o‘zbekiston tarixi fanining manba va asoslari (2)

DOCX 4 стр. 81,9 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 81,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

o‘zbekiston tarixi fanining manba va asoslari (2) reja: 1. moddiy va arxeologik manbalar. 2. yozma manbalar 3. etnografik manbalar 4. lingvistik manbalar o‘zbekiston tarixini o‘rganishda manbalarning o‘rni va ahamiyati ulkan ahamiyat kasb etadi. ular xalqimizning madaniy–tarixiy boyligi hisoblanib, maxsus arxivlarda, kutubxona va muzeylarda avaylab, ehtiyotkorlik bilan saqlanmoqda. xalq og‘zaki ijodi orqali avloddan–avlodga tillarga meros bo‘lib o‘tib kelayotgan tarixiy voqea va hodisalar bayoni, nomoddiy madaniyat asosida bizgacha yetib kelmoqda. arxeologik yodgorliklar va moddiy manbalar turlari odam yashagan joylar, qadimiy me’morchilik inshootlari sun’iy sug‘orish inshootlari qadimgi xomashyo konlari qadimgi qabristonlar tasviriy san’at obidalari g‘or-makonlari, qadimgi manzilgohlar kanal, ariq izlari, bandlar mozor –qo‘rg‘onlar, qabrlar, maqbara-dahmalar qoyatosh rasmlari haykalchalar, devoriy rangli suratlar, rangtasvirlar shaharlar, uy-qo‘rg‘onlar, alohida me’morchilik inshootlarining xarobalari arxeologik yodgorliklar moddiy manbalar badiiy madaniyat mehnat qurollari, sopol idishlar, yarog‘-aslahalar, uy-ro‘zg‘or buyumlari va boshq. moddiy madaniyat binobarin, aynan tarixiy manba va yodgorliklar orqaligina tarixni yoritish – tarixiy ma’lumotlarni va dalillarni olish, ularni qiyoslash va …

2 / 4

ularining barchasini odamlar yaratgan va ular inson hayoti hamda faoliyatida muhim o‘rin topgan. moddiy manbalarning ko‘pi yer ostida arxeologik yodgorliklarning madaniy qatlamlarida saqlanadi va ular arxeologik qazuv ishlari orqali topib tekshiriladi. moddiy ashyoviy manbalarga insonning turmush tarzi, moddiy madaniyati va ishlab chiqrish bilan bog‘langan topilmalar, ya’ni tosh, suyak, metalldan ishlangan mehnat hamda jang qurollari, qo‘lda va charxda yasalgan sopol idishlar, kulolchilik buyumlari – urchuq boshi, sopol chiroq hamda qadimiy zeb–ziynatlar, san’at buyumlari, tanga pullar va boshqa topilmalar kiradi. moddiy manbalar yozuvsiz zamonlardagi tariximizni tiklash uchun ulkan ahamiyat kasb etadi. ular arxeologik yodgorliklar – odamlar yashagan joylar, eng qadimgi g‘or-makonlari, qadimiy manzilgohlar, qishloq va shahar xarobalari, qoyatosh suratlari, hunarmandchilik ustaxonalari, istehkomlar, ibodatxonalar, qadimgi sug‘orish inshootlari, ishlab chiqarish uchun xomashyo qazib olingan konlar o‘rganilishi natijasida topiladi. 2. yozma manbalar tarixiy manbalarning muhim va asosiy turi bo‘lib, ular insonning ijtimoiy faoliyati, o‘zaro munosabatlari natijasi o‘laroq yaratilgan va o‘sha zamonlarda yuz bergan ijtimoiy–siyosiy voqealarni …

3 / 4

hi va tarix yozilishida katta ahamiyatga ega. hozirgi paytda manbashunoslik fani keng rivojlanmoqda. u yuqorida ko‘rsatilgan metodologik ilmiy–nazariy usullarga tayanadi. manbashunoslik fani asosan tarixiy manbalarni o‘rganish bilan mashg‘ul bo‘lib, manbalarning qimmatini, haqiqiy va haqiqiy emasligini aniqlash bilan birga ularni turkumlarga ajratadi. tarixiy manbalarni aniqlash va saralash, ularning ilmiy qimmatini belgilash, tahlil qilish va yaratilish tarixi, shart–sharoitini o‘rganish kabi sohalarga bo‘linadi. manbalar tarixiy jarayon va voqeliklarni o‘zida aks ettirgan bo‘lib, tarixiylikning in’ikosi bo‘lmog‘i kerak. mana shunda ularning tarixiy ahamiyati va tarixiy ekanligi yuqori bo‘lib, tarixiy haqiqatning yuzaga chiqishiga yaqindan yordam beradi. 3. etnografik manbalar. etnografiya so‘zi yunon tilidan olingan bo‘lib, etnos – xalq, grapho – yozaman, xalq haqidagi ma’lumotlar, xalqshunoslik degan ma’noni bildiradi. xalqlarning kelib chiqishi bilan bog‘liq bo‘lgan ma’lumotlar, masalan, xalq, qabila va urug‘ nomlari, inson qo‘li, aql–zakovati bilan yaratilgan qurol va buyumlarning, naqsh va bezaklaring, kishilar ongida, shuningdek og‘zaki va yozma adabiyotida saqlanib qolgan ma’lumotlar (an’analar, urf–odatlar), kishilarning turmush …

4 / 4

gi ajdodlarimizning ijtimoiy–siyosiy hayotini o‘rganishda yordam beradi. ularning kelib chiqishi va etimologiyasini lingvistika fani o‘rganadi. 5. xalq og‘zaki adabiyoti. og‘zaki adabiyot madaniyatning eng qadimgi sohalaridan bo‘lib, uning ildizi qadim zamonlarga borib taqaladi. og‘zaki adabiyotning ayrim namunalari qadimgi yunon tarixchilari, shuningdek, sharq olimlarining asarlari orqali bizgacha etib kelgan. kaykovus, jamshid va siyovush, to‘maris va shiroq haqidagi qissalar shular jumlasidandir. “alpomish”, “go‘ro‘g‘li” kabi dostonlar, shuningdek, xalq ertaklari, marosim qo‘shiqlari, matal va topishmoqlarning o‘z davri ijtimoiy munosabatlari tarixini o‘rganishdagi o‘rni beqiyosdir. yozma adabiyotdan avval paydo bo‘lgan bu xalq durdonalari turli ijtimoiy tabaqaga mansub kishilarning turmushi, ma’naviy qiyofasi, urf–odati, shu davrda hukm surgan ijtimoiy munosabatlar haqida qiziqarli ma’lumotlar beradi. minglab yillar davomida yaratilgan ushbu tarixni o‘qitish va o‘rganishda yordamchi fanlarning ahamiyati beqiyosdir. chunonchi, o‘zbekiston tarixini o‘rganishda tarix fanining paleografiya, epigrafika, numizmatika, geraldika, sfragistika, diplomatika, xronologiya, metrologiya kabi yordamchi fanlar qo‘lga kiritgan yutuqlarga tayaniladi. paleografiya (yunon. palaios – qadimgi, grapho – yozaman; qadimiy yozuv) qadimiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbekiston tarixi fanining manba va asoslari (2)"

o‘zbekiston tarixi fanining manba va asoslari (2) reja: 1. moddiy va arxeologik manbalar. 2. yozma manbalar 3. etnografik manbalar 4. lingvistik manbalar o‘zbekiston tarixini o‘rganishda manbalarning o‘rni va ahamiyati ulkan ahamiyat kasb etadi. ular xalqimizning madaniy–tarixiy boyligi hisoblanib, maxsus arxivlarda, kutubxona va muzeylarda avaylab, ehtiyotkorlik bilan saqlanmoqda. xalq og‘zaki ijodi orqali avloddan–avlodga tillarga meros bo‘lib o‘tib kelayotgan tarixiy voqea va hodisalar bayoni, nomoddiy madaniyat asosida bizgacha yetib kelmoqda. arxeologik yodgorliklar va moddiy manbalar turlari odam yashagan joylar, qadimiy me’morchilik inshootlari sun’iy sug‘orish inshootlari qadimgi xomashyo konlari qadimgi qabristonlar tasviriy san’at obidalari g‘or-makonlari, qadimgi manzilgohlar ka...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (81,9 КБ). Чтобы скачать "o‘zbekiston tarixi fanining manba va asoslari (2)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbekiston tarixi fanining man… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram