o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, manba va asoslari (2)

PPTX 13 pages 1.1 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti prof.v.b. - a.zamonov o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, manba va asoslari (2) ma’ruza rejasi: arxeologik va etnografik manbalar. xalq og‘zaki ijodi va lingvistik manbalar. yozma manbalar va tarix fanining yordamchi sohalari. o‘rta osiyo ibtidoiy tarixining davri va bosqichlari. tarixiy manbalar inson va jamiyat taraqqiyoti tarixini aks ttiruvchi moddiy va am’naviy boyliklar. etnografik lingvistik yozma og’zaki tarixiy manbalar turlari ashyoviy kino-, foto-, fono hujjatlar manbashunoslik va tarixshunoslik masalalari 1. moddiy yoki arxeologik manbalar. ma’lumki, eng qadimgi davr tarixining o‘ziga xos xususiyati, shundan iboratki, u yozma manbalar orqali yoritilmagan. odamzodning uzoq o‘tmishidan darak beruvchi asosiy ma’lumotlar – moddiy (ashyoviy) manbalar bo‘lib, ularining barchasini odamlar yaratgan va ular inson hayoti hamda faoliyatida muhim o‘rin topgan. moddiy ashyoviy manbalarga insonning turmush tarzi, moddiy madaniyati va ishlab chiqrish bilan bog‘langan topilmalar, ya’ni tosh, suyak, metalldan ishlangan mehnat hamda jang qurollari, qo‘lda va charxda yasalgan sopol idishlar, kulolchilik …

2 / 13

ikki turga bo‘linadi: 1) oliy va mahalliy hukmdorlar mahkamasidan chiqqan rasmiy hujjatlar (yorliqlar, farmonlar, inoyatnomalar va boshq.), moliyaviy hisobot daftarlari, rasmiy yozishmalar. 2) tarixiy, geokosmografik hamda bibliografik asarlar. manbashunoslik fani asosan tarixiy manbalarni o‘rganish bilan mashg‘ul bo‘lib, manbalarning qimmatini, haqiqiy va haqiqiy emasligini aniqlash bilan birga ularni turkumlarga ajratadi. tarixiy manbalarni aniqlash va saralash, ularning ilmiy qimmatini belgilash, tahlil qilish va yaratilish tarixi, shart–sharoitini o‘rganish kabi sohalarga bo‘linadi. 3. etnografik manbalar etnografiya so‘zi yunon tilidan olingan bo‘lib, etnos – xalq, grapho – yozaman, xalq haqidagi ma’lumotlar, xalqshunoslik degan ma’noni bildiradi. xalqlarning kelib chiqishi bilan bog‘liq bo‘lgan ma’lumotlar, masalan, xalq, qabila va urug‘ nomlari, inson qo‘li, aql–zakovati bilan yaratilgan qurol va buyumlarning, naqsh va bezaklaring, kishilar ongida, shuningdek og‘zaki va yozma adabiyotida saqlanib qolgan ma’lumotlar (an’analar, urf–odatlar), kishilarning turmush tarzi etnografik manba hisoblanadi. 4. lingvistik manbalar lotincha “lingua” – til so‘zidan olingan. tilimizdagi, uning leksik tarkibida uzoq o‘tmishdan qolgan ijtimoiy–iqtisodiy, ma’muriy …

3 / 13

aki adabiyot madaniyatning eng qadimgi sohalaridan bo‘lib, uning ildizi qadim zamonlarga borib taqaladi. og‘zaki adabiyotning ayrim namunalari qadimgi yunon tarixchilari, shuningdek, sharq olimlarining asarlari orqali bizgacha etib kelgan. kaykovus, jamshid va siyovush, to‘maris va shiroq haqidagi qissalar shular jumlasidandir. “alpomish”, “go‘ro‘g‘li” kabi dostonlar, shuningdek, xalq ertaklari, marosim qo‘shiqlari, matal va topishmoqlarning o‘z davri ijtimoiy munosabatlari tarixini o‘rganishdagi o‘rni beqiyosdir. yozma adabiyotdan avval paydo bo‘lgan bu xalq durdonalari turli ijtimoiy tabaqaga mansub kishilarning turmushi, ma’naviy qiyofasi, urf–odati, shu davrda hukm surgan ijtimoiy munosabatlar haqida qiziqarli ma’lumotlar beradi. minglab yillar davomida yaratilgan ushbu tarixni o‘qitish va o‘rganishda yordamchi fanlarning ahamiyati beqiyosdir. chunonchi, o‘zbekiston tarixini o‘rganishda tarix fanining paleografiya, epigrafika, numizmatika, geraldika, sfragistika, diplomatika, xronologiya, metrologiya kabi yordamchi fanlar qo‘lga kiritgan yutuqlarga tayaniladi. paleografiya (yunon. palaios – qadimgi, grapho – yozaman; qadimiy yozuv) qadimiy qo‘lyozma asarlarning qog‘ozi, muqovasi, siyohi, yozuvi va yozish usullarini tekshiradi. epigrafika (yunon. epi – ustida, tepasida, grapho – yozaman; …

4 / 13

alqlar orasidagi va mamlakatlarda amalda bo‘lgan yil hisobi va taqvimini o‘rganuvchi fan. metrologiya (yunon. metron – o‘lchov, logos – tushuncha, bilim; o‘lchovlar haqida tushuncha) o‘tmishda turli mamlakatlar va xalqlar orasida amalda bo‘lgan masofa, og‘irlik va sath o‘lchov birliklarini o‘rganadi. tosh davri – 3-2 mln. yil avvaldan – m.avv. 3 ming yilgacha metall davr bronza davri - m.av. 3 – 1 ming yilgacha temir davri - m.av. 1 ming yildan. – milodiy 1 asrgacha ibtidoiy jamoa davri tarixi tosh davri paleolit ilk - ashel o’rta - muste so’nggi – orinyak, solyutre, madlen mezolit neolit eneolit bronja davri (jez) temir davri eng qadimgi davr (mil.avv.) ibtidoiy to‘da urug‘chilik jamoasi patriarxat matriarxat ilk paleolit 1 mln. – 100 ming yillik bronza davri iii mingyillik o‘rtalari - ii ming yillik so‘ngi paleolit 40-12 ming o‘rta paleolit 100-40 ming yillik ilk temir davri i ming yillikning birinchi yarmi mezolit 12-7 ming yillik neolit 6-4 mingk …

5 / 13

o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, manba va asoslari (2) - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, manba va asoslari (2)"

презентация powerpoint toshkent shahridagi yodju texnika instituti prof.v.b. - a.zamonov o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, manba va asoslari (2) ma’ruza rejasi: arxeologik va etnografik manbalar. xalq og‘zaki ijodi va lingvistik manbalar. yozma manbalar va tarix fanining yordamchi sohalari. o‘rta osiyo ibtidoiy tarixining davri va bosqichlari. tarixiy manbalar inson va jamiyat taraqqiyoti tarixini aks ttiruvchi moddiy va am’naviy boyliklar. etnografik lingvistik yozma og’zaki tarixiy manbalar turlari ashyoviy kino-, foto-, fono hujjatlar manbashunoslik va tarixshunoslik masalalari 1. moddiy yoki arxeologik manbalar. ma’lumki, eng qadimgi davr tarixining o‘ziga xos xususiyati, shundan iboratki, u yozma manbalar orqali yoritilmagan. odamzodning uzoq o‘tmishidan darak...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "o‘zbekiston tarixi fanining predmeti, maqsadi, vazifalari, manba va asoslari (2)", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston tarixi fanining pre… PPTX 13 pages Free download Telegram