нурланиш чизиғининг кенглиги ва зарраларнинг

DOC 116,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1447860093_62325.doc å = - y тy y т k n 1 t ( ) ( ) ú û ù ê ë é d + - d = 4 2 2 2 0 l l l q n n n p n n t l n n n d + d = d 0 ( ) 1 0 = ò ¥ n n d q l j j n n соs с 0 = d ( ) ú ú û ù ê ê ë é ÷ ÷ ø ö ç ç è æ - = 2 0 0 exp 1 j j p j j f ( ) 2 1 0 / 2 m k t = j ú ú û ù ê ê ë é ÷ ÷ ø ö ç ç è æ - - = 2 0 0 2 0 2 0 0 exp n n n j p …

ўқнашувидаги релаксацияли жараёнлар билан белгиланади. (мисол учун газлардаги зарраларнинг ўзаро тўқнашуви ёки қаттиқ жисмдаги ионнинг кристалл панжара билан ўзаро таъсирлашувини қараш мумкин). ҳар қандай релаксацияли жараён зарранинг ғалаёнлантирилган сатҳдаги яшаш вақтини камайтиради ва бу ҳол нурланиш чизиғи энининг кенгайишига олиб келади. бундай кенгайиш ҳосил қилаётган релаксацион жараёнлар зарраларнинг ўзаро тўқнашуви билан боғлиқ бўлгани учун бундай кенгайишларни табиий кенгайишлардан фарқли равишда тўқнашувли кенгайиш деб аташ қабул қилинган. 2. нурланиш чизиғининг зарраларнинг ўзаро тўқнашувлари натижасидаги кенгайиши табиий кенгайишга ўхшаш равишда тўқнашишлар асосидаги нурланиш чизиғи энининг кенглигини зарранинг энергетик сатҳдаги (т яшаш вақтига боғлиқ деб олиб, уни қуйидаги ((0((((2((т( (29) ифода орқали аниқлаш мумкин. релаксация жараёнига боғлиқ ҳол-даги зарраларнинг яшаш вақти, зарраларнинг ўзаро тўқнашуви кеси-мига (т боғлиқ, яъни (т(1(n((т(((((nkт (30) бу ерда n-ғалаёнлантирилган зарраларни тўқнашувлар асосида ғалаёнлантирилмаган ҳолатга ўтказувчи зарралар сони; (-тўқна-шувлар жараёнида иштирок этувчи зарраларининг нисбий тезлиги (одатда иссиқлик ҳаракатидаги зарранинг тезлиги); kт-мос ҳолдаги жараённинг константаси. ушбу “( (” белги тезликлар бўйича …

л тақси-моти симметрик резонанс кўринишидаги чизиқдан иборат бўлиб, (((0 частотада максимумга эришади ва (((( ( ((l/2 шарт бажарилганда нурланиш интенсивлиги контурда ўзининг мутлоқ қийматидан икки марта камаяди (2-расмдаги ql-чизиқ). ушбу (32) ифода ҳам ql(() учун 1 га нормаллаштирилган, яъни (33) асосий сатҳдан бошқа барча сатҳларнинг эни кенгайган бўлади. 2-расм. ярим баландликда бир хил кенгликга эга бўлган ва бирга нормаллаштирилган нурланиш чизиғи контурининг лоренц ва гаусс шакллари. асосий сатҳдаги зарранинг яшаш вақти чексиз бўлгани учун ((а(( бўлади. шунинг учун қуйи энергетик сатҳ асосий бўлмаса, ундаги зарранинг яшаш вақти чекли бўлади. бу ҳолатни эътиборга олган ҳолда нурланиш чизиғи энинг кенгайиши қуйидаги ((l(((l1+((l2 (34) ифода асосида белгиланади. нурланиш чизиғи энининг кенгайиши маълум энергетик сатҳдаги зарранинг тўқнашувлар натижасида яшаш вақтининг қисқаришидан ташқари нурланиш чиқараётган зарранинг кучли электромагнит майдонлар билан ўзаро таъсирлашуви натижасида (шунингдек қўшни зарраларнинг электр майдони билан ҳам) энергетик сатҳнинг эни кенгаяди ва бунинг натижасида нурланиш чизиғининг эни ҳам кен-гаяди. ғалаёнлантирилган зарранинг энергетик …

нинг ( частотаси унинг ( илгариланма ҳара-кат тезлигига мос равишда силжиган бўлади. нурланиш частота-сининг силжиши нурланаётган зарра тезлигининг йўналиши билан нурланишни қабул қилувчи (кузатувчи) йўналиш орасидаги ( бур-чакка ҳам боғлиқ бўлади ва унинг қиймати қуйидаги (35) ифода билан аниқланади. зарраларнинг тезликлари турлича ва йўналишлари ҳам турли йў-налишда бўлгани учун уларнинг нурланиш частоталарининг силжиш-лари ҳам турлича бўлади. шунинг учун зарраларнинг ўзаро тўқна-шуви бўлмаса ҳам тинч ҳолатдаги спектрал асбоб, кўплаб табиий кен-гайишга эга бўлган спектрал нурланиш чизиқларни қайд қилади. бу нурланишларнинг частоталари (о частотага нисбатан турлича силжи-ган бўлади. бу нурланиш чизиқларининг ўз табиий кенгайиши билан биргаликда суперпозицияси кузатилаётган нурланиш чизиғи энининг кенгайиш шаклини (профилини) беради. бундай кенгайишни доплер кенгайиши дейилади ва у бир жинсли эмас. ушбу ҳолда ҳар бир аниқ зарра нурланиш эни тор, табиий кенгайишли нурланиш (о частотага нисбатан аниқ қийматга силжиган бўлиб, бу силжиш зарра тезлигининг қийматига ва йўналишига боғлиқ бўлади. табиийки, частотаси аниқ қийматли нурланишни, фақат шундай бир тезликга …

бий катталикларда олинган. гаусс шаклдаги нурланиш контури (37) ҳам лоренц контурига ўхшаб 1 га нормаллаштирилган, яъни (1 (39) доплер эффекти асосида кенгайган нурланиш контурининг чизмаси 2-расмда келтирилган. лоренц ва доплер контурларидаги qg(() ва ql(() ларнинг тақсимотларини солиштириши шуни кўрсата-дики марказдан узоқроқдаги нуқталарда нурланиш интенсивлиги гаусс тақсимотида лоренц тақсимотига нисбатан тезроқ камаяди, лекин контур марказида qg нинг тақсимоти ql га нисбатан яссироқ. нурланиш контурининг кенгайиш механизимларини кўришни тугаллаш олдидан шуни айтиш мумкинки, маълум шарт ва шароитлар бажарилганда ғалаёнлантирилган зарраларнинг электромагнит май-дон билан ўзаро таъсирлашиши (m вақтининг чекланганлиги ҳам нурланиш контури энининг кенгайишига олиб келиши мумкин. бу ҳолда нурланиш контурининг кенгайишини қуйидаги ((m(1((2 ( (m) (40) муносабат орқали аниқлаш мумкин. умумий ҳолда нурланиш контурининг тўла кенглиги, кенгайишга олиб келувчи барча сабабларга боғлиқ бўлади. аммо амалда турли механизмлардан бирининг таъсири кучлироқ бўлади. бунинг сабаби ((т ва ((d ларнинг ташқи таъсирларга турлича боғлиқлигидадир. мисол учун газли муҳит нурланиш бераётган бўлса ((т зарраларнинг концентрациясига тўғри …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "нурланиш чизиғининг кенглиги ва зарраларнинг"

1447860093_62325.doc å = - y тy y т k n 1 t ( ) ( ) ú û ù ê ë é d + - d = 4 2 2 2 0 l l l q n n n p n n t l n n n d + d = d 0 ( ) 1 0 = ò ¥ n n d q l j j n n соs с 0 = d ( ) ú ú û ù ê ê ë é ÷ ÷ ø ö ç ç è æ - = 2 0 0 exp 1 j j p j j f ( ) 2 1 0 / 2 m k t = j ú ú û …

Формат DOC, 116,0 КБ. Чтобы скачать "нурланиш чизиғининг кенглиги ва зарраларнинг", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: нурланиш чизиғининг кенглиги ва… DOC Бесплатная загрузка Telegram