrlar tushunchasi yevropada v asrdan boshlab to xvii asrning birinchi yarmiga qadar bo‘lgan davrni qamrab oladi. bu davr antik madaniyatning inqirozini belgilab bergan rim davlatining qulashi bilan boshlandi va yevropa uyg‘onish (renessans) davriga kelib yakunlandi. ana shu antik va uyg‘onish davrlari o‘rtasi zulmat davri …

2 / 52

ing qator tarmoqlariga asos solindi. 3. so‘nggi o‘rta asr – x-vi asrx-vii asrning birinchi yarmi. bu davrda ilmfan va texnika rivojlandi. inson turmush tarzida buyuk o‘zgarishlar yuz berdi, yangi qit’alar kashf etildi. kapitalistik munosabatlarga asos solindi. demokratik tamoyillar shakllandi. v-vi asrlarda rim imperiyasi yerlarida asosan dehqonchilik va chorvachilik bilan shug‘ullanuvchi germanlarning dastlabki davlatlari tashkil topdi. madaniyat ravnaqi bo‘yicha o‘zidan yuqori bo‘lgan xalqlar ustidan hukmronlik qilish (hunlar hujumlari natijasida 476--yilda rim imperiyasi qulagan edi.) germanlarni boshqaruv tizimini yangi tartibga moslashtirishga majbur etdi. ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar jihatidan bu davr feodalizm bosqichiga to‘g‘ri keladi. ammo o‘rta asrlar tushunchasining asosiy mazmuni muayyan davrning vaqt chegaralarini aniqlashtirish bilangina kifoyalanib qolmasdan, balki bu davrni madaniyat inqirozi pallasi sifatida qabul qilishidadir. shu ma’noda o‘rta asrlar antik davrga nisbatan 2 so‘zsiz yo‘qotishlar davri deb qaralar edi. o‘rta asrlar madaniyatiga past nazar bilan qarash ko‘pincha antik davr madaniyatiga hayrixohlik bilan qarovchi tadqiqotchilar orasida tarqalgan edi. albatta, bu – subyektiv va …

3 / 52

, “xristianlar dunyosi” “rim dunyosi”ning tanazzuli oqibatida emas, balki rim va varvarlar dunyolarining o‘zaro muvofiqlashuvi, birikishi natijasida yuzaga keldi. ammo u haqiqatan ham yemirilish, zo‘ravonlik va shafqatsizlik, antik dunyo madaniyati va sivilizatsiyasining ko‘plab yutuqlaridan bebahra qolish kabi jiddiy to‘siqlarni boshdan kechirdi. ko‘plab antik davr shaharlari katta talafot ko‘rdi: ayrimlari buzib tashlandi, boshqalari (savdo yo‘llari o‘z yo‘nalishini o‘zgartirishi munosabati bilan) tanazzulga yuz tutdi. shunga qaramasdan, ilk o‘rta asrlardayoq ayrim sohalarda ijobiy o‘zgarishlar yuz bera boshladi. qullikning bekor qilinishi ijtimoiy taraqqiyotda tub o‘zgarishlar yasadi. antik davrda asosiy energiya manbayi, bu qullarning jismoniy kuchi bo‘lib, ushbu manba yo‘qolgach, boshqa imkoniyatlar qidirila boshlandi. agar antik davrda nazariy bilimlar muvaffaqiyatli rivojlangan bo‘lsa, o‘rta asrlar davri mashina va texnika vositalaridan keng foydalanish uchun keng, ravon yo‘llar ochdi. bu qullikning bekor qilinishining bevosita natijasidir. antik davr ruhan va jismonan o‘zaro muvozanatda bo‘lgan inson timsolni ko‘rsatishga intildi. ammo ayniqsa rim madaniyatida bu g‘oyani amalga oshirishda ko‘proq jismoniy kamolotni …

4 / 52

na shu misoldan ko‘rinib turibdiki, xalqlar, avlodlar va davrlar o‘rtasidagi vorisiylik nafaqat ayrim hududlar, balki jahon sivilizatsiyasi yuksalishida asosiy omil bo‘lib xizmat qilgan. demak, o‘rta asrlar madaniyati bevosita antik davr madaniyati, ilmfan va san’ati ta’sirida yuksalgan hamda o‘sha davrda namoyon bo‘la boshlangan ijtimoiysiyosiy va madaniy hodisalarni yanada boyitgan, keyingi uyg‘onish davri uchun mustahkam zamin hozirlagan. o‘rta asr yevropa madaniyati cherkovdiniy g‘oya bilan yaqindan bog‘langan edi. cherkov ta’siri o‘rta asr madaniyatining turli sohalarida, chunonchi, fanda, maktabda, adabiyotda, san’atda aks etdi. ilmfan u qadar rivojlanmagan ilk o‘rta asrlar davrida, 3 taxminan xi asrning ikkinchi yarmigacha o‘rta asr jamiyatiga g‘oyaviy rahbarlik asosan cherkov tasarrufida bo‘ldi: kishilarning olam to‘g‘risidagi bilimlari mahalliy cherkov ta’limoti doirasi bilan cheklanardi. boshqa mamlakatlar to‘g‘risida ma’lumotlar juda oz bo‘lganligidan, yevropaliklar ancha vaqtlargacha olis yurtlar haqida har qanday uydirmalarni to‘qishardi. fan va texnika taraqqiyoti darajasi juda past bo‘lganligidan, odamlar qurg‘oqchilik, toshqin va kasalliklar oldida ojiz edilar. jismoniy ehtiyojlar va lazzatlar mutlaqlashtirilgan …

5 / 52

oiblari hisoblangan. xii asrga kelib esa, milliy, siyosiy va davlat manfaatlarni himoya qilish diniy faoliyat bilan sig‘isha olmaydigan o‘ziga xos soha ekanligi ayon bo‘la bordi. ma’lumki, tabiat unsurlari, atrofmuhitdagi jismlar o‘rta asrlarda tirik mavjudotlar sifatida idrok etilgan. shu bois, turli yovuz kuchlar qurshovida bo‘lgan inson ularga qarshi kurashish, o‘zini himoya qilish vositalariga ega bo‘lmog‘i lozim edi. natijada turlituman tumorlar, diniy marosimlarning xilmaxil shakllari rivojlanib boradi. masalan, muqaddas suvni iste’mol qilish kishining gunohlarini yuvib, sog‘ligini yaxshilabgina qolmasdan, uni yovuz kuchlar va jodulardan ham himoya qiladi, deb hisoblaganlar. dinning jamiyat hayotining barcha jabhalariga bo‘lgan ta’siri butun o‘rta asrlar davomida salmoqli o‘rin tutdi. bu ta’sir ayniqsa badiiy madaniyat va fan sohasida juda kuchli namoyon bo‘ldi. shu bois, fanning voqelikka doimo shubha bilan qarashi, mohiyatan dalillar qidirishdan iborat bo‘lganligi, hech narsani haqiqat sifatida qabul qila olmasligi uni og‘ir ahvolga solib qo‘ydi. fan sohasidagi turg‘unlik o‘rta asrlardagi ruhiy asosning tabiiy, moddiy asosdan ustunligining o‘rnatilishi hisobidan …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dunyoviy va diniy madaniyat. modernizm va postmodernizm madaniyati"

1 dunyoviy va diniy madaniyat. modernizm va postmodernizm madaniyati reja: 1. o‘rta asrlar evropa madaniyati. xristian madaniyati. 2.sharq uyg‘onish davri va islomiy madaniyat. 3. modern madaniyati. modern tushunchasining san’atga falsafa va fanga aloqadorligi. 4. postmodernizm - hozirgi falsafa, san’at va fanning asosiy yo‘nalishi sifatida. 5. ommaviy madaniyat. ommaviy madaniyatning salbiy va xatarli oqibatlari. tayanch tushunchalar: o‘rta asrlar. ikonografiya. skriptoriylar. roman uslubi. gotika uslubi. vizantiya uslubi. jangovor she’riyat. buyuk karl. bartold regenburgskiy. foma akvinskiy. iogann guttenberg. tomizm. neotomizm. kutubxonalar. ta’lim tizimi. yepiskoplik maktabi. o‘rta asr yevropa oliy ta’lim muassasalari: sarbonna, oksford, kembrij, parij universitetlari. ilmiy darajalar....

This file contains 52 pages in PDF format (1.0 MB). To download "dunyoviy va diniy madaniyat. modernizm va postmodernizm madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyoviy va diniy madaniyat. mo… PDF 52 pages Free download Telegram