zardushtiylik dinining asosiy ko'llanmalaridan keyingi tarixiy o'zgarishlar

PPT 47 pages 3.5 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPT

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

mavzu: “avesto” – zardushtiylikning muqaddas kitobi sifatida mavzu: zardushtiylik dini jizzax-2023 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi jizzax politexnika instituti “transport” fakulteti “ijtimoiy fanlar” kafedrasi o’qituvchisi muxiddin tajibayevning dinshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu. zardushtiylik dini. reja zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylik shakllangan tarixiy sharoit. zardushtiylik ta'limoti. ezgu fikr, ezgu so’z, ezgu amal tamoyili. zardushtiylikning teologik tizimi va diniy marosimlari. zardushtiylikda tabiatning ulug’lanishi. “avesto” matnlari. avestoning tarkibiy tuzilishi. tayanch so‘z va atamalar ahuramazda, axriman, avesto, gumata, gukta, gvarishta, zarastra, zardushtiylik ta'limoti, ostadon, nous. o‘tilgan darsni mustahkamlash. milliy dinlar deb, odatda, bir millatga mansub xalqlar e’tiqod qiladigan dinlar tushuniladi. dastlabki milliy dinlar quldorlik jamiyatida vujudga kelgan bo’lib, odatda, politeistik, ya’ni ko’p xudolik dinlari bo’lgan. masalan, qadimgi grek dini ko’p xudolikning o’zginasidir. zevs-pantion (qadimgi grek tilida - bosh xudo) hisoblanib, bir ukasi dengiz xudosi, ikkinchi ukasi- yer osti podsholigining xudosi hisoblanar edi. shuningdek, muhabbat va go’zallik ma’budasi, urush xudosi, quyosh xudosi …

2 / 47

hrashganda unga 10 ta lavhani tushirdi. ularda ushbu din asosini tashkil qilgan 10 ta nasihat bor edi: 1.yahvedan boshqani iloh deb hisoblamaslik; 2.but, sanam va rasmlarga sig‘inmaslik; 3.bekordan-bekorga xudo nomi bilan qasam ichmaslik; 4.shanba kunini hurmat qilish va uni xudo uchun bag‘ishlash; 5.ota-onani hurmat qilish; 6.nohaq odam o‘ldirmaslik; 7.zino qilmaslik; 8.o‘g‘rilik qilmaslik; 9.yolg‘on guvohlik bermaslik; 10.yaqinlarning narsalariga ko‘z olaytirmaslik. messiya - xaloskorning kelishi haqidagi ta’limot ham keng o‘rin olgan. unga ko‘ra oxirzamonda yahve yahudiylar orasidan bir xaloskorni chiqaradi va u quyidagi vazifalarni bajaradi: 1) dunyoni qaytadan, isloh qilgan holda qurish; 2) butun yahudiylarni sinion (quddus yaqinidagi tepalik) atrofida to‘plash; 3) ularning barcha dushmanlarini jazolash. yahudiylikdagi oqimlar. saduqiylar, farziylar, esseylar kiradi. saduqiy nomi podshoh dovud payg‘ambar davrida yashagan ruhoniy saduq nomi bilan bog‘liq. ular diniy ishlarda faqat qonun (musoning besh kitobi)ni tan olganlar. qonunda ruhoniylar, qurbonliklar, ibodatlar haqida so‘z boradi, lekin oxirat va qiyomat haqida hech narsa deyilmagan. shuning uchun saduqiylar …

3 / 47

bo‘lmagan shaxslarni tayinlagan edilar. buni ko‘rgan bir guruh ruhoniylar quddusda ibodat qilish va qurbonlik qilish qonunga to‘g‘ri kelmay qoldi, deb hisobladilar. * hinduizm - hozirgi hindistonda tarqalgan din shaklidir. u eramizdan oldingi dinlar - braxmanizm va vedaizmning evolyutsiyasi natijasida eramizning birinchi ming yilligi o’rtalariga kelib shakllangan. shu davrdan boshlab hinduizm hukmron dinga aylangan. hozirgi vaqtda hindiston aholisining o’rta hisobda 80 dan ortiqroq foizi hinduizmga e’tiqod qiladi. hinduizm sinkretik din bo’lib, turli e’tiqodlar, urf-odat va marosimlar, mahalliy diniy e’tiqod va qarashlarning murakkab kompleksi sifatida voqe’ bo’lib, urug’-qabila dinlari elementlarini, braxmanizm, buddizm va jaynizmning asosiy g’oyalarini qamrab olgan. hinduizm o’zining yagona tashkilotiga ega emas. ҳиндуизмда жамиятдаги кишиларни табақаларга – касталарга бўлинади брахман (кохинлар) кшатрийлар (ҳарбий) вайшийлар (савдогар, дехқон, ўрта табақа) шудра (энг паст табақа) ҳиндуизмнинг "муқаддас" ёзувларига ведалар, упанишадлар киради. кейинчалик "махабхарата" ва "рамаяна" достонига ўхшаш, диний маросимлар ва урф-одатлар сингдирилган ҳар хил афсона, ривоят, ҳикматли сўзлар, эпик достонлар пайдо бўла бошлади. …

4 / 47

конфуцийчилик таълимотида дунёқараш масалаларига эмас, балки ижтимоий ахлоқ муаммоларига кўпроқ ўрин берилган. унда "ахлоқли киши" бўлиш, донишмандлардан таълим олиш ҳақидаги ғоялар илгари сурилади. бу таълимотга кўра жамиятда ҳукм сурган "жень" инсонпарварликка риоя қилмоғи лозим. бу эса камтарлик, онглилик, вазминлик, меҳрибонлик, одиллик, сахийликдан иборат. инсон "жень" қонунини ўзлаштириш учун жамиятда тутган ўрнига қараб "ли" меъёрларини бажариши талаб этилади. конфуцийчиликда кишиларни юқори ва қуйи табақаларга ажратишда уларнинг бойлиги ёки ижтимоий келиб чиқиши асосий рол ўйнамаган, балки бунда юксак ахлокий фазилатнинг хизмати катта деб ҳисобланган konfutsiyning falsafiy qarashlarida axloqiy masalalar asosiy o’rin tutadi. “hamma odamlar o’z tabiatiga ko’ra bir-birlariga o’xshaydilar, tarbiyaga qarab ular bir-birlaridan farqlanadi”. yangi mavzu bayoni зардуштийлик шаклланган тарихий шароит зардуштийлик диний тизим сифатида ўрта осиёда бронза даврида ибтидоий жамоа муносабатлари емирилаётган, жамиятда мулкий ва ижтимоий тенгсизлик пайдо бўлаётган шароитда шаклланди. темир даври бошига келиб у янада мукаммаллашиб, ички тизими тартибга келди. диннинг оғзаки анъаналари аста-секин ёзмага айланди, бу эса зардуштийликнинг …

5 / 47

r) eramizdan oldingi 1-mingyillik o’rtalarigacha bo’lgan markaziy osiyo va yaqin sharq xalqlarining diniy tasavvurlari aks etgan. zardushtiylik o’tmish dinlarining eng kuchlilaridandir. uning budda , xristianlik va islomga ma’lum darajada ta’siri bor. yu. a . rapoport zardushtiylik o’z davrida insonning yer yuzida faravon yashashiga katta ahamiyat bergan eng oqilona dindir. s. f. oldenburg. zardushtiylik yorug’lik va mehr – oqibat dinidir. u yovuzlik va qorong’ilikka qarshi turadi . gegel “osiyoning barcha farzandlari ichidan g’arb birinchi o’rinda zardushtni o’ziga ma’naviy ustoz qilib tanladi. uning g’oyalari iso masih ta’limotidan ilgari yunonishtonni boyitgan edi. zardushtni platon ham bilar edi. budda va konfutsiylarning ovozlari yevropaga yetib kelishi uchun ko’p vaqtlar kerak bo’ldi. shu sababli zardusht g’arbda qadim osiyoning yagona donishmandi bo’lib qoldi“. jan dyushe zardushtning hayoti taxminan mil.av. vi asrning birinchi yarmiga to’g’ri keladi. otasining ismi porushasp, onasining ismi dug’dova edi.zardushtning tarixiy shaxs ekanligi fanda hali ham tortuvshuvli masala bo’lib qolmoqda. u zardushtiylikning muqaddas kitobi “avesto”ning …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardushtiylik dinining asosiy ko'llanmalaridan keyingi tarixiy o'zgarishlar"

mavzu: “avesto” – zardushtiylikning muqaddas kitobi sifatida mavzu: zardushtiylik dini jizzax-2023 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi jizzax politexnika instituti “transport” fakulteti “ijtimoiy fanlar” kafedrasi o’qituvchisi muxiddin tajibayevning dinshunoslik fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu. zardushtiylik dini. reja zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylik shakllangan tarixiy sharoit. zardushtiylik ta'limoti. ezgu fikr, ezgu so’z, ezgu amal tamoyili. zardushtiylikning teologik tizimi va diniy marosimlari. zardushtiylikda tabiatning ulug’lanishi. “avesto” matnlari. avestoning tarkibiy tuzilishi. tayanch so‘z va atamalar ahuramazda, axriman, avesto, gumata, gukta, gvarishta, zarastra, zardushtiylik ta'limoti, ostadon, nous. o‘tilgan darsni musta...

This file contains 47 pages in PPT format (3.5 MB). To download "zardushtiylik dinining asosiy ko'llanmalaridan keyingi tarixiy o'zgarishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: zardushtiylik dinining asosiy k… PPT 47 pages Free download Telegram